{"id":907884,"date":"2025-02-06T09:55:05","date_gmt":"2025-02-06T09:55:05","guid":{"rendered":"https:\/\/www.capgemini.com\/pl-pl\/?page_id=907884"},"modified":"2025-12-05T13:37:12","modified_gmt":"2025-12-05T13:37:12","slug":"techchatter-sezon-3-odcinek-3","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/www.capgemini.com\/pl-pl\/kariera\/twoja-kariera\/role-eksperckie-menedzerskie\/podcast-techchatter\/sezon3-odcinek3\/","title":{"rendered":"Techchatter, sezon 3, odcinek 3"},"content":{"rendered":"\n<div class=\"wp-block-cg-blocks-hero-picture-card undefined  heroPictureCard\"><div class=\"heroPictureCardBgs\"><picture><source srcset=\"https:\/\/www.capgemini.com\/pl-pl\/wp-content\/uploads\/sites\/27\/2025\/02\/zdjecie.png?w=2880&amp;quality=70 1x, https:\/\/www.capgemini.com\/pl-pl\/wp-content\/uploads\/sites\/27\/2025\/02\/zdjecie.png?w=2880&amp;quality=70 2x\" media=\"(min-width: 1500px)\"\/><source srcset=\"https:\/\/www.capgemini.com\/pl-pl\/wp-content\/uploads\/sites\/27\/2025\/02\/zdjecie.png?w=1440&amp;quality=70 1x, https:\/\/www.capgemini.com\/pl-pl\/wp-content\/uploads\/sites\/27\/2025\/02\/zdjecie.png?w=2880&amp;quality=70 2x\" media=\"(min-width: 992px)\"\/><source srcset=\"https:\/\/www.capgemini.com\/pl-pl\/wp-content\/uploads\/sites\/27\/2025\/02\/zdjecie.png?w=1024&amp;quality=70 1x, https:\/\/www.capgemini.com\/pl-pl\/wp-content\/uploads\/sites\/27\/2025\/02\/zdjecie.png?w=1024&amp;quality=70 2x\" media=\"(min-width: 768px)\"\/><source srcset=\"https:\/\/www.capgemini.com\/pl-pl\/wp-content\/uploads\/sites\/27\/2025\/02\/zdjecie.png?w=768&amp;quality=70 1x, https:\/\/www.capgemini.com\/pl-pl\/wp-content\/uploads\/sites\/27\/2025\/02\/zdjecie.png?w=768&amp;quality=70 2x\" media=\"(min-width: 0)\"\/><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.capgemini.com\/pl-pl\/wp-content\/uploads\/sites\/27\/2025\/02\/zdjecie.png\" class=\"desktopImage\" alt=\"auto\" style=\"object-fit:cover;object-position:50% 50%\" loading=\"eager\"\/><\/picture><picture><source srcset=\"https:\/\/www.capgemini.com\/pl-pl\/wp-content\/uploads\/sites\/27\/2025\/02\/zdjecie.png?w=2880&amp;quality=70 1x, https:\/\/www.capgemini.com\/pl-pl\/wp-content\/uploads\/sites\/27\/2025\/02\/zdjecie.png?w=2880&amp;quality=70 2x\" media=\"(min-width: 1500px)\"\/><source srcset=\"https:\/\/www.capgemini.com\/pl-pl\/wp-content\/uploads\/sites\/27\/2025\/02\/zdjecie.png?w=1440&amp;quality=70 1x, https:\/\/www.capgemini.com\/pl-pl\/wp-content\/uploads\/sites\/27\/2025\/02\/zdjecie.png?w=2880&amp;quality=70 2x\" media=\"(min-width: 992px)\"\/><source srcset=\"https:\/\/www.capgemini.com\/pl-pl\/wp-content\/uploads\/sites\/27\/2025\/02\/zdjecie.png?w=1024&amp;quality=70 1x, https:\/\/www.capgemini.com\/pl-pl\/wp-content\/uploads\/sites\/27\/2025\/02\/zdjecie.png?w=1024&amp;quality=70 2x\" media=\"(min-width: 768px)\"\/><source srcset=\"https:\/\/www.capgemini.com\/pl-pl\/wp-content\/uploads\/sites\/27\/2025\/02\/zdjecie.png?w=768&amp;quality=70 1x, https:\/\/www.capgemini.com\/pl-pl\/wp-content\/uploads\/sites\/27\/2025\/02\/zdjecie.png?w=768&amp;quality=70 2x\" media=\"(min-width: 0)\"\/><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.capgemini.com\/pl-pl\/wp-content\/uploads\/sites\/27\/2025\/02\/zdjecie.png\" class=\"mobileImage\" alt=\"auto\" style=\"object-fit:cover;object-position:50% 50%\" loading=\"eager\"\/><\/picture><\/div><div class=\"heroPictureCardHeaderShape\"><\/div><div class=\"container\"><div class=\"row\"><div class=\"col-md-8 col-lg-6\"><div class=\"heroPictureCardBox\"><div class=\"heroPictureCardBoxTitle\"><h1 data-maxlength=\"144\">Kod, algorytmy i cztery ko\u0142a: technologia w automotive<\/h1><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><div class=\"small-device\"><div class=\"brandLogoWrapper\"> <\/div><\/div><\/div>\n\n\n\n<section class=\"wp-block-cg-blocks-group undefined section section--article-content\"><div class=\"article-main-content\"><div class=\"container\"><div class=\"row\"><div class=\"col-12 col-md-11 col-lg-10 offset-md-1 offset-lg-1\"><div class=\"article-text article-quote-text\">\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"h-techchatter-sezon-3-odcinek-3\">TechChatter &#8211; sezon 3 &#8211; odcinek 3.<\/h2>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"h-kod-algorytmy-i-cztery-kola-technologia-w-automotive\"><strong>Kod, algorytmy i cztery ko\u0142a: technologia w automotive<\/strong>.<\/h2>\n\n\n\n<p style=\"font-size:17px\">Czy kiedykolwiek zastanawiali\u015bcie si\u0119, jak in\u017cynierowie tworz\u0105 oprogramowanie dla samochod\u00f3w przysz\u0142o\u015bci? Jak wygl\u0105daj\u0105 testy, kt\u00f3re gwarantuj\u0105 bezpiecze\u0144stwo? A mo\u017ce marzycie o autonomicznej podr\u00f3\u017cy do Chorwacji w sze\u015b\u0107 godzin? W kolejnym odcinku podcastu zanurzamy si\u0119 w fascynuj\u0105cy \u015bwiat technologii motoryzacyjnych.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\" id=\"h-zapraszamy-do-sluchania\">Zapraszamy do s\u0142uchania!<\/h3>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-embed is-type-rich is-provider-spotify wp-block-embed-spotify wp-embed-aspect-21-9 wp-has-aspect-ratio\"><div class=\"wp-block-embed__wrapper\">\n<iframe title=\"Spotify Embed: Kod, algorytmy i cztery ko\u0142a: technologia w automotive\" style=\"border-radius: 12px\" width=\"100%\" height=\"152\" frameborder=\"0\" allowfullscreen allow=\"autoplay; clipboard-write; encrypted-media; fullscreen; picture-in-picture\" loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/open.spotify.com\/embed\/episode\/30Y9irrEbZaB6PxEJAiyEs?si=tBFDHLA1RGOnPx8zDbZKDQ&#038;utm_source=oembed\"><\/iframe>\n<\/div><\/figure>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-buttons is-layout-flex wp-block-buttons-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-button is-style-outline is-style-outline--1\"><a class=\"wp-block-button__link wp-element-button\" href=\"https:\/\/open.spotify.com\/episode\/30Y9irrEbZaB6PxEJAiyEs?si=tBFDHLA1RGOnPx8zDbZKDQ\">Spotify<\/a><\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-button is-style-outline is-style-outline--2\"><a class=\"wp-block-button__link wp-element-button\" href=\"https:\/\/podcasts.apple.com\/pl\/podcast\/kod-algorytmy-i-cztery-ko%C5%82a-technologia-w-automotive\/id1599140666?i=1000689531902\">Apple Podcast <\/a><\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-button is-style-outline is-style-outline--3\"><a class=\"wp-block-button__link wp-element-button\" href=\"https:\/\/www.capgemini.com\/pl-pl\/wp-content\/uploads\/sites\/27\/2025\/02\/TechChatter-nagranie-5-automotive-v1.0.mp3\">Pos\u0142uchaj w przegl\u0105darce <\/a><\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\" id=\"h-w-tym-odcinku\"><strong>W tym odcinku:<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li style=\"font-size:17px\">Zg\u0142\u0119biamy tajniki projektowania i testowania oprogramowania w bran\u017cy automotive.<\/li>\n\n\n\n<li style=\"font-size:17px\">Rozmawiamy o bezpiecze\u0144stwie na drodze: od norm ASIL po rozwi\u0105zania cybersecurity.<\/li>\n\n\n\n<li style=\"font-size:17px\">Przygl\u0105damy si\u0119 przysz\u0142o\u015bci jazdy autonomicznej i wyzwaniach, kt\u00f3re stoj\u0105 przed in\u017cynierami.<\/li>\n\n\n\n<li style=\"font-size:17px\">Odkrywamy, jak sztuczna inteligencja rewolucjonizuje motoryzacj\u0119.<\/li>\n\n\n\n<li style=\"font-size:17px\">Dyskutujemy o etycznych dylematach autonomicznych pojazd\u00f3w.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<section class=\"wp-block-cg-blocks-wrapper-card-text-pic wrapperCardTextPic hero-bg-shape\"><div class=\"container\"><div class=\"content-title\"><h2 class=\"card-text-pic-heading\">Ekspert odcinka:<\/h2><\/div><div class=\"row\"><div class=\"col-md-12\">\n<div class=\"wp-block-cg-blocks-card-text-pic-right\"><div class=\"row card-text-pic rightCard\"><div class=\"col-md-12\"><div class=\"box--section\"><div class=\"box  row-nobleed\"><div class=\"col-lg-8 col-md-12 box-inner\"><h3 class=\"titlewithoutLink\" data-maxlength=\"144\">\u0141ukasz Oko\u0144<\/h3><p class=\"box-text\" data-maxlength=\"600\">Absolwent kierunku Teleinformatyka na Politechnice \u015al\u0105skiej. Ju\u017c wtedy przejawia\u0142 zainteresowanie motoryzacj\u0105, podczas studi\u00f3w uzyska\u0142 wiele osi\u0105gni\u0119\u0107 w tej dziedzinie b\u0119d\u0105c cz\u0142ownkiem zespo\u0142u Polsl Racing. Profesjonaln\u0105 karier\u0119 z systemami wbudowanymi rozpocz\u0105\u0142 przed o\u015bmiu laty jako embedded software developer. Po kilku latach odkry\u0142 swoj\u0105 pasj\u0119, kt\u00f3r\u0105 jest architektura oprogramowania. Aktualnie pracuje dla jednego z najwi\u0119kszych producent\u00f3w samochod\u00f3w na \u015bwiecie jako Architekt Oprogramowania.<\/p><\/div><div class=\"col-lg-5 col-md-12 box-img-wrapper\"><picture><source srcset=\"https:\/\/www.capgemini.com\/pl-pl\/wp-content\/uploads\/sites\/27\/2025\/02\/Lukasz-Okon.jpg?w=1000&amp;quality=70 1x, https:\/\/www.capgemini.com\/pl-pl\/wp-content\/uploads\/sites\/27\/2025\/02\/Lukasz-Okon.jpg?w=1000&amp;quality=70 2x\" media=\"(min-width: 1500px)\"\/><source srcset=\"https:\/\/www.capgemini.com\/pl-pl\/wp-content\/uploads\/sites\/27\/2025\/02\/Lukasz-Okon.jpg?w=500&amp;quality=70 1x, https:\/\/www.capgemini.com\/pl-pl\/wp-content\/uploads\/sites\/27\/2025\/02\/Lukasz-Okon.jpg?w=1000&amp;quality=70 2x\" media=\"(min-width: 992px)\"\/><source srcset=\"https:\/\/www.capgemini.com\/pl-pl\/wp-content\/uploads\/sites\/27\/2025\/02\/Lukasz-Okon.jpg?w=768&amp;quality=70 1x, https:\/\/www.capgemini.com\/pl-pl\/wp-content\/uploads\/sites\/27\/2025\/02\/Lukasz-Okon.jpg?w=768&amp;quality=70 2x\" media=\"(min-width: 768px)\"\/><source srcset=\"https:\/\/www.capgemini.com\/pl-pl\/wp-content\/uploads\/sites\/27\/2025\/02\/Lukasz-Okon.jpg?w=556&amp;quality=70 1x, https:\/\/www.capgemini.com\/pl-pl\/wp-content\/uploads\/sites\/27\/2025\/02\/Lukasz-Okon.jpg?w=556&amp;quality=70 2x\" media=\"(min-width: 0)\"\/><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.capgemini.com\/pl-pl\/wp-content\/uploads\/sites\/27\/2025\/02\/Lukasz-Okon.jpg\" class=\"box-img-without-hover\" alt=\"\" style=\"object-fit:cover;object-position:54% 35%\" loading=\"lazy\"\/><\/picture><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-cg-blocks-card-text-pic-left\"><div class=\"row card-text-pic leftCard\"><div class=\"col-md-12\"><div class=\"box--section\"><div class=\"box row-nobleed\"><div class=\"col-lg-5 col-md-12 box-img-wrapper \"><picture><source srcset=\"https:\/\/www.capgemini.com\/pl-pl\/wp-content\/uploads\/sites\/27\/2025\/02\/Pawel-Kmiecik.jpg?w=1000&amp;quality=70 1x, https:\/\/www.capgemini.com\/pl-pl\/wp-content\/uploads\/sites\/27\/2025\/02\/Pawel-Kmiecik.jpg?w=1000&amp;quality=70 2x\" media=\"(min-width: 1500px)\"\/><source srcset=\"https:\/\/www.capgemini.com\/pl-pl\/wp-content\/uploads\/sites\/27\/2025\/02\/Pawel-Kmiecik.jpg?w=500&amp;quality=70 1x, https:\/\/www.capgemini.com\/pl-pl\/wp-content\/uploads\/sites\/27\/2025\/02\/Pawel-Kmiecik.jpg?w=1000&amp;quality=70 2x\" media=\"(min-width: 992px)\"\/><source srcset=\"https:\/\/www.capgemini.com\/pl-pl\/wp-content\/uploads\/sites\/27\/2025\/02\/Pawel-Kmiecik.jpg?w=768&amp;quality=70 1x, https:\/\/www.capgemini.com\/pl-pl\/wp-content\/uploads\/sites\/27\/2025\/02\/Pawel-Kmiecik.jpg?w=768&amp;quality=70 2x\" media=\"(min-width: 768px)\"\/><source srcset=\"https:\/\/www.capgemini.com\/pl-pl\/wp-content\/uploads\/sites\/27\/2025\/02\/Pawel-Kmiecik.jpg?w=556&amp;quality=70 1x, https:\/\/www.capgemini.com\/pl-pl\/wp-content\/uploads\/sites\/27\/2025\/02\/Pawel-Kmiecik.jpg?w=556&amp;quality=70 2x\" media=\"(min-width: 0)\"\/><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.capgemini.com\/pl-pl\/wp-content\/uploads\/sites\/27\/2025\/02\/Pawel-Kmiecik.jpg\" class=\"box-img-without-hover\" alt=\"\" style=\"object-fit:cover;object-position:60% 48%\" loading=\"lazy\"\/><\/picture><\/div><div class=\"col-lg-8 col-md-12 box-inner \"><h4 class=\"titlewithoutLink\" data-maxlength=\"144\">Pawe\u0142 Kmiecik<\/h4><p class=\"box-text\" data-maxlength=\"600\">Software Validation Engineer z