De snelle ontwikkeling van AI-economie heeft veel organisaties overvallen.

Meer dan de helft van de ondervraagde bestuurders maakt zich nu zorgen over de kosten van AI, tegenover 45% twaalf maanden eerder. Bijna drie op de vijf bestuurders gaven aan dat de AI-uitgaven van hun organisatie in de afgelopen twaalf maanden aanzienlijk hoger waren dan verwacht of begroot. Bij de organisaties die een overschrijding rapporteerden, lagen de uitgaven gemiddeld 24% boven de verwachtingen of het budget.

De uitdaging gaat verder dan het beheersen van de uitgaven. Veel organisaties hebben geen volledig inzicht in de directe en indirecte kosten die samenhangen met AI, waardoor het moeilijk is om uitgaven te voorspellen, rendement aan te tonen en vast te stellen welke investeringen meetbare waarde creëren.

Onze Research Snapshot, De kosten van intelligentie, onderzoekt de veranderende economie van AI binnen organisaties en hoe organisaties uitgaven beter kunnen koppelen aan resultaten. De bevindingen zijn gebaseerd op een onderzoek uit september 2026 onder 500 senior bestuurders.

Onze bevindingen in één oogopslag

Budgetoverschrijdingen worden steeds gebruikelijker
Bijna drie op de vijf bestuurders rapporteerden in de afgelopen twaalf maanden AI-uitgaven die aanzienlijk hoger waren dan verwacht of begroot.

De meeste organisaties hebben geen organisatiebreed inzicht in AI-kosten
60% van de organisaties heeft nog steeds geen consistent, organisatiebreed inzicht in AI-kosten.

Een aanzienlijk deel van de uitgaven kan niet worden gekoppeld aan geverifieerde resultaten
Van de organisaties die kunnen inschatten welk deel van hun uitgaven inzichtelijk is, kan 61% van de AI-uitgaven systematisch worden gevolgd, maar slechts 45% kan worden gekoppeld aan geverifieerde bedrijfswaarde.

Organisaties scherpen de beheersing aan in plaats van de inzet van AI te heroverwegen
Van de organisaties die budgetoverschrijdingen rapporteerden, reageerde 53% door de uitgaven te beheersen, terwijl 20% de gebruikte tools of processen heroverwoog.

Beslissingen over AI-investeringen worden steeds meer functieoverstijgend genomen
CFO’s zijn nu betrokken bij de goedkeuring van grote AI-investeringen bij 52% van de organisaties, tegenover 42% een jaar geleden. Ook de betrokkenheid van leiders van bedrijfsonderdelen en chief AI officers of chief data officers is toegenomen.

De economie van AI op schaal verbeteren

Organisaties kunnen de AI-economie verbeteren door de volledige kosten en waarde van AI-resultaten inzichtelijk te maken via AI FinOps en resultaatgerichte meetgegevens. Duidelijke verantwoordelijkheden en kaders voor uitgaven kunnen de governance versterken, terwijl slimmere modelselectie en het ontwerp van workflows de kosten, kwaliteit en betrouwbaarheid kunnen verbeteren. De Snapshot beveelt ook aan om AI Yield te gebruiken als leidraad voor investeringsbeslissingen en een cultuur van verantwoord experimenteren te bevorderen die meetbare waarde boven AI-activiteit stelt.

Lees de volledige AI Economics Snapshot

Ontdek waarom AI-kosten de verwachtingen overstijgen, waar het inzicht tekortschiet en hoe organisaties AI-uitgaven beter kunnen koppelen aan geverifieerde bedrijfswaarde.