Data and AI

Data en AI in de overheid 2026

Van AI-ambitie naar operationele volwassenheid

Download onderzoeksrapport7 MB pdf

AI-adoptie binnen overheden versnelt, waarbij organisaties verder gaan dan experimenteren en een breder scala aan use cases verkennen. Opschaling blijft echter een uitdaging.

Het nieuwste rapport van het Capgemini Research Institute, Data and AI in government 2026, onderzoekt wat succesvolle organisaties in de publieke sector doen om de overgang te maken van versnipperde AI-pilots naar organisatiebrede data en impactvolle AI.

Belangrijkste inzichten:

  • Slechts 28% van de organisaties in de publieke sector heeft AI-initiatieven met succes opgeschaald.
  • Eén op de vier organisaties is nu een AI-koploper met geavanceerde AI-volwassenheidscapaciteiten.
  • Overheden erkennen dat datagereedheid cruciaal is voor het realiseren van AI-ambities.
  • Digitale soevereiniteit wordt wereldwijd een strategische topprioriteit voor overheden.
  • Organisaties verbeteren hun datavolwassenheid, maar verdere vooruitgang is nodig om AI op schaal mogelijk te maken.

Het rapport onderzoekt trends op het gebied van AI-adoptie binnen overheden, datastrategie en digitale transformatie. Het is ontwikkeld om leiders in de publieke sector te ondersteunen bij besluitvorming rond modernisering, dienstverlening, transformatie van het personeelsbestand en de verantwoorde inzet van AI. De bevindingen zijn gebaseerd op een wereldwijde enquête onder 600 senior organisaties in de publieke sector en interviews met overheidsleiders.

“Veel organisaties in de publieke sector streven ernaar AI-gedreven te worden, maar AI kan slechts zo effectief zijn als de datafundamenten waarop het is gebaseerd.”

Marc Reinhardt, Executive Vice President, Public Sector Global Industry Leader

Data en AI in de overheid 2026

Van AI-ambitie naar operationele volwassenheid

Hoe overheden AI-adoptie opschalen

Overheden breiden hun AI-adoptie uit, maar hebben moeite om deze op schaal operationeel te maken.

De adoptie van AI in uiteenlopende vormen groeit, maar slechts 28% van de organisaties meldt dat zij hun initiatieven met succes hebben opgeschaald, terwijl governance de ontwikkelingen niet bijhoudt. De groei heeft zich voornamelijk voorgedaan in meetbare activiteiten met een lager risico, zoals fraudedetectie, administratieve automatisering, burgerbetrokkenheid en beslissingsondersteuning.

Waarom datagereedheid belangrijk is voor AI binnen de overheid

Overheden erkennen dat het realiseren van AI-ambities afhankelijk is van datagereedheid.

Organisaties beschouwen data steeds vaker als een strategisch bedrijfsmiddel dat modernisering, dienstverlening en organisatorische veerkracht ondersteunt. De kwaliteit en toegankelijkheid van data worden echter nog steeds beperkt door legacysystemen, gesiloëerde architecturen en gebrekkige interoperabiliteit.

AI-koplopers in de publieke sector

Een kleine groep organisaties toont een hogere AI-volwassenheid.

Eén op de vier organisaties (“AI-koplopers”) beschikt over geavanceerde capaciteiten, terwijl het aandeel datakoplopers is gestegen ten opzichte van 2025. Deze organisaties stemmen leiderschap, governance, workforce-strategie en datamodernisering op elkaar af om operationele gereedheid en publieke waarde te realiseren.

Digitale soevereiniteit en de datastrategie van de overheid

Digitale soevereiniteit groeit uit tot een strategische prioriteit.

Nu digitale soevereiniteit steeds belangrijker wordt, heroverwegen overheden hoe capaciteiten worden ontwikkeld, bestuurd en gecontroleerd. Data en cybersecurity ontwikkelen zich tot de belangrijkste aandachtspunten, terwijl organisaties proberen innovatie, veerkracht, veiligheid en vertrouwen met elkaar in balans te brengen. De afhankelijkheid van buitenlandse technologieleveranciers blijft aanzienlijk.

Belangrijkste aanbevelingen voor leiders in de publieke sector om data en AI op te schalen

Het rapport benoemt vijf prioriteiten voor leiders in de publieke sector:

  • Stimuleer missiegedreven transformatie, burgergerichte dienstverlening en publieke waarde.
  • Zorg voor datakwaliteit, governance, gegevensdeling, interoperabiliteit en organisatiebreed vertrouwen.
  • Bied de architecturen, platformen, infrastructuur en veerkracht die nodig zijn voor opschaling.
  • Veranker AI in operationele processen via governance, hergebruik, evaluatie en resultaatgerichte opschaling.
  • Integreer cybersecurity, privacy, veerkracht en AI-risicobeheer in data, platformen en AI-systemen.