ponad 4-letnim do\u015bwiadczeniem w bran\u017cy automotive. Podczas codzinnej pracy zajmuje si\u0119 automatyzacj\u0105 test\u00f3w, jak i budow\u0105 \u015brodowisk testowych. Dodatkowo zajmuje si\u0119 tworzeniem modeli symulacyjnych, kt\u00f3re umo\u017cliwiaj\u0105 wykonanie bardziej zaawansowanych test\u00f3w oporgramowania wykorzystuj\u0105c zasoby sprz\u0119towe. Z wykszta\u0142cenia In\u017cynier Automatyki i Robotyki. <\/p><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div>\n<\/div><\/div><\/div><\/section>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\" id=\"h-linki-do-zagadnien-poruszanych-w-rozmowie\"><strong>Linki do zagadnie\u0144 poruszanych w rozmowie:<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\" id=\"h-aktualny-stan-rozwoju-pojazdow-autonomicznych-w-polsce-i-na-swiecie-https-auto-set-pl-samochody-autonomiczne-w-polsce-obecna-sytuacja-wyzwania-i-przyszlosc\" style=\"font-size:17px\">Aktualny stan rozwoju pojazd\u00f3w autonomicznych w Polsce i na \u015bwiecie: <a href=\"https:\/\/auto-set.pl\/samochody-autonomiczne-w-polsce-obecna-sytuacja-wyzwania-i-przyszlosc\/\">https:\/\/auto-set.pl\/samochody-autonomiczne-w-polsce-obecna-sytuacja-wyzwania-i-przyszlosc\/<\/a><\/h4>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\" id=\"h-wyzwania-technologiczne-i-regulacyjne-w-implementacji-pojazdow-autonomicznych-https-bytebuilders-pl-cyber-blog-autonomiczne-pojazdy-co-przyniosa-lata-2024-2025\" style=\"font-size:17px\">Wyzwania technologiczne i regulacyjne w implementacji pojazd\u00f3w autonomicznych: <a href=\"https:\/\/bytebuilders.pl\/cyber-blog\/autonomiczne-pojazdy-co-przyniosa-lata-2024-2025\/\">https:\/\/bytebuilders.pl\/cyber-blog\/autonomiczne-pojazdy-co-przyniosa-lata-2024-2025\/<\/a><\/h4>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\" id=\"h-wplyw-autonomicznych-pojazdow-na-bezpieczenstwo-ruchu-drogowego-https-go-racing-pl-blog-samochody-autonomiczne-co-warto-wiedziec-o-autonomicznych-pojazdach\" style=\"font-size:17px\">Wp\u0142yw autonomicznych pojazd\u00f3w na bezpiecze\u0144stwo ruchu drogowego: <a href=\"https:\/\/go-racing.pl\/blog\/samochody-autonomiczne-co-warto-wiedziec-o-autonomicznych-pojazdach\/\">https:\/\/go-racing.pl\/blog\/samochody-autonomiczne-co-warto-wiedziec-o-autonomicznych-pojazdach\/<\/a><\/h4>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\" id=\"h-integracja-sztucznej-inteligencji-w-systemach-autonomicznych-pojazdow-https-briefvehicle-pl-jakie-innowacje-wprowadza-najnowsza-generacja-samochodow-autonomicznych\" style=\"font-size:17px\">Integracja sztucznej inteligencji w systemach autonomicznych pojazd\u00f3w: <a href=\"https:\/\/briefvehicle.pl\/jakie-innowacje-wprowadza-najnowsza-generacja-samochodow-autonomicznych\/\">https:\/\/briefvehicle.pl\/jakie-innowacje-wprowadza-najnowsza-generacja-samochodow-autonomicznych\/<\/a><\/h4>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\" id=\"h-etyczne-i-spoleczne-aspekty-wprowadzenia-autonomicznych-pojazdow-https-sprytne-pl-pojazdy-autonomiczne-przyszlosc-mobilnosci-i-wyzwania-wdrozeniowe\" style=\"font-size:17px\">Etyczne i spo\u0142eczne aspekty wprowadzenia autonomicznych pojazd\u00f3w: <a href=\"https:\/\/sprytne.pl\/pojazdy-autonomiczne-przyszlosc-mobilnosci-i-wyzwania-wdrozeniowe\/\">https:\/\/sprytne.pl\/pojazdy-autonomiczne-przyszlosc-mobilnosci-i-wyzwania-wdrozeniowe\/<\/a><\/h4>\n\n\n\n<p><strong>Podcast Capgemini Engineering<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<section class=\"wp-block-cg-blocks-how-we-do-it section section--howwedoit block-howwedoit\"><div class=\"container\"><div class=\"section-content\">\n<div class=\"wp-block-cg-blocks-card-howwedoit expanders\"><div class=\"box card-regulated-agreements card-howwedoit\"><div class=\"expander-box filter-box tag-active \"><div class=\"expander-title\" tabindex=\"0\" role=\"button\" aria-pressed=\"false\" aria-expanded=\"false\"><h3 class=\"expander-heading-title\">Transkrypcja<\/h3><\/div><div class=\"expander-content\"><p><strong>\u0141ukasz Oko\u0144<\/strong><br>Mo\u017cemy sobie wyobrazi\u0107 tak\u0105 sytuacj\u0119, \u017ce mamy jakie\u015b skrzy\u017cowanie. To skrzy\u017cowanie nie posiada takiej sygnalizacji \u015bwietlnej. Dlaczego? Poniewa\u017c samochody \u0142\u0105cz\u0105c si\u0119 ze sob\u0105, a tak\u017ce ze skrzy\u017cowaniem, skrzy\u017cowanie mo\u017ce mie\u0107 jaki\u015b access point, do kt\u00f3rego samoch\u00f3d si\u0119 po\u0142\u0105czy, zbli\u017caj\u0105c si\u0119 do niego i on jest swoistym kontrolerem ruchu dla tego skrzy\u017cowania. Mo\u017cna to por\u00f3wna\u0107 do kontrolera ruchu samolot\u00f3w. Jest nadzorca skrzy\u017cowania, kt\u00f3ry wysy\u0142a samochodom trajektori\u0119, po kt\u00f3rej musz\u0105 si\u0119 porusza\u0107, \u017ceby dotrze\u0107 do celu, co mo\u017ce zwi\u0119kszy\u0107 przepustowo\u015b\u0107 takiego skrzy\u017cowania. Samochody mog\u0105 jecha\u0107 szybciej, mija\u0107 si\u0119 na centymetry, poniewa\u017c ich ruch jest z g\u00f3ry przewidziany. I taka mapa roz\u0142adowania takiego skrzy\u017cowania mo\u017ce dzia\u0142a\u0107 du\u017co wiele efektywniej ani\u017celi to, co mamy teraz.<br><br><strong>Szymon G\u0142owania<\/strong><br>S\u0142uchasz trzeciego sezonu podcastu TechChatter, audycji Capgemini Polska, w kt\u00f3rej zanurzymy si\u0119 w \u015bwiecie technologii. Pos\u0142uchaj rozm\u00f3w naszych ekspertek i ekspert\u00f3w, odkryj projekty realizowane w Polsce i zobacz, jak innowacje, kt\u00f3re wsp\u00f3\u0142tworzymy, kszta\u0142tuj\u0105 nasz\u0105 przysz\u0142o\u015b\u0107. Przekonajmy si\u0119, \u017ce praca w sektorze IT mo\u017ce by\u0107 naprawd\u0119 pasjonuj\u0105ca. Gotowi? Zaczynamy!<br><br><strong>\u0141ukasz Oko\u0144<\/strong><br>Cze\u015b\u0107, witam was wszystkich na naszym podca\u015bcie. Tutaj \u0141ukasz Oko\u0144 i Pawe\u0142 Kmiecik. Cze\u015b\u0107 Pawe\u0142.<br><br><strong>Pawe\u0142 Kmiecik<\/strong><br>Cze\u015b\u0107 \u0141ukasz. Nazywam si\u0119 Pawe\u0142 Kmiecik. Z wykszta\u0142cenia jestem in\u017cynierem automatyki i robotyki. W bran\u017cy automotive obecnie posiadam ponad cztery lata do\u015bwiadczenia, g\u0142\u00f3wnie w obszarach test\u00f3w software i walidacji, jak i r\u00f3wnie\u017c rozwoju \u015brodowisk testowych i tworzenia symulacji do tych \u015brodowisk, co cz\u0119sto jest nieod\u0142\u0105czn\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 test\u00f3w w obecnych czasach.<br><br><strong>\u0141ukasz Oko\u0144<\/strong><br>Nazywam si\u0119 \u0141ukasz Oko\u0144, te\u017c pracuj\u0119 od niedawna w Capgemini. Jestem architektem oprogramowania system\u00f3w budowanych dla bran\u017cy automotive. Moja historia zacz\u0119\u0142a si\u0119 na studiach, sko\u0144czy\u0142em teleinformatyk\u0119 na Politechnice \u015al\u0105skiej i w ramach ciekawostki mog\u0119 Wam powiedzie\u0107, \u017ce ko\u0144cz\u0105c te studia, nigdy nie chcia\u0142em programowa\u0107, nigdy nie chcia\u0142em si\u0119 zajmowa\u0107 oprogramowaniem. Aczkolwiek po rozpocz\u0119ciu kilku takich moich w\u0142asnych projekt\u00f3w jednak gdzie\u015b uda\u0142o mi si\u0119 zaczepi\u0107 w pracy dla takiej ma\u0142ej firmy, kt\u00f3ra zajmowa\u0142a si\u0119 systemami budowanymi na potrzeby przemys\u0142u. Okaza\u0142o si\u0119, \u017ce jednak to jest ciekawy temat i okaza\u0142o si\u0119, \u017ce to jest jednak to, czym chc\u0119 si\u0119 w \u017cyciu zajmowa\u0107.<br>W tej pracy sp\u0119dzi\u0142em kilka lat, po czym przeszed\u0142em do kolejnej firmy, tym razem w bran\u017cy automotive, co spowodowa\u0142o, \u017ce pozna\u0142em ten \u015bwiat od drugiej strony. I ten \u015bwiat chcieliby\u015bmy dzisiaj z Paw\u0142em zademonstrowa\u0107. Ka\u017cdemu in\u017cynierowi, kt\u00f3ry mo\u017ce zastanawia si\u0119 nad tym, powiemy troch\u0119 wi\u0119cej o tej motoryzacji, o pewnych s\u0142owach kluczach, kt\u00f3rych mo\u017cecie si\u0119 spotyka\u0107 podczas takiej pracy lub poszukiwania takiej pracy w ofertach. I te\u017c my\u015bl\u0119, \u017ce poka\u017cemy z Paw\u0142em, \u017ce ten \u015bwiat jest bardzo fajny i ciekawy i nie tylko jest wyzwaniem, ale te\u017c mo\u017cliwo\u015bciami, kt\u00f3re si\u0119 przed wami otworz\u0105, gdyby\u015bcie zechcieli w takim projekcie kiedy\u015b wystartowa\u0107.<br><br><strong>Pawe\u0142 Kmiecik<\/strong><br>Mamy nadziej\u0119, \u017ce przedstawimy to w bardzo jasny i klarowny spos\u00f3b, pomimo czasami zawi\u0142o\u015bci. Dany temat mo\u017ce wydawa\u0107 si\u0119 taki bardzo obcy, aczkolwiek postaramy si\u0119 go przedstawi\u0107 w bardzo \u0142atwy i przyst\u0119pny spos\u00f3b.<br><br><strong>\u0141ukasz Oko\u0144<\/strong><br>Przede wszystkim mo\u017ce czym zajmuj\u0105 si\u0119 projekty automotive i na co k\u0142adzie si\u0119 taki najwi\u0119kszy nacisk? Czym zajmuj\u0105 si\u0119 dzisiejsze koncerny i z jakimi projektami mo\u017cecie si\u0119 spotka\u0107 podczas Waszej przygody z automotivem? Przede wszystkim, czym zajmuj\u0105 si\u0119 tacy in\u017cynierowie, to jest jeden wa\u017cny taki aspekt dotycz\u0105cy tworzenia oprogramowania, kt\u00f3rym jest bezpiecze\u0144stwo. Ka\u017cdy z nas chce je\u017adzi\u0107 samochodami, kt\u00f3re s\u0105 bezpieczne, porusza\u0107 si\u0119 z punktu A do punktu B w taki spos\u00f3b, kt\u00f3ry pozwoli nam na to, \u017ceby\u015bmy si\u0119 czuli bezpiecznie.<br><br><strong>Pawe\u0142 Kmiecik<\/strong><br>Tutaj te\u017c warto doda\u0107, \u017ce rozpatrujemy to pod dwoma wzgl\u0119dami. Jakby najpierw ten sprz\u0119t, kt\u00f3ry jakby jest fizycznie w samochodzie, kt\u00f3ry musi by\u0107 niezawodny i dzia\u0142a\u0107 w ka\u017cdych okoliczno\u015bciach. Natomiast drug\u0105 jakby stron\u0105 medalu jest oprogramowanie, jaki\u015b algorytm, software czy aplikacja, kt\u00f3ra steruje dan\u0105 funkcjonalno\u015bci\u0105 samochodu. Postaramy si\u0119 dzisiaj to w\u0142a\u015bnie te\u017c od tej strony bardziej opisa\u0107 jak takie algorytmy s\u0105 rozwijane oraz jak du\u017cy aspekt k\u0142adzie si\u0119 na bezpiecze\u0144stwo tych algorytm\u00f3w oraz jak s\u0105 testowane, co jest moim te\u017c konikiem, je\u015bli tutaj chodzi o te tematy techniczne.<br><br><strong>\u0141ukasz Oko\u0144<\/strong><br>Pawe\u0142, wymy\u015bla nam sposoby na to, jak zepsu\u0107 to, co co deweloperzy stworzyli, jak architekci zaprojektowali, szuka case&#8217;\u00f3w, o kt\u00f3rych mogliby\u015bmy zapomnie\u0107, po to, \u017ceby produkt, kt\u00f3ry zostaje wprowadzony na rynek, by\u0142 w pe\u0142ni bezpieczny. Ja ca\u0142y czas b\u0119d\u0119 si\u0119 obraca\u0142 gdzie\u015b w tym temacie bezpiecze\u0144stwa, poniewa\u017c on ma wiele aspekt\u00f3w, nie tylko w automotivie, ale te\u017c w r\u00f3\u017cnych innych bran\u017cach. Mo\u017cecie us\u0142ysze\u0107, gdyby\u015bcie chcieli kiedy\u015b si\u0119 zajmowa\u0107 projektami motoryzacyjnymi, o czym\u015b takim, co si\u0119 nazywa ASIL. ASIL to jest tak naprawd\u0119 norma, kt\u00f3ra reguluje, w jaki spos\u00f3b powinni\u015bmy zaprojektowa\u0107 oprogramowanie, tak \u017ceby one by\u0142y stosunkowo bezpieczne. Dane funkcje maj\u0105 przypisane tzw. poziomy ASIL\u00f3w, b\u0105d\u017a te\u017c bez tego poziomu, je\u017celi ta funkcja nie wp\u0142ywa na bezpiecze\u0144stwo i zdrowie u\u017cytkownik\u00f3w i w ten spos\u00f3b projektujemy oprogramowanie zgodne z tymi wytycznymi. Dodatkow\u0105 tak\u0105 norm\u0105, kt\u00f3ra r\u00f3wnie\u017c opowiada o tym, jak taki development powinien wygl\u0105da\u0107, o czym projektanci powinni my\u015ble\u0107, jest norma ISO 262 i ona w\u0142a\u015bnie pozwala nam na to, \u017ceby\u015bmy mogli mie\u0107 jak\u0105\u015b pewno\u015b\u0107, \u017ce to, co zrobili\u015bmy, je\u017celi zrobili\u015bmy to zgodnie z tymi normami, do\u0142o\u017cyli\u015bmy wszelkich mo\u017cliwych stara\u0144 do tego, aby nasza funkcjonalno\u015b\u0107 dzia\u0142a\u0142a poprawnie, mo\u017cemy w\u0142a\u015bnie tymi wytycznymi si\u0119 gdzie\u015b tam po drodze pos\u0142ugiwa\u0107. M\u00f3wimy tutaj o bezpiecze\u0144stwie, ale to bezpiecze\u0144stwo w dzisiejszych samochodach jest podzielone na dwa tematy: tematy safety i tematy cyber security.