Fysieke AI hoge prioriteit voor twee derde van de organisaties tussen nu en vijf jaar

• 79% van de organisaties is al bezig met fysieke AI[1], waarvan 27% oplossingen al uitrolt of opschaalt
• 60% van de leidinggevenden gelooft dat fysieke AI robotica-adoptie mogelijk maakt in gebieden die eerder onmogelijk of onpraktisch waren
• 43% van de leidinggevenden is geïnteresseerd in fysieke AI als aanjager van binnenlandse productie op schaal

Fysieke AI markeert een verschuiving in robotica van automatisering naar autonome actie in de echte wereld. De kansen die dit biedt worden breed erkend in verschillende sectoren, van high tech (93%) tot warehousing en logistiek (69%) en landbouw (59%). Bijna drie kwart van de leidinggevenden in de VS en ongeveer twee derde in Europa en Azië is het daarmee eens. In Nederland zegt 64% van de geïnterviewde leidinggevenden dat fysieke AI een strategische prioriteit is in de komende drie tot vijf jaar. Dit blijkt uit het rapport ‘Fysieke AI: Taking human-robot collaboration to the next level,’ van het Capgemini Research Institute dat de impact van fysieke AI op robotica onderzoekt.

Van experimenteren naar bedrijfsimpact

Fysieke AI bevindt zich op een kantelpunt nu technologische doorbraken en marktkrachten samenkomen om grootschalige uitrol in de echte wereld te versnellen. Vooruitgang in foundation models geeft robots de intelligentie die nodig is om autonoom te opereren in complexe omgevingen, terwijl simulatietechnologieën trainingscycli verkorten.

nDeze winst wordt verder vergroot door vooruitgang in edge computing[2] en batterijen, dalende hardware-kosten, nieuwe commerciële modellen zoals robotics-as-a-service (RaaS) en connectiviteitsdoorbraken waaronder private 5G en nauwkeurige draadloze positionering.

Het optimisme is breed: 60% van de leidinggevenden zegt dat fysieke AI robotica-toepassingen mogelijk maakt die eerder onmogelijk of onpraktisch waren. Use cases omvatten werkzaamheden in risicovolle omgevingen, micro‑logistiek, pick‑and‑place en veldinspectie, evenals sectorspecifieke toepassingen zoals dynamische assemblage in de maakindustrie, ondersteuning in zorg en ouderenzorg in de publieke sector, en beoordeling van ramp- en schadesituaties in verzekeringen.

Ondersteuning van re-industrialisatie en operationele veerkracht

Nu re-industrialisatie-inspanningen in Europa en de Verenigde Staten versnellen, komt fysieke AI naar voren als een belangrijke aanjager van deze transitie. 43% van de leidinggevenden zegt dat reshoring en re-industrialisatie in toenemende mate hun interesse in fysieke AI aanwakkeren als middel om binnenlandse productie op schaal te ondersteunen. In Nederland ligt dit percentage lager met maar 36%. Meer dan de helft van de geïnterviewde leidinggevenden noemt autonome mobiele robots, industriële robotarmen en co-bots als de snelst groeiende robotvormen in hun organisatie in de komende drie tot vijf jaar, ruim vóór humanoids[3].

Arbeidsmarktkrapte is een centrale drijfveer voor de groeiende interesse in fysieke AI. Nog meer dan arbeidskosten is het belangrijkste motief voor investeringen in fysieke AI het tekort aan arbeidskrachten, vooral in de sectoren landbouw, retail, high tech, warehousing en logistiek en automotive. Geografisch behoort Nederland bij de koplopers bij het prioriteren van fysieke AI binnen automatiseringsstrategieën: 74% van de Nederlandse leidinggevenden ziet het als prioriteit voor de komende drie tot vijf jaar, vergelijkbaar met de de VS.

Fysieke AI ondersteunt ook de wendbaarheid die nodig is om re-industrialisatie op de lange termijn haalbaar te maken. Bijna de helft van de leidinggevenden noemt verbeterde flexibiliteit als belangrijk voordeel, met nadruk op de mogelijkheid om productiesystemen en workflows sneller te herconfigureren dan met traditionele robotica of vaste automatisering. Bovendien wijst meer dan de helft van de leidinggevenden op verbeteringen in veiligheid en minder fysieke belasting.

“Fysieke AI markeert een verschuiving van systemen die de wereld beschrijven naar systemen die erbinnen kunnen handelen. Robotica kent echter een lange geschiedenis van te veel beloven, omdat vroege doorbraken verwachtingen wekten die de technologie toen nog niet kon waarmaken,” legt Pascal Brier, Chief Innovation Officer bij Capgemini en lid van het Group Executive Committee, uit. “Wat vandaag anders is, is niet de hype, maar de samenkomst van AI, data en volwassen engineering. De kans op succes is reëel, mits we ons richten op wat op schaal werkt. Het verantwoord, veilig en stapsgewijs uitrollen van fysieke AI is essentieel om vertrouwen op te bouwen, met security by design, transparantie en menselijk toezicht als kern van duurzame samenwerking tussen mens en robot.”

Opschalen van fysieke AI en humanoïde robots ondanks aanhoudende barrières

Bijna twee derde van de leidinggevenden verwacht dat fysieke AI schaal zal bereiken – in de zin van de overgang van pilotprojecten naar grootschalige uitrol – binnen de komende vijf jaar, hoewel slechts 4% zegt nu al op schaal te opereren. In feite blijft het opschalen van fysieke AI een uitdaging voor bijna acht op de tien leidinggevenden, vooral door een gebrek aan technologische en operationele gereedheid.

Groei op korte termijn zal worden aangevoerd door gevestigde robotvormen. Humanoïde robots kennen ondanks de grote belangstelling nog aanzienlijke barrières en blijven een inzet voor de langere termijn: in Nederland noemt 75% van de leidinggevenden noemt technische onvolwassenheid zoals betrouwbaarheid en behendigheid, terwijl 69% wordt afgeschrikt door de hoge kosten en 52% door de trainingsuitdagingen. Daarnaast is het voor zeven op de tien leidinggevenden onduidelijk wat de ROI is van humanoid-adoptie.

Meer weten? Ga naar: https://www.capgemini.com/insights/research-library/ai-in-robotics/

Methodologie In januari en februari 2026 voerde het Capgemini Research Institute een wereldwijde survey uit onder 1.678 leidinggevenden van organisaties met een jaaromzet boven $1 miljard, in 16 landen in Noord-Amerika, Europa en Azië-Pacific en verspreid over 15 sectoren. Voor aerospace en defense en voor government en public services lag de drempel op $500 miljoen. De bevraagde leidinggevenden waren op directieniveau en hoger.

---

[1] Fysieke AI vertegenwoordigt de volgende grote evolutionaire fase in AI: AI die handelt in de fysieke wereld. Robotica is een van de belangrijkste toepassingen ervan.

[2] Edge computing betekent dat data worden verwerkt op de plek waar ze worden gecreëerd, bijvoorbeeld direct op een robot, in plaats van ze naar een extern datacenter te sturen.

[3] In dit rapport verwijst ‘humanoids’ naar robots met mensachtige vormfactoren, waaronder zowel volledig humanoïde robots (met torso, hoofd, twee armen en twee benen) als mensachtige robots die enkele menselijke kenmerken delen maar in structuur kunnen verschillen (bijv. wielen in plaats van benen, minder ledematen of vereenvoudigde lichaamsvormen).