Ontdek hoe overheidsorganisaties de stap zetten van AI-pilots naar grootschalige implementatie via sterkere datagovernance, AI-gereedheid, digitale transformatie en operationele volwassenheid.

Download het rapport Data and AI in government 2026 en ontdek praktische strategieën voor de opbouw van een AI-gedreven publieke sector.

Laatste inzichten

Capgemini Research Institute

Conversations for Tomorrow #11: Digitale soevereiniteit

capgemini-research-institute capgemini-research-institute
Report

Data foundations voor de overheid

capgemini-research-institute capgemini-research-institute
Report

Het meerjarige AI-voordeel: Het bouwen van de onderneming van morgen

capgemini-research-institute capgemini-research-institute

Learn more

A group of people walking along a sidewalk beside a body of water on a sunny day.

Public sector

Blijf op de hoogte

Abonneer u en ontvang de nieuwste rapporten van het Capgemini Research Institute rechtstreeks in uw inbox.

Abonneren

Ontmoet onze experts

Marc Reinhardt

Marc Reinhardt

Executive Vice President, Public Sector Global Industry Leader
“We are proud to be a leading partner to public sector organizations globally, supporting mission-critical systems that touch the lives of millions of citizens and users every day. While developing the next generation of citizen-centric, inclusive public services, we are also enabling organizations to transform to tackle the most important challenges our societies face. As we look to the 2030 targets of the Paris Agreement and the UN Sustainable Development Goals, it’s clear that technology is a tool for achieving better outcomes, and that societal purpose should be a driving force behind the sector’s use of digital to perform and transform.”
Person with glasses on and no hair.

Dr. Philipp Fuerst

VP Data-Driven Government & Offer Leader, Global Public Sector
“Government CIOs and IT experts barely need convincing of the benefits of interoperability. What has been missing is explicit guidance on the necessary non-technical requirements. The Interoperable Europe Act helps with exactly that. What’s more, with a critical mass of collaborators, individual public sector agencies will find that their investments into interoperable and sharable solutions will result in much bigger returns.”
portrait of a person with dark hair and earrings against a dark background.

Debarati Ganguly

Director, Data & AI – Global Public Sector
Debarati is a seasoned expert in Data-Driven Government, specializing in data ecosystems, governance, and AI-driven analytics for the public sector worldwide. She collaborates with leaders and AI specialists to drive strategic initiatives, ensuring ethical, sovereign, and anonymized data solutions. Her expertise helps governments and citizens unlock the true value of data, enhancing decision-making, service delivery, and overall public benefit through AI and Generative AI innovations.

    Veelgestelde vragen

    AI-volwassenheid verwijst naar het vermogen van een organisatie om verder te gaan dan AI-pilots en operationele implementatie op schaal te realiseren via governance, personele gereedheid, datafundamenten en afstemming van leiderschap.

    Overheidsorganisaties hebben hoogwaardige, toegankelijke en interoperabele data nodig om betrouwbare inzichten te genereren en AI-initiatieven succesvol op te schalen.

    Slechts 28% van de ondervraagde organisaties rapporteerde dat zij AI-initiatieven met succes hebben opgeschaald.

    Digitale soevereiniteit verwijst naar het behoud van passende controle over data, technologie-infrastructuur, cloudomgevingen, cybersecuritycapaciteiten en AI-systemen.

    Hoewel de adoptie van AI binnen de publieke sector toeneemt, rapporteert slechts 28% van de organisaties een succesvolle opschaling van AI-initiatieven. Veelvoorkomende belemmeringen zijn uitdagingen rond datakwaliteit, legacysystemen, tekortkomingen in governance en onvoldoende personele gereedheid.

    Succesvolle organisaties richten zich op datagereedheid, governance, operationele modellen, personele capaciteiten en technologische fundamenten, in plaats van uitsluitend op technologische investeringen.

    AI-koplopers zijn organisaties die een geavanceerde AI-volwassenheid laten zien door sterke afstemming van leiderschap, governance, workforce-strategie, datamodernisering en operationele uitvoering. Ongeveer één op de vier organisaties valt binnen deze categorie.

    Het rapport benadrukt het belang van het versterken van governance, datagereedheid, interoperabiliteit, personele capaciteiten en operationele opschaling om de AI-volwassenheid te verbeteren.

    Het rapport identificeert problemen met datakwaliteit, beperkingen in toegankelijkheid, legacysystemen, gesiloëerde architecturen en gebrekkige interoperabiliteit als de belangrijkste obstakels.