<br>Mo\u017ce zaczniemy od tych pierwszych. Pewnie wielu z was s\u0142ysza\u0142o taki przyk\u0142ad, w bran\u017cy lotniczej problem konstrukcyjny, kt\u00f3ry si\u0119 wydarzy\u0142, a mianowicie w pewnej linii samolot\u00f3w postanowiono zmieni\u0107 silniki na bardziej oszcz\u0119dne, pasa\u017cerskich dosy\u0107 du\u017cych samolot\u00f3w. Zmieniaj\u0105c te silniki zmieni\u0142a si\u0119 troch\u0119 charakterystyka lotu tego samolotu, przez co samolot mia\u0142 tendencj\u0119 do podnoszenia nosa podczas lotu, czyli do wspinania si\u0119 na wysoko\u015b\u0107. \u017beby piloci dalej mieli komfort pilotowania takiego samolotu, \u017ceby nie nastr\u0119cza\u0142o to \u017cadnych problem\u00f3w, dana firma wymy\u015bli\u0142a sobie, \u017ce zastosuje oprogramowanie, dodatkowo funkcjonalno\u015b\u0107 w oprogramowaniu, kt\u00f3re automatycznie b\u0119dzie korygowa\u0107 ten k\u0105t nachylenia dziobu samolotu w zale\u017cno\u015bci od tego, jaki jest aktualny k\u0105t.<br>I ten aktualny k\u0105t by\u0142 pobierany z takiego czujnika, czujnika k\u0105ta nachylenia samolotu. Niestety tutaj zawiod\u0142y procedury bezpiecze\u0144stwa, spos\u00f3b prowadzenia takiego developmentu i ca\u0142\u0105 t\u0105 funkcjonalno\u015b\u0107 oparto na czujniku, kt\u00f3ry nie jest zbytnio bezpieczny, tzn. ten czujnik jest jeden i on ma tendencj\u0119 do uszkadzania si\u0119, np. podczas startu, po uderzeniu w jakie\u015b ptactwo lub na du\u017cych wysoko\u015bciach do zamarzania, czyli przestaje mierzy\u0107 nam poprawnie dany k\u0105t, co automatycznie przek\u0142ada si\u0119 na b\u0142\u0119dn\u0105 regulacj\u0119 tej wysoko\u015bci. Niestety sytuacja ta doprowadzi\u0142a do wielu katastrof, sko\u0144czy\u0142o si\u0119 dosy\u0107 du\u017cym \u015bledztwem i firma na pewno mia\u0142a z tego powodu du\u017ce problemy z racji tego, \u017ce te\u017c wiele os\u00f3b zgin\u0119\u0142o w takich katastrofach.<br>Jak wi\u0119c widzimy, te tematy bezpiecze\u0144stwa s\u0105 niezwykle istotne nie tylko w bran\u017cy automotive, ale w ka\u017cdej innej bran\u017cy, w kt\u00f3rej ludzie s\u0105 nara\u017ceni na utrat\u0119 zdrowia i \u017cycia, a w automotive bardzo du\u017c\u0105 rol\u0119 przyk\u0142ada si\u0119 w\u0142a\u015bnie do takich temat\u00f3w. Ja tutaj nie chc\u0119 teraz straszy\u0107, \u017ce dok\u0142adaj\u0105c jak\u0105\u015b funkcj\u0119, b\u0119dziemy powodowa\u0107 jakie\u015b zagro\u017cenie dla tych ludzi, nie, nie, nie. Te normy, o kt\u00f3rych wspomnia\u0142em, a tak\u017ce dobre praktyki, kt\u00f3re g\u0142\u00f3wni producenci samochod\u00f3w maj\u0105 wypracowane, pozwalaj\u0105 na to, \u017ce ka\u017cda funkcjonalno\u015b\u0107 jest sprawdzana na wielu poziomach. Ta pewno\u015b\u0107 opr\u00f3cz samej analizy i developmentu, czyli ta walidacja powoduje, \u017ce ta wielopoziomowo\u015b\u0107 powoduje, \u017ce zanim taki samoch\u00f3d wyjedzie na drogi, musi przej\u015b\u0107 wiele test\u00f3w, zaczynaj\u0105c od test\u00f3w software&#8217;owych przez testy na hardware, w poje\u017adzie, w platformie, tysi\u0105ce godzin, kt\u00f3re samoch\u00f3d musi wyje\u017adzi\u0107 na torze, zanim ten wejdzie do produkcji seryjnej, powoduje, \u017ce te\u017c jako in\u017cynierowie jeste\u015bmy troch\u0119 chronieni przed t\u0105 ewentualnym pomy\u0142k\u0105, \u017ce z naszego powodu komu\u015b si\u0119 co\u015b stanie.<br><br><strong>Pawe\u0142 Kmiecik<\/strong><br>Ja chcia\u0142bym tylko doda\u0107 tutaj, \u017ce w\u0142a\u015bnie je\u015bli wspomnia\u0142e\u015b o tych ASIL-ach, to tutaj rozpoznajemy kilka leveli, dok\u0142adnie cztery, oznaczone literkami od A do D. I w\u0142a\u015bnie ka\u017cdy z tych leveli tego ASIL-a te\u017c definiuje nam to, w jaki spos\u00f3b dany system powinien by\u0107 zaprojektowany, je\u015bli chodzi o bezpiecze\u0144stwo. Tutaj mam na my\u015bli takie stwierdzenia, czy takie poj\u0119cia jak mitygacja czy np. redundancja. Je\u015bli chodzi o mitygacj\u0119, to np. robi\u0105c jaki\u015b dany algorytm lub projektuj\u0105c jaki\u015b dany uk\u0142ad zawsze musimy wzi\u0105\u0107 pod uwag\u0119 w jaki spos\u00f3b on dzia\u0142a i jaki jest skutek jego dzia\u0142ania i co si\u0119 stanie w przypadku kiedy ten algorytm przestanie dzia\u0142a\u0107 lub zg\u0142osi jaki\u015b krytyczny b\u0142\u0105d.<br>Wtedy w najlepszym wypadku mo\u017cemy po prostu ten system wy\u0142\u0105czy\u0107, ten algorytm wy\u0142\u0105czy\u0107. Aczkolwiek w niekt\u00f3rych przypadkach, tak jak np. \u0141ukasz wspomnia\u0142, przypadek z bran\u017cy lotniczej, no nie mo\u017cemy do tego dopu\u015bci\u0107, \u017ceby taki system wy\u0142\u0105czy\u0107, no bo skutki s\u0105 katastrofalne. I tutaj mam na my\u015bli albo ludzkie \u017cycie, albo mo\u017cemy te\u017c, je\u015bli m\u00f3wimy o bran\u017cy samochodowej, no to akcji serwisowej, tak? \u017be producent samochodu wypu\u015bci nowe auto na rynek z jakim\u015b b\u0142\u0119dem, kt\u00f3ry jest niepoprawnie mitygowany. No i mamy du\u017c\u0105 akcj\u0119 serwisow\u0105 i to s\u0105 cz\u0119sto koszty horrendalnie du\u017ce, tak? A wi\u0119c tutaj jakby w\u0142a\u015bnie ten ASIL i ta norma ISO262 definiuje nam to po prostu w jaki spos\u00f3b powinni\u015bmy to rozwija\u0107.<br>I cz\u0119sto w\u0142a\u015bnie je\u015bli m\u00f3wimy o samej aplikacji te\u017c decydujemy si\u0119 na jaki\u015b taki poziom redundancji, a wi\u0119c projektuj\u0105c jaki\u015b dany uk\u0142ad mo\u017cemy na przyk\u0142ad r\u00f3wnolegle dointegrowa\u0107 algorytm lub te\u017c tutaj sprz\u0119t, czyli mam na my\u015bli tutaj dodatkowy procesor, kt\u00f3ry dzia\u0142a nam r\u00f3wnorz\u0119dnie z tym pierwszym tak zwanym masterem i w momencie kiedy jeden procesor lub jaki\u015b komponent czy to algorytm przestanie dzia\u0142a\u0107 no to ten drugi przejmuje prac\u0119 i jeste\u015bmy w stanie wyj\u015b\u0107 z tej sytuacji krytycznej. I to wszystko trzeba w\u0142a\u015bnie wzi\u0105\u0107 pod uwag\u0119 w procesie projektowania. Aczkolwiek tak jak \u0141ukasz wspomnia\u0142, no te systemy cz\u0119sto s\u0105 na tyle z\u0142o\u017cone i du\u017ce, czy m\u00f3wimy tutaj o bran\u017cy lotniczej pewnie te\u017c, ale g\u0142\u00f3wnie o automotive, \u017ce te testy s\u0105 rozbite na bardzo wiele poziom\u00f3w i ka\u017cdy poziom sprawdza co\u015b innego na innym jakby stopniu szczeg\u00f3\u0142owo\u015bci, \u017ceby w\u0142a\u015bnie nie by\u0142o takiej sytuacji, \u017ce budujemy pi\u0119tna\u015bcie algorytm\u00f3w czy tam tysi\u0105c, bo zak\u0142adam, \u017ce taka liczba nawet mo\u017ce doj\u015b\u0107 w samochodzie je\u015bli m\u00f3wimy o algorytmach i integrujemy, czyli \u0142\u0105czymy je wszystkie w jedno oprogramowanie i testujemy.<br>No bo to raczej si\u0119 nie uda i z\u0142o\u017cono\u015b\u0107 tych system\u00f3w jest z regu\u0142y ogromna, dlatego cz\u0119sto rozbijamy je na r\u00f3\u017cne testy, o czym mo\u017ce te\u017c powiemy w p\u00f3\u017aniejszej cz\u0119\u015bci podcastu.<br><br><strong>\u0141ukasz Oko\u0144<\/strong><br>Zgodz\u0119 si\u0119 w 100% z Paw\u0142em. Z tego co mog\u0119 doda\u0107, jeszcze te dwa terminy redundancja i mitygacja. Tutaj redundancj\u0119 Pawe\u0142 dosy\u0107 dobrze opisa\u0142. Natomiast je\u017celi m\u00f3wimy o mitygacji, to s\u0105 zabiegi software&#8217;owe lub hardware&#8217;owe, kt\u00f3re zwi\u0119kszaj\u0105 nam dost\u0119pno\u015b\u0107 danej funkcji, czyli pomimo, \u017ce w danej funkcji jaki\u015b element do\u015bwiadczy\u0142 krytycznego b\u0142\u0119du, to mimo to mamy sposoby i techniki wypracowane, kt\u00f3re pozwalaj\u0105 nam dalej utrzyma\u0107 t\u0119 funkcj\u0119 w dzia\u0142aniu, czyli np. mamy jak\u0105\u015b sytuacj\u0119, kt\u00f3ra wymaga od nas jakich\u015b pomiar\u00f3w, jakich\u015b sensor\u00f3w, no i ten sensor jest zwielokrotniony, czyli tutaj zastosowano redundancj\u0119, nadmiarowo\u015b\u0107. Jest kilka sensor\u00f3w, kt\u00f3re mierz\u0105 tak\u0105 sam\u0105 wielko\u015b\u0107.<br>No i w momencie utraty jednego z nich, gdy mamy kilka takich sensor\u00f3w, mo\u017cemy sobie stwierdzi\u0107, \u017ce ten jeden si\u0119 zepsu\u0142, to korzystamy z tych warto\u015bci, kt\u00f3re s\u0105 nadal prawdziwe. Wi\u0119c to jest taka troch\u0119 definicja wyja\u015bnienia tej mitygacji, a tak\u017ce tej redundancji, o kt\u00f3rej te\u017c Pawe\u0142 wspomnia\u0142. Drugim przyk\u0142adem, kt\u00f3ry chcieliby\u015bmy poruszy\u0107, jest temat cyber security. Praktycznie ka\u017cdy samoch\u00f3d ostatnimi laty wypuszczany do seryjnej produkcji jest ju\u017c w pe\u0142ni skomunikowany ze \u015bwiatem zewn\u0119trznym poprzez \u0142\u0105cze GSM, przez te\u017c inne media transmisyjne, kt\u00f3re nam pozwalaj\u0105 po\u0142\u0105czy\u0107 si\u0119 z internetem, b\u0105d\u017a te\u017c z innymi us\u0142ugami, a tak\u017ce mo\u017cliwo\u015b\u0107 ingerencji zewn\u0119trznej w oprogramowanie i dzia\u0142anie samochodu wymusi\u0142o na producentach pewnych mechanizm\u00f3w, kt\u00f3re uniemo\u017cliwiaj\u0105 tak\u0105 niechcian\u0105 ingerencj\u0119.<br>Przyk\u0142adem takiego naruszenia takiej ingerencji mo\u017cecie sobie pa\u0144stwo obejrze\u0107 w takim portalu wideo na YouTube bezpo\u015brednio po prostu, gdzie grupa in\u017cynier\u00f3w po\u0142\u0105czy\u0142a si\u0119 za pomoc\u0105 kontrolera popularnej konsoli do gier z samochodem poprzez magistral\u0119 CAN, czyli tak\u0105 magistral\u0119, kt\u00f3ra komunikuje r\u00f3\u017cne elementy w samochodzie, poprzez z\u0142amanie wiadomo\u015bci, kt\u00f3re s\u0105 wymieniane na tej magistrali i za pomoc\u0105 tego kontrolera z tylnej kanapy mog\u0142y sobie sterowa\u0107 samochodem. Czyli siedz\u0105c na tylnej kanapie samochodu i maj\u0105c pada, kt\u00f3rym mog\u0105 kierowa\u0107 samochodem. Wiadomo, \u017ce tutaj musia\u0142o doj\u015b\u0107 do jakiego\u015b naruszenia, rozkodowania tych wiadomo\u015bci itd. Natomiast to znaczy, \u017ce te wiadomo\u015bci nie zosta\u0142y odpowiednio zaszyfrowane.<br>Czyli wszystkie magistrale, kt\u00f3re wymieniaj\u0105 informacje pomi\u0119dzy urz\u0105dzeniami w samochodzie, kt\u00f3re wymagaj\u0105 pewnych poziom\u00f3w bezpiecze\u0144stwa, tutaj wracamy znowu do tego ASILa, czyli umo\u017cliwiaj\u0105 nam jak\u0105\u015b ingerencj\u0119 w tym samochodzie, musz\u0105 zosta\u0107 w jaki\u015b spos\u00f3b zaszyfrowane. I to jest druga taka bran\u017ca, opr\u00f3cz samego safety, czyli tzw. cyber security, w kt\u00f3rym in\u017cynierowie te\u017c musz\u0105 si\u0119 gdzie\u015b tam wykazywa\u0107 i my\u015ble\u0107 o tym podczas projektowania algorytm\u00f3w, a tak\u017ce oprogramowania w samochodzie.<br><br><strong>Pawe\u0142 Kmiecik<\/strong><br>Bardzo fajny przyk\u0142ad poda\u0142e\u015b i od razu nasun\u0119\u0142o mi si\u0119 na my\u015bl system KeyLess tak zwany, czyli otwieranie jakby samochodu zdalnie, je\u017celi wykryjemy, \u017ce u\u017cytkownik danego kluczyka jest blisko i wysy\u0142a sygna\u0142 do otwarcia auta. W poprzednich latach by\u0142o mn\u00f3stwo przypadk\u00f3w kradzie\u017cy tych samochod\u00f3w i to jest te\u017c idealny przyk\u0142ad jak mo\u017cemy zbudowa\u0107 dobry algorytm, dobre rozwi\u0105zanie, kt\u00f3re dzia\u0142a i jest przetestowane. Aczkolwiek znalaz\u0142a si\u0119 grupa ludzi, po prostu z\u0142odziei, kt\u00f3rzy po prostu chcieli to wykorzysta\u0107. No i stworzyli oprogramowanie do oprogramowania, tak? Czyli co\u015b, co potrafi ten sygna\u0142 z kluczyka skopiowa\u0107, nast\u0119pnie go wzmocni\u0107 no i otworzy\u0107 taki samoch\u00f3d zdalnie.<br>I to te\u017c w\u0142a\u015bnie pokazuje jak bardzo musimy szeroko patrze\u0107 je\u015bli rozwijamy jak\u0105\u015b technologi\u0119, kt\u00f3r\u0105 wypuszczamy do samochod\u00f3w. No i tak jak \u0141ukasz wspomnia\u0142, tutaj kwestia tylko security engineers tak zwanych i po prostu zabezpieczenia tych algorytm\u00f3w czy tych rozwi\u0105za\u0144 jakim\u015b szyfrowaniem dodatkowym. No jest to niew\u0105tpliwie ci\u0119\u017cka dzia\u0142ka. No bo tutaj jakby \u015bcigamy si\u0119, \u017ce jakby technologia musi by\u0107 ponad technologi\u0105, czyli kto\u015b co\u015b wymy\u015bla, a kto\u015b my\u015bli, jak to z\u0142ama\u0107. I tutaj jest ca\u0142y w\u0142a\u015bnie dylemat tego cyber security z mojej strony przynajmniej patrz\u0105c.<br><br><strong>\u0141ukasz Oko\u0144<\/strong><br>Mo\u017ce odejdziemy troch\u0119 od tematu bezpiecze\u0144stwa, cyber security, powiemy te\u017c o ciekawych innych aspektach pracy w automotivie. Jak ju\u017c wspomnia\u0142em, g\u0142\u00f3wne projekty, kt\u00f3rymi zajmuj\u0105 si\u0119 producenci samochod\u00f3w s\u0105 bardzo du\u017ce i stosunkowo skomplikowane. Przez to s\u0105 to projekty globalne. Z racji tego, \u017ce to s\u0105 globalne projekty, mo\u017cemy mie\u0107 mo\u017cliwo\u015b\u0107 wyjazdu do kraj\u00f3w, w kt\u00f3rych te projekty si\u0119 odbywaj\u0105 poprzez jakie\u015b konsultacje, jakie\u015b konferencje techniczne itd. W kt\u00f3rych b\u0119dziemy lub b\u0119dziemy mogli uczestniczy\u0107, co te\u017c daje nam mo\u017cliwo\u015b\u0107 takiego podr\u00f3\u017cowania, daje nam mo\u017cliwo\u015b\u0107 poznawania nowych kultur, ludzi, nie tylko w\u0142a\u015bnie przez komunikatory internetowe, ale tak na \u017cywo. Wi\u0119c te projekty te\u017c daj\u0105 nam w\u0142a\u015bnie tak\u0105 mo\u017cliwo\u015b\u0107.<br><br><strong>Pawe\u0142 Kmiecik<\/strong><br>Je\u017celi m\u00f3wimy te\u017c o poziomie skomplikowalno\u015bci bran\u017cy automotive, jak na pocz\u0105tku szuka\u0142em pracy, widzia\u0142em r\u00f3\u017cne oferty pracy i przera\u017ca\u0142y mnie niekt\u00f3re stwierdzenia dodatkowe i w\u0142a\u015bnie chcia\u0142em si\u0119 o nie dopyta\u0107, w jaki spos\u00f3b by\u015b je opisa\u0142 dla osoby, kt\u00f3ra by\u0107 mo\u017ce nie jest w bran\u017cy. Tutaj mam na my\u015bli takie stwierdzenia jak Aspice i Autosar. Czy m\u00f3g\u0142by\u015b bardziej rozwin\u0105\u0107 te poj\u0119cia?<br><br><strong>\u0141ukasz Oko\u0144<\/strong><br>Aspice to tak naprawd\u0119 jest opis procesu wytwarzania, produkcji, w jaki spos\u00f3b powinni\u015bmy projektowa\u0107, testowa\u0107, po prostu przej\u015b\u0107 ca\u0142y proces, kt\u00f3ry umo\u017cliwia nam przej\u015bcie od pomys\u0142u do realizacji. Zapisane s\u0105 tam wszystkie etapy, kt\u00f3re np. ca\u0142y zesp\u00f3\u0142, kt\u00f3rym oprogramowanie jest wytwarzane, bo to nigdy nie jest jedna osoba, to s\u0105 zawsze zespo\u0142y, kt\u00f3re musz\u0105 najpierw przeanalizowa\u0107 wymagania dotycz\u0105ce danej funkcjonalno\u015bci, zaprojektowa\u0107 odpowiedzi systemowe, przej\u015b\u0107 przez przypadki mo\u017cliwe u\u017cycia tych funkcjonalno\u015bci, tych feature&#8217;\u00f3w. P\u00f3\u017aniej trzeba zaprojektowa\u0107 architektur\u0119, architektur\u0119 trzeba zaimplementowa\u0107, trzeba j\u0105 przetestowa\u0107 na wszystkich poziomach test\u00f3w. No i Aspice tak naprawd\u0119 to jest opis wszystkich etap\u00f3w, kt\u00f3re musimy przej\u015b\u0107 po to, \u017ceby mie\u0107 pewno\u015b\u0107, \u017ce dane oprogramowanie zosta\u0142o wykonane zgodnie ze sztuk\u0105, poprawnie i jest du\u017ca doza prawdopodobie\u0144stwa, \u017ce nie b\u0119dzie z tym oprogramowaniem problem\u00f3w.<br>Wi\u0119c tak samo jak poprzednie normy, o kt\u00f3rych m\u00f3wili\u015bmy, Aspice jest dokumentem, kt\u00f3ry chroni nas, chroni firmy, in\u017cynier\u00f3w od tego, \u017ceby nie pope\u0142niali b\u0142\u0119d\u00f3w. Tak naprawd\u0119 ca\u0142y czas poruszamy si\u0119 w kwestii tego bezpiecze\u0144stwa, poniewa\u017c ono jest zawsze najwa\u017cniejsze i dlatego tworz\u0105 si\u0119 takie standardy, normy, dokumenty, kt\u00f3re maj\u0105 chroni\u0107 nas przed ewentualnymi pomy\u0142kami, chroni\u0107 ludzi przez to, tak? Dla ich zdrowia i \u017cycia. A je\u017celi m\u00f3wimy o drugim s\u0142owie zagadkce, o kt\u00f3rym Pawe\u0142 tutaj wspomnia\u0142, czyli Autosar, mo\u017cna rozwin\u0105\u0107 ten skr\u00f3t, jest to Automotive Open Software Architecture. To jest architektura, kt\u00f3ra umo\u017cliwia nam poprzez jej struktur\u0119 tworzenie oprogramowania dla potrzeby motoryzacji.<br>Jest to oprogramowanie otwarte, jego cz\u0119\u015bci projektuj\u0105 w konsorcjum wiele firm, mi\u0119dzy innymi producent\u00f3w samochod\u00f3w oraz inne firmy zewn\u0119trzne. Ma dosy\u0107 bardzo bogat\u0105 histori\u0119. Praktycznie w ka\u017cdym samochodzie, kt\u00f3rego u\u017cywacie, ten Autosar widnieje, a on si\u0119 dzieli na takie dwie podgrupy. Jest to Autosar Adaptive i Autosar Classic. R\u00f3\u017cni\u0105 si\u0119 struktur\u0105. Autosar Classic ma struktur\u0119 warstwow\u0105, kt\u00f3ra wymusza na architektach oprogramowania wykorzystanie jej, a dzi\u0119ki temu standaryzuje development. Pozwala u\u017cywa\u0107 funkcji, kt\u00f3re ju\u017c s\u0105 zaprojektowane przez te konsorcjum, u\u017cywa\u0107 ich ponownie dla nowych projekt\u00f3w, tak \u017ceby nie musie\u0107 wynajdywa\u0107 za ka\u017cdym razem ko\u0142a na nowo, co te\u017c zwi\u0119ksza efektywno\u015b\u0107 takiej pracy.<br>Drug\u0105 odmian\u0105 Autosaru jest Autosar Adaptive. Nie ma struktury warstwowej, ale dzi\u0119ki temu pozwala nam na dynamiczne tworzenie funkcjonalno\u015bci w systemie, osadzanie dynamiczne, osadzanie funkcjonalno\u015bci w systemie, przez co jest bardziej otwartym \u015brodowiskiem na jakie\u015b update&#8217;y, na jakie\u015b dok\u0142adanie funkcjonalno\u015bci. Jest bardziej elastycznym systemem ni\u017c ustrukturyzowanym, tak jak Autosar Classic, ale te\u017c ma inne, powiedzia\u0142bym, use case&#8217;y, a po polsku przypadki u\u017cycia. Autosar Classic wykorzystuje si\u0119 cz\u0119sto w projektach, kt\u00f3re wymagaj\u0105 od nas tzw. real-time opration, czyli operowania w czasie rzeczywistym na cz\u0119stotliwo\u015bciach dosy\u0107 wysokich, czyli takie, kt\u00f3re reguluj\u0105 nam jakie\u015b procesy, np. sterownik silnika, w kt\u00f3rym musz\u0105 by\u0107 obliczane dawki paliwa, w zale\u017cno\u015bci od sensor\u00f3w, kt\u00f3re s\u0105 pod\u0142\u0105czone do tego sterownika, takim jak wspomaganie kierownicy elektrycznej.<br>Jest wiele takich przyk\u0142ad\u00f3w, w kt\u00f3rych ten Autosar Classic ma bardzo du\u017co zastosowa\u0144, natomiast Autosar Adaptive wykorzystuje si\u0119 w funkcjach, kt\u00f3re nie maj\u0105 takich zale\u017cno\u015bci, czyli np. w infotainmencie, czyli np. w naszym radiu, jakim\u015b kokpicie, sterowaniu, kt\u00f3ry ma nam wy\u015bwietla\u0107 parametry i to, czy funkcja wykona si\u0119 w ci\u0105gu kilkunastu mikrosekund czy kilkunastu milisekund, nie robi tak naprawd\u0119 \u017cadnej r\u00f3\u017cnicy dla nas jako u\u017cytkownik\u00f3w tego samochodu, bo nawet nie jeste\u015bmy w stanie zauwa\u017cy\u0107 tej r\u00f3\u017cnicy. Wi\u0119c dla takich projekt\u00f3w u\u017cywamy wtedy Autosar Adaptive, a dla tych, kt\u00f3re wymagaj\u0105 krytycznego czasu wykonania, u\u017cywamy wtedy Autosar Classic.<br><br><strong>Pawe\u0142 Kmiecik<\/strong><br>Jedyne co bym te\u017c doda\u0142 tutaj do Aspice&#8217;a, \u017ce jakby jest to o tyle poj\u0119cie z\u0142o\u017cone, \u017ce wynika jakby z z rozwijania algorytm\u00f3w w bran\u017cy automotive. Mam tutaj na my\u015bli V-model, \u017ce jakby rozwijamy oprogramowanie w strukturze tzw. V-modelu. To jest jeden w\u0142a\u015bnie ze sposob\u00f3w, w jaki podchodzimy do projektu i w\u0142a\u015bnie z\u0142o\u017cono\u015bci. Tam jest bardzo du\u017co krok\u00f3w. Te\u017c nie b\u0119d\u0119 si\u0119 w to za bardzo zag\u0142\u0119bia\u0142, aczkolwiek ka\u017cdy z tych krok\u00f3w poprzez analiz\u0119 wymaga\u0144, potem projekt systemu, jakie\u015b porady architektury i potem mo\u017cemy jeszcze to rozbi\u0107 na jakie\u015b modu\u0142y. I w ko\u0144cu je\u015bli mamy zdefiniowane co chcemy osi\u0105gn\u0105\u0107, jak to ma wygl\u0105da\u0107, jakie ma spe\u0142nia\u0107 wymagania, Przechodzimy do tej fazy kodowania, a potem jest ta faza test\u00f3w, kt\u00f3re te\u017c s\u0105 rozbite na wiele poziom\u00f3w.<br>Tutaj mamy jeszcze jakie\u015b testy jednostkowe, testy integracyjne, jak ju\u017c \u0142\u0105czymy wiele komponent\u00f3w, wi\u0119kszy algorytm. Nast\u0119pnie testy ca\u0142e systemowe no i potem ju\u017c testy na finalnym obiekcie, czyli tutaj mam na my\u015bli pojazd, tak? A wi\u0119c z\u0142o\u017cono\u015b\u0107 tego procesu w\u0142a\u015bnie definiuje to, w jaki spos\u00f3b podchodzi\u0107 do projektu i w\u0142a\u015bnie Aspice nam o tym m\u00f3wi, w jaki spos\u00f3b powinni\u015bmy to robi\u0107. Natomiast je\u015bli m\u00f3wimy te\u017c o Autosarze tutaj mam wra\u017cenie, \u017ce te\u017c wynika\u0142o to, je\u015bli patrzymy na podwalin\u0119 tego Autosara, to wynika\u0142o to z problemu takiego, \u017ce producenci aut mieli bardzo wiele jednostek tzw. ECU Electronic Control Unit i jakby ka\u017cdy producent tutaj ma na my\u015bli na przyk\u0142ad \u015bwiat\u0142a, wycieraczki, kierownica, tak?<br>No tutaj ka\u017cdy producent dostarcza\u0142 osobne oprogramowanie i trzeba by\u0142o znale\u017a\u0107 jaki\u015b taki wsp\u00f3lny standard w\u0142a\u015bnie architektury, \u017ceby te komponenty mog\u0142y ze sob\u0105 potocznie m\u00f3wi\u0105c porozmawia\u0107, tak? Czyli po prostu, \u017ceby mog\u0142y si\u0119 ze sob\u0105 komunikowa\u0107 i \u017ceby jaka\u015b jednostka steruj\u0105ca nadrz\u0119dna mog\u0142a podejmowa\u0107 decyzje na poziomie w\u0142a\u015bnie samochodu. Tak\u017ce tutaj nic doda\u0107, nic uj\u0105\u0107 w tym temacie \u0141ukaszu.\u00a0<br><br><strong>\u0141ukasz Oko\u0144<\/strong><br>Przechodz\u0105c\u00a0do kolejnego takiego poj\u0119cia, z kt\u00f3rym mo\u017cecie si\u0119 spotka\u0107 w skr\u00f3cie MBD, rozwijaj\u0105c ten skr\u00f3t, to jest Model-Based Design. Jest to dosy\u0107 szeroko u\u017cywana praktyka w tworzeniu oprogramowania w motoryzacji, a polega ona na tym, \u017ce przy pomocy pewnych narz\u0119dzi komputerowych jeste\u015bmy w stanie tworzy\u0107 oraz weryfikowa\u0107 oprogramowanie przy pomocy tzw. modelowania. Na przyk\u0142adzie: mamy jakiego\u015b Matlaba, Matlab Simulink, ka\u017cdy, kto gdzie\u015b tam na studiach technicznych przebywa\u0142, na pewno z tym narz\u0119dziem si\u0119 spotka\u0142. Matlab Simulink pozwala nam na tworzenie modeli matematycznych pewnych algorytm\u00f3w oraz ich weryfikacj\u0119. Te algorytmy mo\u017cemy zawiera\u0107 w modelach, te modele nawet mo\u017cemy sobie ze sob\u0105 \u0142\u0105czy\u0107 i mo\u017cemy testowa\u0107 system mimo tego, \u017ce nie dzia\u0142a on na danym hardware, czyli tak naprawd\u0119 wirtualizujemy sobie \u015brodowisko, \u017ce mimo tego, \u017ce hardware nie istnieje, jeszcze nie zosta\u0142 zaprojektowany, nie mamy do niego dost\u0119pu, jest drogi i wyprodukowanie tylu prototyp\u00f3w dla ka\u017cdego in\u017cyniera mog\u0142oby si\u0119 sko\u0144czy\u0107 katastrof\u0105 finansow\u0105 danej firmy, powoduje, \u017ce wiele rzeczy mo\u017cemy przetestowa\u0107 r\u00f3wnie\u017c w tej wczesnej fazie, udowadniaj\u0105c przez to, \u017ce to oprogramowanie, ten algorytm zosta\u0142o dobrze zdefiniowany, on dzia\u0142a poprawnie i spe\u0142nia wymagania, kt\u00f3re si\u0119 od niego odszukuje.<br>Dzi\u0119ki temu mo\u017cemy przyspieszy\u0107 te\u017c development z tego oprogramowania, spowodowa\u0107, \u017ce jest on troszeczk\u0119 efektywniejszy, ta\u0144szy i pozwala nam wykrywa\u0107 b\u0142\u0119dy w oprogramowaniu na wczesnej fazie jego developmentu. To znaczy nie potrzebujemy kosztownego hardware&#8217;u, \u017ceby m\u00f3c sprawdzi\u0107, czy to co zosta\u0142o zaprojektowane dzia\u0142a poprawnie.<br><br><strong>Pawe\u0142 Kmiecik<\/strong><br>Ja bym tutaj z mojej strony doda\u0142, \u017ce z punktu widzenia testera jest to dla mnie pewnego rodzaju, mo\u017cna powiedzie\u0107 b\u0142ogos\u0142awie\u0144stwo, widz\u0119, \u017ce po prostu te testy w\u0142a\u015bnie nie jest integracja typu tzw. Big Bang, tak? \u017be wtedy \u0142\u0105czymy, budujemy dziesi\u0119\u0107 algorytm\u00f3w, tak jak wspomnia\u0142em wcze\u015bniej, \u0142\u0105czymy w jedno i testujemy. No bo cz\u0119sto wynik test\u00f3w jest tragiczny i nie umiemy znale\u017a\u0107 jakby b\u0142\u0119du. A wi\u0119c tutaj w\u0142a\u015bnie Model-Based Design pozwala nam wykona\u0107 te testy ju\u017c od najwy\u017cszego poziomu abstrakcji. A wi\u0119c jak ju\u017c stworzymy ten algorytm, to zanim po\u0142\u0105czymy go z innym algorytmem, mo\u017cemy po prostu sprawdzi\u0107, czy ten algorytm dzia\u0142a poprawnie, czy reaguje poprawnie na dane warto\u015bci wej\u015bciowe i zwraca nam poprawny rezultat, kt\u00f3ry oczekujemy.<br>I jakby to jest te\u017c spos\u00f3b rozwoju, kt\u00f3ry pozwala nam wykona\u0107 te testy jeszcze w bardzo wczesnej fazie projektu. Teoretycznie wiele algorytm\u00f3w bierze sygna\u0142y z realnego \u015bwiata, tak? Czyli tutaj na przyk\u0142ad sygna\u0142 z kamery albo sygna\u0142 z jakiego\u015b czujnika. My w tym wypadku jeste\u015bmy w stanie sobie taki sygna\u0142 zasymulowa\u0107, czy to zbudowa\u0107 jaki\u015b model takiego czujnika i w tym wypadku zanim mamy dost\u0119p\u00a0do fizycznego sprz\u0119tu, z czym cz\u0119sto jest problem. Tutaj mam na my\u015bli np. o p\u0142ytkach elektronicznych, kt\u00f3re cz\u0119sto s\u0105 po pewnym czasie, a je\u015bli s\u0105 to jest ich te\u017c ograniczona ilo\u015b\u0107. To w tym wypadku oboj\u0119tnie jak du\u017ca grupa jest w\u0142a\u015bnie deweloper\u00f3w, mo\u017cemy sobie testowa\u0107 algorytmy, mo\u017cna powiedzie\u0107 wirtualnie, tak? A wi\u0119c sprawdzaj\u0105c ich dzia\u0142anie ju\u017c na bardzo wczesnej fazie projektu, co jest ogromnym plusem, tak? I dla tester\u00f3w to bardzo u\u0142atwia prac\u0119 potem, bo ta z\u0142o\u017cono\u015b\u0107 tych problem\u00f3w, kt\u00f3re znajdujemy jest rozbita na kilka poziom\u00f3w.<br><br><strong>\u0141ukasz Oko\u0144<\/strong><br>Tak, dzi\u0119ki takiemu testowaniu usuwamy sobie zale\u017cno\u015b\u0107 losow\u0105 hardware&#8217;u i w og\u00f3le hardware&#8217;u, jego ogranicze\u0144, co ma swoje plusy i minusy. Plusem jest takim, \u017ce je\u017celi mamy algorytm i jeste\u015bmy w stanie udowodni\u0107, czy on poprawnie dzia\u0142a, po integracji w sprz\u0119cie, je\u017celi on przestaje dzia\u0142a\u0107, mo\u017cemy spodziewa\u0107 si\u0119, \u017ce to jest bardziej problem hardware&#8217;owy b\u0105d\u017a optymalizacyjny danego algorytmu i wiemy, gdzie tych problem\u00f3w szuka\u0107. Czyli uruchamianie takiego systemu te\u017c jest stosunkowo szybsze, co cz\u0119sto jest b\u0142ogos\u0142awie\u0144stwem dla in\u017cynier\u00f3w. Nie musz\u0105 tygodni sp\u0119dza\u0107 na to, \u017ceby znale\u017a\u0107 miejsce, w kt\u00f3rym jest ten bug i trzeba zrobi\u0107 szybki fix. Zmniejsza to ten czas, kt\u00f3ry jest potrzebny na te aktywno\u015bci.<br><br><strong>Pawe\u0142 Kmiecik<\/strong><br>Teraz chcia\u0142bym jeszcze porozmawia\u0107 o takich, je\u015bli ju\u017c przeszli\u015bmy przez te technikalia, kt\u00f3re ju\u017c wiemy, jak si\u0119\u00a0ten Software rozwija, wiemy, jakie mamy standardy, kt\u00f3re obowi\u0105zuj\u0105 w bran\u017cy. \u0141ukasz, dok\u0105d d\u0105\u017cy obecny \u015bwiat automotive wed\u0142ug ciebie?<br><br><strong>\u0141ukasz Oko\u0144<\/strong><br>To takim top tematem, je\u017celi kto\u015b chcia\u0142by zaczepi\u0107 si\u0119 teraz w \u015bwiat motoryzacji, oboj\u0119tnie u jakiego producenta, oboj\u0119tnie w jakiej firmie, to po\u015brednio lub bezpo\u015brednio dotknie tematu tzw. ADAS, czyli Autonomous Driving, jazdy autonomicznej. Tak naprawd\u0119 jest to funkcjonalno\u015b\u0107 samochodu, kt\u00f3ra pozwala nam z jak\u0105\u015b doz\u0105 uwagi kierowcy, samoch\u00f3d porusza si\u0119 w ten spos\u00f3b samodzielnie, czyli w jaki\u015b autonomiczny spos\u00f3b. ADAS jest podzielony na pewne poziomy. Tych poziom\u00f3w jest z tego, co pami\u0119tam pi\u0119\u0107, natomiast Pawe\u0142 tutaj jest ekspertem w tej dziedzinie ostatnio, wi\u0119c mo\u017ce przybli\u017cysz tutaj naszym s\u0142uchaczom, jak te poziomy wygl\u0105daj\u0105 i o co w nich w og\u00f3le chodzi.<br><br><strong>Pawe\u0142 Kmiecik<\/strong><br>Tak, tak troszeczk\u0119 bardziej ostatnio si\u0119 zag\u0142\u0119bi\u0142em w temat Autonomous Driving. Jest to bez w\u0105tpienia fascynuj\u0105ca technologia, kt\u00f3ra jest ca\u0142y czas rozwijana i zapewniam tutaj s\u0142uchaczy, \u017ce dalej b\u0119dzie rozwijana, bo wyzwania s\u0105 przeogromne, takie jakich jeszcze ludzko\u015b\u0107 nie widzia\u0142a. Natomiast je\u015bli m\u00f3wimy o samym ADASie, no to s\u0105 to jakby poziomy autonomiczno\u015bci jazdy samochodu, tak? I jak wcze\u015bniej wszystkie samochody mia\u0142y level 0, czyli po prostu kierowca musi by\u0107 w samochodzie oczywi\u015bcie, musi kierowa\u0107, czyli jakby wykonywa\u0107 manewry skr\u0119cania, musi jeszcze obs\u0142ugiwa\u0107 peda\u0142y gazu i czy tam gaz, czy to hamulec. To by\u0142 po prostu level 0. I z czasem po prostu rozwoju algorytm\u00f3w sterowania w samochodzie, wi\u0119kszo\u015b\u0107 os\u00f3b tutaj zna, pojawi\u0142 si\u0119 tak zwany tempomat, czyli jest to ju\u017c jaki\u015b spos\u00f3b autonomiczno\u015bci mo\u017cna powiedzie\u0107, no bardzo, bardzo ma\u0142y.<br>Jest to tak zwany level w\u0142a\u015bnie pierwszy. Czyli kiedy mo\u017cemy po prostu jecha\u0107 autostrad\u0105 i ten samoch\u00f3d trzyma dan\u0105 pr\u0119dko\u015b\u0107, co je\u017celi kto\u015b kiedy\u015b by\u0142 w jakiej\u015b d\u0142u\u017cszej trasie no to wie jak bardzo pomocny jest algorytm. R\u00f3wnorz\u0119dnie z tym mo\u017cemy mie\u0107 te\u017c r\u00f3wnie\u017c algorytmy do trzymania pasa ruchu, tak? A wi\u0119c tak zwany Line Keeping Assist, co te\u017c jest bardzo wygodne. Mo\u017cemy przez chwil\u0119 na przyk\u0142ad wyci\u0105gn\u0105\u0107 co\u015b ze schowka je\u015bli jedziemy samochodem i nasz samoch\u00f3d b\u0119dzie trzyma\u0142 pas ruchu, tak? Nast\u0119pnie mo\u017cemy przej\u015b\u0107 do poziomu drugiego i mianowicie jest to ju\u017c troszeczk\u0119 wy\u017cszy level autonomiczno\u015bci, kiedy mo\u017cemy zastosowa\u0107 te algorytmy razem.<br>Bo tyle o ile w pierwszym levelu nie mogli\u015bmy stosowa\u0107 tych algorytm\u00f3w razem, no to w drugim levelu w\u0142a\u015bnie mo\u017cemy ju\u017c stosowa\u0107 takie algorytmy, czyli sterowanie jakby pr\u0119dko\u015bci\u0105 pojazdu i kierunkiem tego pojazdu, tak? Czy skr\u0119camy, czy w prawo, w lewo, czy trzymamy dany pas ruchu. I jakby id\u0105c jeszcze wy\u017cej w tej samej strukturze, je\u015bli ju\u017c wchodzimy na level trzeci, to ju\u017c jest taki level, na kt\u00f3rym powiedzia\u0142bym, \u017ce obecnie motoryzacja jest i stara si\u0119 go jako\u015b okie\u0142zna\u0107 w wi\u0119kszym lub mniejszym stopniu. A mianowicie jest to ju\u017c autonomiczno\u015b\u0107 pe\u0142na, aczkolwiek wymagaj\u0105ca uwagi kierowcy, a wi\u0119c tutaj m\u00f3wimy o algorytmach, kt\u00f3re pozwalaj\u0105 nam np. odpisa\u0107 na SMSa i nie sprawdza\u0107 drogi przez jaki\u015b d\u0142u\u017cszy okres czasu. Aczkolwiek je\u017celi samoch\u00f3d wykryje jakie\u015b niebezpiecze\u0144stwo lub zg\u0142osi nam jaki\u015b krytyczny b\u0142\u0105d, wtedy musimy by\u0107 za kierownic\u0105 i szybko podj\u0105\u0107 reakcj\u0119, \u017ceby nie doprowadzi\u0107 do jakiego\u015b wypadku lub te\u017c kolizji. No i id\u0105c jeszcze w\u0142a\u015bnie wy\u017cej w tej strukturze, no jest to poziom czwarty. Poziom czwarty, kt\u00f3ry jest ju\u017c bardzo zaawansowany w mojej opinii, m\u00f3wi\u0105cy nam o tym, \u017ce mo\u017cemy jakby pozwoli\u0107 pojazdowi na autonomiczn\u0105 jazd\u0119, aczkolwiek jest to ograniczone pewnymi warunkami zdefiniowanymi przez \u015brodowisko, w kt\u00f3rym znajduje si\u0119 samoch\u00f3d. To jest ju\u017c taki case, \u017ce mo\u017cemy realnie zasn\u0105\u0107 za kierownic\u0105 w teorii, tylko pod warunkiem, \u017ce znajdujemy si\u0119 w danym \u015brodowisku.<br>Mam tutaj np. na my\u015bli autostrad\u0119 albo jaki\u015b parking itd. Cz\u0119sto te samochody s\u0105 po prostu przystosowane do danego rejonu i do danych jakby zagro\u017ce\u0144, kt\u00f3re mog\u0105 w niej wyst\u0105pi\u0107. Tutaj dobrym przyk\u0142adem b\u0119d\u0105 taks\u00f3wki autonomiczne, cz\u0119sto ju\u017c w Ameryce widziane i te taks\u00f3wki cz\u0119sto s\u0105 tak przystosowane, \u017ce one i je\u017cd\u017c\u0105 po danym terenie, danym terenie miasta, kt\u00f3ry jest bardzo dobrze znany i badany przez in\u017cynier\u00f3w wcze\u015bniej. Wiemy jakie tam np. mog\u0105 wyst\u0105pi\u0107 np. roboty drogowe, wiemy gdzie s\u0105 skrzy\u017cowania, jak te skrzy\u017cowania wygl\u0105daj\u0105 i np. tutaj te\u017c ograniczeniem jest pogoda. Tak wi\u0119c zak\u0142adamy, \u017ce musi by\u0107 to s\u0142oneczny dzie\u0144 i wtedy te algorytmy b\u0119d\u0105 nam poprawnie dzia\u0142a\u0107.<br>No i nast\u0119pnie level pi\u0105ty to ju\u017c pe\u0142na autonomiczno\u015b\u0107, do kt\u00f3rej d\u0105\u017cy ca\u0142y \u015bwiat automotive. To jest taki mo\u017cna powiedzie\u0107 American Dream, \u017ce wsiadamy w samoch\u00f3d, zaznaczamy palcem na mapie, gdzie chcemy dojecha\u0107 oboj\u0119tnie w jakiej cz\u0119\u015bci \u015bwiata jeste\u015bmy, jaka jest pogoda i jakie s\u0105 obecne roboty drogowe w naszym mie\u015bcie. Nasz samoch\u00f3d powinien tam dojecha\u0107 bez naszej uwagi i wtedy mo\u017cemy si\u0119 dos\u0142ownie odwr\u00f3ci\u0107 od kierownicy o ile ona tam b\u0119dzie w tych samochodach autonomicznych.<br>I wtedy dojecha\u0107 z\u00a0punktu A do punktu B. Tak\u017ce to warto wiedzie\u0107 jak w\u0142a\u015bnie rozr\u00f3\u017cniamy te poziomy i na jakim obecnie etapie jeste\u015bmy, bo wyzwania, kt\u00f3re za tym stoj\u0105 s\u0105 przeogromne.<br><br><strong>\u0141ukasz Oko\u0144<\/strong><br>Bardzo wiele os\u00f3b sceptycznie podchodzi do tego typu temat\u00f3w. Z jednej strony ludzie obawiaj\u0105 si\u0119 bezpiecze\u0144stwa, czyli to, co si\u0119 im mo\u017ce wydarzy\u0107 b\u0119d\u0105c u\u017cytkownikami takich system\u00f3w, b\u0105d\u017a te\u017c b\u0119d\u0105c \u015bwiadkami, jak inni u\u017cywaj\u0105 takich system\u00f3w. Aczkolwiek my\u015bl\u0119, \u017ce punktem numer jeden, tak jak ju\u017c za ka\u017cdym razem to te\u017c podkre\u015blam, jest bezpiecze\u0144stwo u\u017cytkownik\u00f3w i to jest najwy\u017cszy priorytet ka\u017cdego producenta samochod\u00f3w. Ja pracowa\u0142em z kilkoma producentami samochod\u00f3w, jednym z najwi\u0119kszych i mog\u0119 Wam powiedzie\u0107, \u017ce ten punkt to jest zawsze punkt numer jeden w ka\u017cdej funkcji, kt\u00f3r\u0105 producent udost\u0119pnia u\u017cytkownikowi. Druga obawa ludzi. Ja lubi\u0119 je\u017adzi\u0107 np. samochodem, cho\u0107 nie ukrywam, \u017ce zdarza mi si\u0119 korzysta\u0107 z dobrodziejstw system\u00f3w, o kt\u00f3rych tutaj Pawe\u0142 wspomnia\u0142, tak jak aktywny tempomat czy utrzymanie pasa ruchu.<br>Nie chcia\u0142bym, \u017ceby t\u0119 kierownic\u0119 mi z samochodu zabrano. I to, co mog\u0119 wam powiedzie\u0107, czyli w naszej najbli\u017cszej przysz\u0142o\u015bci raczej to si\u0119 nie wydarzy. Czyli ludzie b\u0119d\u0105 mogli dalej prowadzi\u0107 swoje samochody, oboj\u0119tnie jaki level autonomiczno\u015bci one b\u0119d\u0105 wspomaga\u0107. A druga kwestia te\u017c jest taka, \u017ce producenci samochod\u00f3w chc\u0105 sprzedawa\u0107 to, czego ludzie potrzebuj\u0105. Czyli je\u017celi wi\u0119kszo\u015b\u0107 os\u00f3b nie b\u0119dzie chcia\u0142o pozbywa\u0107 si\u0119 tej kierownicy, to samochody z t\u0105 kierownic\u0105 nadal b\u0119d\u0105 dost\u0119pne w sprzeda\u017cy. Wi\u0119c nie musimy si\u0119 tutaj obawia\u0107 jakich\u015b zagro\u017ce\u0144 wynikaj\u0105cych z zabierania naszej wolno\u015bci czy pozbawiania nas frajdy, je\u017cd\u017cenia samochodami. Ja my\u015bl\u0119, \u017ce tutaj ka\u017cdy in\u017cynier pracuj\u0105cy w automotive gdzie\u015b te samochody w jaki\u015b spos\u00f3b lubi w taki czy inny spos\u00f3b, wi\u0119c oni te\u017c b\u0119d\u0105 zwraca\u0107 na takie rzeczy uwag\u0119.<br>Aczkolwiek nie ukrywam, \u017ce samochody bez kierownicy kiedy\u015b si\u0119 mog\u0105 pojawi\u0107 jako opcja dla ludzi, kt\u00f3rzy chc\u0105 si\u0119 porusza\u0107 z punktu A do punktu B w efektywny spos\u00f3b i nie chc\u0105 bra\u0107 \u017cadnego udzia\u0142u w tej podr\u00f3\u017cy, \u017ce musz\u0105 kierowa\u0107 tym samochodem.<br><br><strong>Pawe\u0142 Kmiecik<\/strong><br>Tak, tak, dok\u0142adnie te\u017c jestem tego zdania, \u017ce to wszystko b\u0119dzie po prostu dostosowane do odpowiedzi spo\u0142ecze\u0144stwa, wi\u0119c je\u017celi ludzie b\u0119d\u0105 chcieli takich samochod\u00f3w u\u017cywa\u0107 i b\u0119d\u0105 je kupowa\u0107, to ten rozw\u00f3j jakby automatycznie b\u0119dzie szed\u0142 do przodu i b\u0119dzie dalej to wszystko rozwijane. Aczkolwiek je\u015bli chodzi o to samo bezpiecze\u0144stwo, to te\u017c jest bardzo wa\u017cne, poniewa\u017c \u017caden producent samochodu nie zdecydowa\u0142by si\u0119 na wypuszczenie takiego autonomicznego samochodu bez odpowiednich test\u00f3w ze wzgl\u0119du na to, \u017ce po prostu renoma marki. Je\u017celi mieliby\u015bmy jaki\u015b \u015bmiertelny wypadek, co ju\u017c zdarza\u0142o, no to po prostu renoma marki bardzo podupada. Mo\u017ce by\u0107 co\u015b takiego, \u017ce ludzie b\u0119d\u0105 si\u0119 bali je\u017adzi\u0107 tymi samochodami ze wzgl\u0119du na to, \u017ce ten pojazd mia\u0142 \u015bmiertelny wypadek i my nie chcemy si\u0119 na to nara\u017ca\u0107.<br>I wtedy musimy my jako in\u017cynierowie albo kto\u015b kto rozwija w\u0142a\u015bnie te algorytmy sterowania i automatyczne, autonomiczne pojazdy zbudowa\u0107 w spo\u0142ecze\u0144stwie takie zaufanie do tych pojazd\u00f3w, co b\u0119dzie te\u017c ogromnym wyzwaniem w mojej opinii. Te\u017c tutaj chcia\u0142bym przej\u015b\u0107 do tematu, \u017ce tych plus\u00f3w jest te\u017c mn\u00f3stwo, o kt\u00f3rych normalnie nie my\u015blimy i zagro\u017ce\u0144 te\u017c jest mn\u00f3stwo. I na przyk\u0142ad tutaj z plus\u00f3w mo\u017cemy wymieni\u0107 co\u015b takiego, \u017ce czas reakcji, tak? A wi\u0119c je\u017celi my jako kierowcy mamy ten czas reakcji zdefiniowany na danym poziomie. Nie wiem czy \u0141ukasz pami\u0119tasz ile to tam by\u0142o?<br><br><strong>\u0141ukasz Oko\u0144<\/strong><br>Standardowy czas reakcji kierowcy jest uwzgl\u0119dniany jako jedna sekunda, czyli od pojawienia si\u0119 przeszkody zazwyczaj up\u0142ywa jedna sekunda do momentu, kiedy mo\u017cemy zacz\u0105\u0107 generowa\u0107 jak\u0105\u015b reakcj\u0119. Czas potrzebny z funkcjonalno\u015bci\u0105 Autonomous Driving na reakcj\u0119, na jak\u0105\u015b przeszkod\u0119, na jak\u0105\u015b niespodziewan\u0105 sytuacj\u0119, to s\u0105 milisekundy, je\u017celi nie mikrosekundy, czyli tak naprawd\u0119 bior\u0105c pod uwag\u0119 jak\u0105\u015b tam pr\u0119dko\u015b\u0107 autostradow\u0105, \u017ce w ci\u0105gu jednej sekundy przemierzamy kilkadziesi\u0105t metr\u00f3w, a taki algorytm, kt\u00f3ry dzia\u0142a za nas w tym przypadku, zaoszcz\u0119dza nam te kilkadziesi\u0105t metr\u00f3w, co powoduje, \u017ce zwi\u0119ksza prawdopodobie\u0144stwo braku nara\u017cenia si\u0119 na jak\u0105\u015b utrat\u0119 zdrowia i ich \u017cycia. Uwa\u017cam, \u017ce w ten spos\u00f3b wiele \u017cy\u0107 mo\u017cna uratowa\u0107 na drodze, a tak\u017ce zmniejszy\u0107 ilo\u015b\u0107 uszczerbku na zdrowiu dla ludzi, kt\u00f3rzy bior\u0105 udzia\u0142 w takich sytuacjach.<br><br><strong>Pawe\u0142 Kmiecik<\/strong><br>I te\u017c tutaj drugim aspektem, kt\u00f3ry chcia\u0142em poruszy\u0107 jest liczba parametr\u00f3w, kt\u00f3re mierzymy. My jako ludzie mamy jedn\u0105 par\u0119 oczu, tak? A wi\u0119c jakby skupiamy si\u0119 na drodze to ju\u017c nie patrzymy w lusterko albo patrzymy w lusterko to nie skupiamy si\u0119 na drodze, tak? Tutaj trzeba pami\u0119ta\u0107, \u017ce autonomiczne pojazdy maj\u0105 tych sensor\u00f3w, czujnik\u00f3w multum i badaj\u0105 ca\u0142e otoczenie jeszcze w danym promieniu, tak? A wi\u0119c jad\u0105c autonomicznym samochodem jeste\u015bmy w stanie wiedzie\u0107 z pewn\u0105 doz\u0105 dok\u0142adno\u015bci jakie obiekty s\u0105 wok\u00f3\u0142 nas, z jak\u0105 pr\u0119dko\u015bci\u0105 si\u0119 poruszaj\u0105c. No i algorytmy ju\u017c te\u017c estymuj\u0105 jakby po\u0142o\u017cenie tych obiekt\u00f3w, a wi\u0119c jakby badaj\u0105 pr\u0119dko\u015b\u0107 innego pojazdu i ju\u017c wiedz\u0105, \u017ce za kilka sekund ten pojazd prawdopodobnie, je\u017celi nagle nie zniknie i b\u0119dzie utrzymywa\u0107 dan\u0105 pr\u0119dko\u015b\u0107, no to b\u0119dzie w tym miejscu, tak?<br>A wi\u0119c my automatycznie nie wykonamy danego manewru np. zmiany pasa ruchu wiedz\u0105c, \u017ce nadje\u017cd\u017ca jakie\u015b auto z dan\u0105 pr\u0119dko\u015bci\u0105. No i takie sytuacje jak np. Jakie\u015b kolizji spowodowanej tym, \u017ce pojazd jest w martwym punkcie no nie mia\u0142yby miejsca, tak? Bo ten pojazd na pewno by to wykry\u0142. Stwierdzenie na pewno jest bardzo odwa\u017cnym stwierdzeniem, bo je\u017celi m\u00f3wimy o dok\u0142adno\u015bci okre\u015blenia w\u0142a\u015bnie parametr\u00f3w w autonomicznej je\u017adzie no to tutaj cz\u0119sto ju\u017c dotykamy tematu AI, tak\u017ce sieci neuronowych, kt\u00f3re definiuj\u0105 nam z pewn\u0105 doz\u0105 prawdopodobie\u0144stwa po\u0142o\u017cenie danego obiektu, czy co to jest za obiekt. Rozpoznaj\u0105 ten obiekt. Ca\u0142a percepcja otoczenia cz\u0119sto jest jakby zrzucana na sztuczn\u0105 inteligencj\u0119 AI.<br><br><strong>\u0141ukasz Oko\u0144<\/strong><br>To jest temat rzeka. To jest hot-topic ostatnimi czasy w og\u00f3le na ca\u0142ym \u015bwiecie, wi\u0119c to jest technologia, kt\u00f3ra rozwija si\u0119 bardzo dynamicznie. Na pewno jest wykorzystywana w tych algorytmach, w tych funkcjach autonomicznej jazdy, przede wszystkim do rozpoznawania obiektu, rozpoznawania sytuacji na drodze, kt\u00f3re s\u0105 w jaki\u015b spos\u00f3b zamodelowane i ta sie\u0107 neuronowa, o kt\u00f3rej Pawle wspomnia\u0142e\u015b jako jedna z metod sztucznej inteligencji, pozwala nam na to, \u017ceby ta jazda wygl\u0105da\u0142a prawid\u0142owo, \u017ceby trajektoria ruchu samochodu by\u0142a odpowiednia, \u017ceby dynamika jazdy tym samochodem by\u0142a odpowiednia, a tak\u017ce wykrywa\u0142a nam zagro\u017cenia na drodze, o kt\u00f3rej ju\u017c tutaj te\u017c wspomnia\u0142e\u015b. Temat jest o tyle ciekawy, \u017ce jest te\u017c wymagaj\u0105cy.<br>Jest wymagaj\u0105cy od in\u017cynier\u00f3w, aby algorytmy, kt\u00f3re zosta\u0142y zbudowane nie dzia\u0142a\u0142y tylko i wy\u0142\u0105cznie prawid\u0142owo, ale tak\u017ce szybko, co wymusza pewn\u0105 multidyscyplinarno\u015b\u0107 od os\u00f3b, kt\u00f3re zajmuj\u0105 si\u0119 tymi tematami. B\u0119d\u0105c programist\u0105, czy te\u017c architektem, czy te\u017c testerem, na ka\u017cdym poziomie musimy te\u017c si\u0119 zastanawia\u0107 nad pewnymi elementami takiego dzia\u0142ania systemowego, czyli dodaj\u0105c funkcj\u0119 do naszego samochodu jak\u0105kolwiek, nawet najprostsz\u0105, musimy zawsze si\u0119 zastanowi\u0107 nad tym, jaki wp\u0142yw ta funkcja b\u0119dzie mia\u0142a na oddzia\u0142ywanie ca\u0142ego systemu. Wymaga to odpowiedniej wiedzy, do\u015bwiadczenia i rozpatrywania te\u017c przypadk\u00f3w, mimo tego, \u017ce mamy te poziomy test\u00f3w, kt\u00f3re nas zabezpieczaj\u0105 przed b\u0142\u0119dami. A dlaczego wymagaj\u0105? Skoro mamy te testy, mamy te levele tych test\u00f3w, to po co?<br>Musimy si\u0119 zastanawia\u0107 zawsze nad ca\u0142o\u015bci\u0105, a nie tylko nad w\u0142asn\u0105 \u015bcie\u017ck\u0105, w\u0142asn\u0105 funkcj\u0105, kt\u00f3r\u0105 kto\u015b poleci\u0142 mi wykona\u0107, b\u0105d\u017a te\u017c sam z tak\u0105 inicjatyw\u0105 gdzie\u015b tam wychodz\u0119 i uwa\u017cam, \u017ce jest potrzebna. Wynika to z tego, \u017ce przypadki, kt\u00f3re zdefiniujemy sobie ju\u017c na wczesnym etapie, zrozumiemy ich wp\u0142yw na ca\u0142y system, skracaj\u0105 nam ilo\u015b\u0107 test\u00f3w i zwrot tego z tester\u00f3w, gdzie musimy poprawia\u0107 te nasze algorytmy. Czyli je\u017celi jestem w stanie przeanalizowa\u0107 ten wp\u0142yw na dany system, zanim ten algorytm zostanie dointegrowany i zacznie by\u0107 testowany, to ja ju\u017c wiem, w jakich przypadkach u\u017cycia tej funkcji mo\u017cemy m\u00f3wi\u0107 i jaki ona b\u0119dzie mia\u0142a wp\u0142yw na ca\u0142y system.<br>Przez to jeste\u015bmy lepszymi in\u017cynierami, zwi\u0119kszamy efektywno\u015b\u0107 produkcji oprogramowania, te\u017c jeste\u015bmy bardziej cenni z punktu widzenia naszego pracodawcy. Wi\u0119c taka multidyscyplinarno\u015b\u0107 to jest mo\u017cliwo\u015b\u0107 zrozumienia i zwi\u0119kszania swojego do\u015bwiadczenia poprzez rozumienie tego, co robimy i po co to robimy. To s\u0105 g\u0142\u00f3wne pytania, kt\u00f3re te\u017c in\u017cynier sobie powinien zajmowa\u0107. Po co jest ta funkcja i czemu ja j\u0105 robi\u0119? I jaki ona b\u0119dzie mia\u0142a wp\u0142yw na inne funkcje, kt\u00f3re ju\u017c istniej\u0105? No i to jest w\u0142a\u015bnie fajne, to jest fajne. Z jednej strony to s\u0105 wyzwania od ludzi, kt\u00f3rzy bior\u0105 udzia\u0142 w tym developmencie, w tym wdra\u017caniu tych nowych funkcji, aczkolwiek nie tylko wyzwania, ale r\u00f3wnie\u017c mo\u017cliwo\u015bci, bo wiedza i\u00a0do\u015bwiadczenie bardzo szybko przychodz\u0105 podczas pracy z takimi projektami. Ilo\u015b\u0107 zwrotek od Paw\u0142a na samym pocz\u0105tku nas na pewno przerazi, a po jakim\u015b czasie nawet ju\u017c nie b\u0119dziecie wiedzie\u0107, \u017ce my\u015blicie i zadajecie sobie pytania, o kt\u00f3rych kiedy\u015b nawet nie przysz\u0142oby wam do g\u0142owy pomy\u015ble\u0107. I wracaj\u0105c do tego tematu Artificial Intelligence, czyli tej sztucznej inteligencji, to jest hot-topic ostatnio i na pewno, je\u017celi zaanga\u017cowaliby\u015bcie si\u0119 w jaki\u015b projekt ADASowy w motoryzacji, to tego AI b\u0119dziecie musieli gdzie\u015b tam dotkn\u0105\u0107, ta sie\u0107 neuron\u00f3w te\u017c musi by\u0107 w jaki\u015b spos\u00f3b wytrenowana, wi\u0119c wiele godzin, tysi\u0119cy godzin pracy ludzi trzeba po\u015bwi\u0119ci\u0107 na to, \u017ceby mie\u0107 pewno\u015b\u0107, \u017ce to, co u\u017cytkownik danego samochodu robi i to, co mo\u017ce zrobi\u0107 za t\u0105 kierownic\u0105 jest dla niego bezpieczne.<br><br><strong>Pawe\u0142 Kmiecik<\/strong><br>Pierwsza cz\u0119\u015b\u0107 twojej wypowiedzi to brzmia\u0142o tak troszeczk\u0119 jak jaki\u015b spos\u00f3b na nie\u015bmiertelno\u015b\u0107. Wiesz o co chodzi? \u017be zawsze jest, jak b\u0119dziesz w automotive, to zawsze musisz by\u0107 up to date, czyli po prostu na bie\u017c\u0105co z najnowszymi technologiami. Wychodzi AI i to AI gdzie\u015b tam jest jakby integrowane z samochod\u00f3w. Musisz wiedzie\u0107 jak dzia\u0142a, musisz wiedzie\u0107 jak to przetestowa\u0107, jak to dointegrowa\u0107. I oczywi\u015bcie gdzie\u015b te tematy si\u0119 ca\u0142y czas przeplataj\u0105. Tak\u017ce to jest na pewno super, je\u015bli chodzi o bran\u017c\u0119 automotive. No i te\u017c ta wieloprzekrojowo\u015b\u0107, \u017ce cz\u0119sto pracujemy nad jednym tematem i musimy mie\u0107, jakby wzi\u0105\u0107 pod uwag\u0119, jak dzia\u0142a ca\u0142y system, kt\u00f3ry cz\u0119sto jest jakby stworzony wiadomo z elektroniki.<br>Musi to dzia\u0142a\u0107 na jakiej\u015b p\u0142ytce elektronicznej. Nast\u0119pnie mamy te\u017c cz\u0119\u015bci mechaniczne. Warto wiedzie\u0107 jak one dzia\u0142aj\u0105, \u017ceby np. definiuj\u0105c jaki\u015b algorytm np. do mitygowania, jak ju\u017c wspominali\u015bmy danego b\u0142\u0119du, \u017ceby wiedzie\u0107 jakie mog\u0105 by\u0107 skutki. A wi\u0119c tutaj ta multidyscyplinarno\u015b\u0107 jest pozytywnym aspektem wed\u0142ug mnie, bo nawet je\u017celi mamy wykszta\u0142cenie z danej dziedziny no to gdzie\u015b podczas w\u0142a\u015bnie tej pracy b\u0119dziemy chcieli si\u0119 douczy\u0107 innej te\u017c dziedziny. Tutaj mam na my\u015bli m\u00f3j przekaz jakby ma na celu to, \u017ceby powiedzie\u0107, \u017ce je\u017celi kto\u015b jest na przyk\u0142ad na wykszta\u0142cenie czysto mechaniczne np. budowa maszyn czy co\u015b, to na pewno te\u017c znajdzie co\u015b dla siebie w bran\u017cy automotive, bo to te\u017c jest jakby spora cz\u0119\u015b\u0107, lwia cz\u0119\u015b\u0107 budowa fizyczna samochodu, tak?<br>Programi\u015bci r\u00f3wnie\u017c oczywi\u015bcie znajd\u0105 co\u015b dla siebie, na elektrotechnice na pewno te\u017c znajd\u0105 co\u015b dla siebie, tak\u017ce ta multidyscyplinarno\u015b\u0107 jest jakby nieod\u0142\u0105czn\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 tego przemys\u0142u. Natomiast je\u015bli wracaj\u0105c te\u017c do tematu AI no to m\u00f3wimy o developmencie i o testach no to ci\u0119\u017cko jakby m\u00f3wi\u0107 o dzia\u0142aniu algorytmu je\u017celi nie zdefiniujemy sobie jakiego\u015b drzewa decyzji, tak? No bo mo\u017cemy mie\u0107 jakie\u015b algorytmy, kt\u00f3re nam dzia\u0142aj\u0105 w lepszy lub gorszy spos\u00f3b. Natomiast ka\u017cdy z tych algorytm\u00f3w mo\u017ce zwr\u00f3ci\u0107 nam dan\u0105 informacj\u0119 i my jako in\u017cynierowie czy to tutaj np. \u0141ukasz architekt musi zdefiniowa\u0107 w jaki spos\u00f3b dane auto powinno si\u0119 zachowa\u0107 pod wzgl\u0119dem danych wej\u015bciowych.<br>Tak wi\u0119c tutaj mam na my\u015bli to, \u017ce stosujemy te\u017c cz\u0119sto co\u015b takiego, \u017ce mamy kilka sensor\u00f3w, kt\u00f3re mierz\u0105 nam dane warto\u015bci i musimy podj\u0105\u0107 decyzj\u0119, kt\u00f3ra z tych warto\u015bci jest prawid\u0142owa. W momencie, je\u017celi m\u00f3wimy tutaj o sieciach neuronowych, no to cz\u0119sto ta decyzja mo\u017ce by\u0107 no po prostu to jest prawdopodobie\u0144stwo, tak? Nie oszukujmy si\u0119. A wi\u0119c kto\u015b by si\u0119 zapyta\u0142: a po co nam te AI w tym aucie? No po to dok\u0142adnie, \u017ce w z\u0142o\u017conych przypadk\u00f3w, kt\u00f3re s\u0105 na drodze, cz\u0119sto jest tak z\u0142o\u017cona ta liczba tych przypadk\u00f3w, \u017ce nasz m\u00f3zg jako cz\u0142owieka jest stworzony do tego, \u017ceby \u0142atwo si\u0119 adaptowa\u0107.<br>My si\u0119 \u0142atwo adaptujemy do sytuacji na drodze, widzimy jaki\u015b znak, kt\u00f3ry jest na przyk\u0142ad za\u015bnie\u017cony, no to my jeste\u015bmy w stanie stwierdzi\u0107: no tutaj jest skrzy\u017cowanie, tutaj zawsze by\u0142a linia stopu, ten znak ma kszta\u0142t linii stopu, a wi\u0119c no prawdopodobnie jest to stop. No i zatrzymamy si\u0119, tak? No logicznie my\u015bl\u0105c. Aczkolwiek no trzeba bra\u0107 pod uwag\u0119, \u017ce ten algorytm musi to zrobi\u0107 za nas, tak? On musi te\u017c powiedzie\u0107. No i tutaj jakby spos\u00f3b taki, \u017ce definiujemy wszystkie znaki drogowe na ca\u0142ym \u015bwiecie i wgrywamy je do samochodu, \u017ceby samoch\u00f3d wiedzia\u0142 jakie to s\u0105 znaki, jest dobrym pomys\u0142em.<br>Tylko je\u015bli ju\u017c zaczniemy rozpatrywa\u0107 jakie\u015b przypadki takie nieliniowe bym powiedzia\u0142, takie bardzo nietypowe, no to ten algorytm po prostu mo\u017ce nie dzia\u0142a\u0107. No i tutaj w\u0142a\u015bnie jest od tego sztuczna inteligencja, \u017ce np. je\u017celi mamy tak jak wspomnia\u0142em wcze\u015bniej o\u015bnie\u017cony znak, no to sztuczna inteligencja powinna rozpozna\u0107 co to jest za znak, czy jest on o\u015bnie\u017cony, jaki on ma kszta\u0142t itd. I z jak\u0105\u015b doz\u0105 prawdopodobie\u0144stwa powiedzie\u0107, \u017ce powinni\u015bmy si\u0119 zatrzyma\u0107. Nast\u0119pny przypadek to ju\u017c bardziej taki kreatywny. Zak\u0142adamy, \u017ce jedziemy przez miasto i widzimy te\u017c znak stopu czy jakikolwiek inny znaku. St\u0105d pierwsze\u0144stwa na przyk\u0142ad i mamy ka\u0142u\u017cy na drodze i ten znak jakby zachodzi refrektancja, tak?<br>Ten znak odbija si\u0119 od ka\u0142u\u017cy i nasze auto jako\u015b to wychwyci, tak? Przyje\u017cd\u017camy obok jakiego\u015b wie\u017cowca w Warszawie i jest po prostu szk\u0142o, szyba i te\u017c jest jakie\u015b odbicie. Refrektancja si\u0119 robi. Algorytm AI nam rozpozna, \u017ce ten znak jest w dw\u00f3ch pozycjach naraz, on jest jakby od odbiciem. No i pytanie jak si\u0119 zachowa ten algorytm? Jak bardzo my go przetestowali\u015bmy? Je\u017celi przetestujemy go i rozpatrzymy taki case, \u017ce to jest b\u0142\u0119dna informacja i powinni\u015bmy bra\u0107 pod uwag\u0119 tylko jeden znak, no to ok, ten algorytm zadzia\u0142a. Co w przypadku, je\u017celi ten algorytm stwierdzi, \u017ce ja widz\u0119 dwa znaki, a wi\u0119c prawdopodobnie jest to jaki\u015b b\u0142\u0105d systemu, jaki\u015b niezidentyfikowany obiekt.<br>No i w tym wypadku nie robimy nic, tak? No i wtedy si\u0119 mo\u017ce nie zatrzyma\u0107. In\u017cynierowie ca\u0142y czas nad tym pracuj\u0105, tak? \u017beby takie przypadki nie mia\u0142y miejsca. Dobrym przyk\u0142adem tutaj b\u0119dzie pierwszy wypadek, kt\u00f3ry mia\u0142 miejsce w 2018 roku, kiedy autonomiczny samoch\u00f3d nie rozpozna\u0142 prawid\u0142owo kobiety, kt\u00f3ra prowadzi\u0142a rower wzd\u0142u\u017c ulicy. On nie zauwa\u017cy\u0142, \u017ce jest to jaki\u015b obiekt i najpierw zidentyfikowa\u0142 ten obiekt jako po prostu cz\u0142owieka. Nast\u0119pnie zauwa\u017cy\u0142 rower, a wi\u0119c ju\u017c si\u0119 pojawi\u0142 jaki\u015b taki b\u0142\u0119dny sygna\u0142, \u017ce kurcz\u0119, chyba jest to obiekt rower, \u017ce jakby nie jest to osoba \u017cywa. I jakby wskutek tego algorytm podj\u0105\u0142 decyzj\u0119, \u017ce jest to prawdopodobnie jaka\u015b b\u0142\u0119dna informacja i nie robimy nic.<br>No i wtedy dosz\u0142o do takiej sytuacji, \u017ce ten samoch\u00f3d autonomiczny po prostu przejecha\u0142 t\u0105 kobiet\u0119 no i sko\u0144czy\u0142o si\u0119 tragicznie. To by\u0142 pierwszy oficjalny przypadek \u015bmiertelny z u\u017cyciem autonomicznej jazdy, co na pewno zosta\u0142o dobrze rozwa\u017cone potem i te algorytmy ju\u017c dzia\u0142aj\u0105, zak\u0142adam, o niebo lepiej. Aczkolwiek te\u017c to pokazuje t\u0105 s\u0142uszno\u015b\u0107 tego problemu, \u017ce cz\u0119sto mo\u017cemy mie\u0107 jakie\u015b sytuacje na drodze, o kt\u00f3rych nie mamy poj\u0119cia albo po prostu cz\u0142owiek by si\u0119 zachowa\u0142 w dany spos\u00f3b logiczny dla nas, aczkolwiek algorytm czy tutaj sie\u0107 neuronowa musi t\u0105 decyzj\u0119 podj\u0105\u0107 zaraz. Innym<br><br><strong>\u0141ukasz Oko\u0144<\/strong><br>Innym wyzwaniem dla sztucznej inteligencji, tym, kt\u00f3ry wydaje mi si\u0119, nie wiem czy jest rozwi\u0105zany czy nie, s\u0105 roboty drogowe. Roboty drogowe dlatego, \u017ce one nie maj\u0105 zdefiniowanej struktury i sposobu, w jaki s\u0105 budowane. Pewnie ka\u017cdy z was mia\u0142 nieraz sytuacj\u0119, \u017ce mimo tego, \u017ce jest si\u0119 cz\u0142owiekiem, czyli mamy w\u0142asn\u0105 prawdziw\u0105 inteligencj\u0119 i jeste\u015bmy w stanie oceni\u0107 sytuacj\u0119 wok\u00f3\u0142, napotykamy roboty drogowe i nie wiemy jak si\u0119 zachowa\u0107. I cz\u0142owiek sam gubi si\u0119 w tej sytuacji, wi\u0119c nie mo\u017cemy te\u017c oczekiwa\u0107, \u017ce komputer zrobi to lepiej albo mo\u017cemy oczekiwa\u0107 i trzeba go do tego wytrenowa\u0107, aczkolwiek jest to bardzo trudne do realizacji.<br>Tak samo jak \u015bwiat rzeczywisty, to co si\u0119 dzieje wok\u00f3\u0142 nas itd. ma wp\u0142yw na to, w jaki spos\u00f3b samochody si\u0119 rozwijaj\u0105, to wydaje mi si\u0119, \u017ce te\u017c taki proces b\u0119dzie zachodzi\u0142 w drug\u0105 stron\u0119. Je\u017celi b\u0119dziemy chcieli dopu\u015bci\u0107 do ruchu autonomiczne samochody, to te\u017c musz\u0105 pojawi\u0107 si\u0119 regulacje dotycz\u0105ce m. in. np. takich robot\u00f3w drogowych, kt\u00f3re b\u0119d\u0105 standaryzowa\u0107, w jaki spos\u00f3b one maj\u0105 by\u0107 oznaczone dla ludzi, kt\u00f3rzy si\u0119 nimi zajmuj\u0105 i \u017ceby one by\u0142y tak modelowe, bardziej modelowe, tak \u017ceby sztuczna inteligencja nie mia\u0142a wielkich problem\u00f3w z rozpoznawaniem tych sytuacji. Wi\u0119c ten wp\u0142yw developmentu i rozwoju motoryzacji zawsze ma, mo\u017ce nawet nie zawsze mia\u0142, mo\u017ce teraz ma takie sytuacje, w kt\u00f3rych ten proces te\u017c jest troch\u0119 odwr\u00f3cony.<br>Nie tylko spe\u0142nia nasze potrzeby, budujemy samochody, nie tylko \u017ceby spe\u0142nia\u0107 nasze potrzeby, ale te\u017c zamieniamy nasz\u0105 rzeczywisto\u015b\u0107 po to, \u017ceby te samochody mog\u0142y by\u0107 bardziej bezpieczne, lepsze, wygodniejsze itd. itd. No i tutaj dotykamy te\u017c takiego tematu, powiedzieli\u015bmy, \u017ce samochody mog\u0105 dzia\u0142a\u0107 szybciej ni\u017c cz\u0142owiek, budowa\u0107 drzewa zdarze\u0144, czyli rozpatrywa\u0107 bardzo szybko, co si\u0119 mo\u017ce wydarzy\u0107, jak\u0105 decyzj\u0119 taki samoch\u00f3d podejmie. Np. s\u0105 algorytmy szachowe, je\u017celi chcieliby\u015bmy rywalizowa\u0107 z komputerem, to komputer jest w stanie kilkadziesi\u0105t albo kilkaset, albo kilka tysi\u0119cy ruch\u00f3w do przodu budowania tzw. drzewa gry, czyli wszystkich mo\u017cliwo\u015bci, kt\u00f3re mog\u0105 wyst\u0105pi\u0107 i post\u0119powa\u0107 w taki spos\u00f3b, \u017ceby doprowadzi\u0107 do zwyci\u0119stwa.<br>W algorytmach autonomicznej jazdy, skoro komputery s\u0105 szybsze ni\u017c nasze m\u00f3zgi, my gdzie jako kierowcy dzia\u0142ajmy intuicyjnie. Cz\u0119sto jest to wypracowana jaka\u015b sytuacja na drodze, kierowcy wy\u015bcigowy maj\u0105 jakie\u015b wypracowane odruchy, kt\u00f3re mo\u017ce im pozwalaj\u0105 te\u017c szybciej klasyfikowa\u0107 dane sytuacje i znale\u017a\u0107 jakie\u015b odpowiednie rozwi\u0105zania trudnych, tragicznych zdarze\u0144 na drodze. Tak samo komputer jeszcze bardziej, wydaje mi si\u0119, jest w stanie rozpoznawa\u0107 t\u0119 sytuacj\u0119 i generowa\u0107 w\u0142a\u015bnie takie drzewa zdarze\u0144, kt\u00f3re si\u0119 mog\u0105 zdarzy\u0107. No i tutaj dotykamy problemu etycznego, no bo skoro mamy taki samoch\u00f3d, jeste\u015bmy jego kierowc\u0105 i dochodzimy do sytuacji trudnej na drodze i teraz w takim drzewie sytuacji komputera pojawiaj\u0105 si\u0119 dwie opcje: albo kierowca zostanie uszkodzony, poniesie jakie\u015b zdrowotne konsekwencje danej sytuacji b\u0105d\u017a te\u017c chronimy kierowc\u0119, a innego uczestnika tego zdarzenia nara\u017camy na jakie\u015b niebezpiecze\u0144stwo.<br>Mog\u0105 by\u0107 takie dylematy, kt\u00f3re taki komputer b\u0119dzie musia\u0142 rozwi\u0105za\u0107, a on post\u0105pi tak, jak zostanie skonfigurowany. Komputer zawsze b\u0119dzie d\u0105\u017cy\u0142 do realizacji jakiego\u015b celu. Tak dzia\u0142a sztuczna inteligencja, wi\u0119c je\u017celi ka\u017cemy jej chroni\u0107 zawsze kierowc\u0119, to b\u0119dzie robi\u0107 wszystko, \u017ceby tego kierowc\u0119 ochroni\u0107 i pasa\u017cer\u00f3w danego samochodu. I tutaj w\u0142a\u015bnie s\u0105 te tematy etyczne, kt\u00f3re nie s\u0105 rozwi\u0105zane, kt\u00f3re mo\u017cliwe, \u017ce w przysz\u0142o\u015bci b\u0119d\u0105, w jaki spos\u00f3b to ma zosta\u0107 skonfigurowane, b\u0119dzie narzucone prawnie, mo\u017ce b\u0119dzie na ten temat jakie\u015b szersze dyskusje, mo\u017ce to prowadzi do jakich\u015b takich dyskusji spo\u0142eczno-politycznych, kt\u00f3re nie wiadomo, w jaki spos\u00f3b si\u0119 pojawi\u0105, natomiast te problemy, czyli te poziomy autonomicznej jazdy, kt\u00f3re mamy ju\u017c dzi\u015b, w jaki\u015b spos\u00f3b wymagaj\u0105 ju\u017c podejmowania takich decyzji.<br>Na szcz\u0119\u015bcie jako in\u017cynier nie musz\u0119 takich decyzji podejmowa\u0107 i budowa\u0107 takiej konfiguracji dla tych modeli, natomiast kto\u015b pr\u0119dzej czy p\u00f3\u017aniej b\u0119dzie musia\u0142 si\u0119 tym tematem zaj\u0105\u0107, my\u015bl\u0119, \u017ce pr\u0119dzej ni\u017c p\u00f3\u017aniej. Jeszcze<br><br><strong>Pawe\u0142 Kmiecik<\/strong><br>Chcia\u0142em wr\u00f3ci\u0107 do samego pocz\u0105tku twojej wypowiedzi a propos tego przypadku, kt\u00f3ry rozpatrywali\u015bmy. Nie wspomnia\u0142em o tym, \u017ce ten pojazd anatomiczny by\u0142 w fazie test\u00f3w developmentu w\u0142a\u015bnie tych algorytm\u00f3w i w blackboxie podczas tego wypadku mo\u017cna by\u0142o zauwa\u017cy\u0107, \u017ce ta kobieta jakby by\u0142a wykryta przez sensor, kt\u00f3ry jest zamontowany na samym przodzie samochodu. Aczkolwiek algorytm nie zadzia\u0142a\u0142 poniewa\u017c by\u0142 wy\u0142\u0105czony. A wi\u0119c na potrzeby w\u0142a\u015bnie developmentu g\u0142upot\u0105 wtedy by\u0142o tak, \u017ceby wy\u0142\u0105czy\u0107 ten nadrz\u0119dny algorytm, kt\u00f3ry spowodowa\u0142by drastyczne zahamowanie pojazdu. Aczkolwiek gdzie\u015b on pewnie wchodzi\u0142 w interakcje z tymi algorytmami autonomicznej jazdy i po prostu zosta\u0142 wy\u0142\u0105czony, przez co te\u017c mieli\u015bmy taki przypadek.<br>Troszeczk\u0119 pozytywizmu dodaj\u0105c do tej wypowiedzi, \u017ce mamy multum tych sensor\u00f3w. Tutaj rozpoznajemy kamery lidar, radar czy to ultrad\u017awi\u0119kowe sensory, kt\u00f3re dzia\u0142aj\u0105 nam w ka\u017cdym wypadku czy jest mg\u0142a, czy jest ciemno, czy pada deszcz itd. No to wtedy pr\u00f3bujemy przeciwdzia\u0142a\u0107 w\u0142a\u015bnie tym wszystkim przypadkom w\u0142a\u015bnie integruj\u0105c takie rozwi\u0105zania, takie sensory i takie pomiary, \u017ceby zachowa\u0107 pe\u0142ne bezpiecze\u0144stwo. I zak\u0142adam, \u017ce ju\u017c te najnowsze samochody maj\u0105 na pewno dointegrowane takie rozwi\u0105zania, \u017ceby bezpiecze\u0144stwo by\u0142o na odpowiednim poziomie. Natomiast je\u015bli wspomnia\u0142e\u015b o tym drzewie decyzji to tak, jest to niew\u0105tpliwie ogromny problem. Na szcz\u0119\u015bcie wydaje mi si\u0119, \u017ce nie na poziomie in\u017cynieryjnym tylko na poziomie w\u0142a\u015bnie takim spo\u0142ecznym, \u017ce musieliby\u015bmy zdefiniowa\u0107 w jaki\u015b spos\u00f3b to drzewo decyzji, jak si\u0119 ma samoch\u00f3d zachowa\u0107 w tych tragicznych przypadkach, wybieraj\u0105c np. kogo potem gdzie\u015b na pasach, tak? Bo wiemy, \u017ce nie wyhamujemy, bo mamy za du\u017c\u0105 pr\u0119dko\u015b\u0107, a dwie osoby nam wyskakuj\u0105 na pasy. No to wtedy musimy jako\u015b zdefiniowa\u0107, tak? Czyli jedziemy po prostu prosto i koniec. Po prostu decydujemy si\u0119 na podstawie jakich\u015b kryteri\u00f3w, kt\u00f3re przez kogo\u015b musz\u0105 by\u0107 zdefiniowane, \u017ceby ten algorytm jako\u015b si\u0119 zachowa\u0142. Wspomnia\u0142e\u015b te\u017c o tym, \u017ce sie\u0107 mo\u017ce mie\u0107 nadrz\u0119dny cel, aby chroni\u0107 kierowc\u0119 i wtedy patrzy, co jest dobre dla kierowcy. Te\u017c w\u0142a\u015bnie wynik takiego zdefiniowania takiego celu w sieci neuronowej mo\u017ce by\u0107 szeroko m\u00f3wi\u0105c no nie zbadany, tak? Bo tutaj mia\u0142em na my\u015bli taki przypadek jak kiedy\u015b w\u0142a\u015bnie ogl\u0105da\u0142em wywiad z pewnym deweloperem sieci AI i on wspomnia\u0142 o tym, \u017ce taki ciekawy przypadek m\u00f3g\u0142by zaistnie\u0107 je\u017celi by\u015bmy integrowali tak\u0105 sie\u0107 neuronow\u0105 do Rumby odkurzacza, kt\u00f3ry sprz\u0105ta nam dom.<br>I tutaj np. mogliby\u015bmy zdefiniowa\u0107, \u017ce dom zawsze ma by\u0107 czysty. To jest nadrz\u0119dny cel, tak? Musisz utrzyma\u0107 dom i pod\u0142og\u0119 czyst\u0105. I w tym wypadku ta sie\u0107 neuronowa dzia\u0142aj\u0105c na takiej Rumbie mog\u0142aby po jakim\u015b czasie zobaczy\u0107, \u017ce taki przypadek sobie zbada\u0107, \u017ce zawsze jak mam niski stan baterii to przychodzi w\u0142a\u015bciciel i daje mi do \u0142adowania. Wiadomo, \u017ce te Rumby prawdopodobnie ju\u017c automatycznie tam doje\u017cd\u017caj\u0105. Aczkolwiek rozpatruj\u0105c tylko ze wzgl\u0119du do sieci neuronowych taka Rumba mog\u0142aby stwierdzi\u0107: no ale chwila, ja mam nadrz\u0119dny cel, \u017ceby posprz\u0105ta\u0107 dom. A wi\u0119c w tym wypadku, je\u017celi Rumba wykryje, \u017ce w\u0142a\u015bciciel si\u0119 zbli\u017ca w jej kierunku, \u017ceby j\u0105 da\u0107 do \u0142adowania, to wtedy mo\u017ce przed nim zacz\u0105\u0107 ucieka\u0107.<br>Bo ona ma cel, \u017ceby mieszkanie by\u0142o czyste, a nie \u017ceby ona by\u0142a na\u0142adowana. I to te\u017c s\u0105 takie przypadki, kt\u00f3re trzeba gdzie\u015b rozwa\u017cy\u0107 przy tym developmencie tych sieci neuronowych, co jest niesamowicie ci\u0119\u017ckie, tak? \u017beby wszystkie te przypadki rozpozna\u0107. A niekt\u00f3rych przypadk\u00f3w tak jak wspomnia\u0142e\u015b o robotach drogowych jest niezmiernie ci\u0119\u017cko jakby je przewidzie\u0107 i o tyle o ile jaki\u015b np. pojazd przejedzie tam przed nami i jako\u015b nie wiem wy\u015ble informacj\u0119 do chmury, kt\u00f3r\u0105 my potem pobierzemy, \u017ce tam s\u0105 takie roboty drogowe i w ten spos\u00f3b przez nie przejedziemy, no to to jest jaki\u015b spos\u00f3b rozwi\u0105zania, tak?<br>No ale nie mo\u017cemy tylko na tym polega\u0107. No mo\u017ce my musimy rozprawia\u0107 przypadki, \u017ce my jeste\u015bmy tym pierwszym kierowc\u0105 o pi\u0105tej rano, kiedy te roboty powsta\u0142y, tak? Nie musimy si\u0119 zachowa\u0107 w dany okre\u015blony spos\u00f3b. Tak\u017ce to te\u017c jest mo\u017ce jaki\u015b spos\u00f3b, \u017ceby wymienia\u0107 jakby informacje mi\u0119dzy autonomicznymi samochodami. Czy to w\u0142a\u015bnie na podstawie jakich\u015b robot\u00f3w drogowych, czy jakie\u015b sytuacje, kt\u00f3re mia\u0142y miejsce na drodze, czy to nawet wypadk\u00f3w. \u017be np. je\u017celi my mamy wypadek, to powiemy swoim bliskim, jaka by\u0142a sytuacja niebezpieczna sytuacja, czy zobaczymy sobie filmik na YouTubie i ta informacja gdzie\u015b si\u0119 przejdzie, tak? \u017be nie wiem, kto\u015b tam nie zapia\u0142 pas\u00f3w i mia\u0142 wypadek i wiemy jakie s\u0105 skutki.<br>A np. w autonomicznych samochodach mo\u017ce mie\u0107 taki przypadek, \u017ce producenci aut b\u0119d\u0105 wsp\u00f3\u0142pracowa\u0107 ze sob\u0105 i b\u0119d\u0105 sobie te jakby wiadomo\u015bci o wypadkach samochodowych mi\u0119dzy sob\u0105 wymienia\u0107. I wtedy automatycznie b\u0119dziemy to musie\u0107 uczy\u0107, jak si\u0119 zachowywa\u0107 podczas wypadk\u00f3w, bo to te\u017c jest taki ciekawy case, co robi autonomiczne auto w przypadku, kiedy widzi, \u017ce np. stoi na czerwonym \u015bwietle i na \u015brodku skrzy\u017cowania jest zderzenie aut. No i to auto leci w nasz\u0105 stron\u0119. To auto ma zacz\u0105\u0107 cofa\u0107? Czy ono ma przyspieszy\u0107 w prawo, w lewo, \u017ceby unikn\u0105\u0107 tego wypadku? A co jak tam kto\u015b b\u0119dzie sta\u0142 na tym pasie po boku?<br>No to mamy w niego uderzy\u0107 czy nie? Ludzki organizm zareagowa\u0142by w stresie pewnie w dany spos\u00f3b, nie wiadomo te\u017c jaki. Aczkolwiek te algorytmy mog\u0105 uczy\u0107 si\u0119 nawzajem te\u017c, \u017ce ja si\u0119 zachowa\u0142em w taki spos\u00f3b, bo to jest poprawne, to jest niepoprawne. No ale to widzimy, jak bardzo jest to z\u0142o\u017cony problem. Jeszcze setki godzin, tysi\u0105ce, miliony godzin test\u00f3w i to pewnie jeszcze potrwa kilka lat.<br><br><strong>\u0141ukasz Oko\u0144<\/strong><br>I tutaj Pawe\u0142, fajnie przeszed\u0142e\u015b p\u0142ynnie do sytuacji, w kt\u00f3rej te\u017c chcia\u0142em troch\u0119 poruszy\u0107, a propos tej \u0142\u0105czno\u015bci, o kt\u00f3rej wspomnia\u0142e\u015b. Zak\u0142adaj\u0105c, \u017ce mamy level pi\u0105ty, czyli samochody s\u0105 w pe\u0142ni autonomiczne, mo\u017cemy sobie wyobrazi\u0107 tak\u0105 sytuacj\u0119, \u017ce mamy jakie\u015b skrzy\u017cowanie. To skrzy\u017cowanie nie posiada takiej sygnalizacji \u015bwietlnej. Dlaczego? Poniewa\u017c samochody \u0142\u0105cz\u0105c si\u0119 ze sob\u0105, a tak\u017ce ze skrzy\u017cowaniem, skrzy\u017cowanie mo\u017ce mie\u0107 jaki\u015b access point, do kt\u00f3rego samoch\u00f3d si\u0119 po\u0142\u0105czy, zbli\u017caj\u0105c si\u0119 do niego i on jest swoistym kontrolerem ruchu dla tego skrzy\u017cowania. Mo\u017cna to por\u00f3wna\u0107 do kontrolera ruchu samolot\u00f3w, czyli jest nadzorca skrzy\u017cowania, kt\u00f3ry wysy\u0142a samochodom trajektori\u0119, po kt\u00f3rej musz\u0105 si\u0119 porusza\u0107, \u017ceby dotrze\u0107 do celu, co mo\u017ce zwi\u0119kszy\u0107 przepustowo\u015b\u0107 takiego skrzy\u017cowania.<br>Samochody mog\u0105 jecha\u0107 szybciej, mija\u0107 si\u0119 na centymetry, poniewa\u017c ich ruch jest z g\u00f3ry przewidziany i taka mapa roz\u0142adowania takiego skrzy\u017cowania mo\u017ce dzia\u0142a\u0107 du\u017co wiele efektywniej ani\u017celi ni\u017c to, co mamy teraz. Co mo\u017ce spowodowa\u0107, \u017ce chc\u0105c si\u0119 porusza\u0107 z punktu A do punktu B, mo\u017cemy skr\u00f3ci\u0107 czas w podr\u00f3\u017cy o wiele bardziej. Je\u017celi mamy szybsze czasy reakcji takiego samochodu na pewne zdarzenia, mo\u017cemy zwi\u0119kszy\u0107 limity pr\u0119dko\u015bci takich samochod\u00f3w. Czyli wyobra\u017amy sobie sytuacj\u0119, \u017ce chcieliby\u015bmy pojecha\u0107 w Polsce popularny kierunek wakacyjny to Chorwacja. Standardowo to jest 14 godzin jazdy samochodem, mo\u017ce zamiast tego by by\u0142o 6. Wieczorem stwierdz\u0119 rano chc\u0119 by\u0107 w Chorwacji, pakuj\u0119 si\u0119, wsiadam do samochodu, id\u0119 w kim\u0119, rano jestem nad morzem, ju\u017c samoch\u00f3d jeszcze mi kaw\u0119 pewnie zrobi\u0142, jaki\u015b ekspres zabudowany mo\u017ce mie\u0107, id\u0105c tutaj dalej po bandzie, jeste\u015bmy wypocz\u0119ci, jeste\u015bmy zadowoleni, a nawet je\u017celi mamy tylko i dwa dni, no to wieczorem albo jeden dzie\u0144 wieczorem pakujemy si\u0119 z powrotem i rano jeste\u015bmy w domu, b\u0105d\u017a te\u017c pod prac\u0105, bo to mo\u017ce by\u0107 poniedzia\u0142ek, ci\u0119\u017cki poniedzia\u0142ek, trzeba by\u0107 w biurze i mamy wyprasowane koszule w schowku.<br>Nawet do takich sytuacji gdzie\u015b tam kiedy\u015b mo\u017cemy doj\u015b\u0107, wi\u0119c dzi\u0119ki w\u0142a\u015bnie rozwojowi tej technologii, dzi\u0119ki systemom autonomicznym, dzi\u0119ki pracy tylu in\u017cynier\u00f3w, tysi\u0119cy in\u017cynier\u00f3w, ludzi i godzin, kt\u00f3re nas tam sp\u0119dzaj\u0105, mo\u017cemy zmienia\u0107 ten nasz \u015bwiat, kt\u00f3rym si\u0119 otaczamy. No i to jest w\u0142a\u015bnie te\u017c fajne. Fajne w automotive jest to, co ju\u017c powiedzieli\u015bmy, \u017ce to s\u0105 nie tylko wyzwania, ale te\u017c mo\u017cliwo\u015bci. Por\u00f3wnuj\u0105c prace nad systemami wybudowanymi, a prac\u0105 takiego developmentu webowego czy te\u017c aplikacji, mo\u017cemy dotkn\u0105\u0107 tego, co zrobili\u015bmy. B\u0119d\u0105c z in\u017cynierami mo\u017ce kupimy sobie samoch\u00f3d, w kt\u00f3rym brali\u015bmy udzia\u0142 w jakiej\u015b tej funkcji i pr\u00f3bowa\u0107 j\u0105 zepsu\u0107, przetestowa\u0107, tak jak te sceny robi\u0105 podczas jazdy i mie\u0107 czynny wk\u0142ad w \u017cycie milion\u00f3w ludzi na ca\u0142ym \u015bwiecie, bo taka jest prawda.<br>My projektuj\u0105c taki samoch\u00f3d, b\u0119d\u0105c in\u017cynierami czy te oprogramowania, czy tworz\u0105c to oprogramowanie, implementuj\u0105c, czy je testuj\u0105c, mamy czynny wp\u0142yw na to, jak b\u0119dzie wygl\u0105da\u0142 ten nasz \u015bwiat.<br><br><strong>Pawe\u0142 Kmiecik<\/strong><br>Tak, ja tylko dodam, \u017ce ta wizja tej Chorwacji tak brzmia\u0142a jak utopia, tak to brzmia\u0142o jak marzenie, tak wsiadamy i wysiadamy i jeste\u015bmy w Chorwacji. Ale mam nadziej\u0119, \u017ce w\u0142a\u015bnie jeszcze mo\u017ce za naszego \u017cycia jeszcze tego do\u015bwiadczymy. Tak jak w\u0142a\u015bnie wspomnia\u0142e\u015b, to jest te\u017c niesamowite bran\u017ca automotive, \u017ce jakby buduj\u0105c te algorytmy czy bior\u0105c czynny udzia\u0142 w rozwoju tych autonomicznych samochod\u00f3w czy to zwyk\u0142ych te\u017c aut, no mamy jakby okazj\u0119 te algorytmy testowa\u0107 na co dzie\u0144, tak? My te\u017c je\u017adzimy samochodami, widzimy jak te algorytmy dzia\u0142aj\u0105 i tak jak w\u0142a\u015bnie wspomnia\u0142e\u015b zawsze mo\u017cemy kupi\u0107 auto, wiedz\u0105c jakie algorytmy tam s\u0105, bo np. jest szansa, \u017ce je projektowali\u015bmy i wtedy wiemy, \u017ce je\u017adzimy bezpiecznym autem i to jest te\u017c niesamowite, \u017ce b\u0119d\u0105c in\u017cynierem bierzemy ten czynny udzia\u0142 w tym procesie rozwoju tych najnowszych technologii, kt\u00f3rych u\u017cywa ca\u0142a ludzko\u015b\u0107. To jest niesamowite, \u017ce czujesz czynny udzia\u0142 w tym ca\u0142ym procesie. To jest taka praca po pierwsze tw\u00f3rcza a po drugie taka, \u017ce czujesz si\u0119 potrzebny, \u017ce jest to co\u015b u\u017cytecznego, \u017ce widzi, \u017ce realne dzia\u0142anie tego. Oczywi\u015bcie nie m\u00f3wi\u0119, \u017ce w innych bran\u017cach tego nie ma, ale m\u00f3wi\u0119, \u017ce u nas tak to dzia\u0142a, \u017ce wtedy rozwijaj\u0105. O super, super.<br><br><strong>\u0141ukasz Oko\u0144<\/strong><br>Dla mnie te\u017c jest wa\u017cna satysfakcja z pracy. Dla mnie poczucie satysfakcji to nie tylko wynagrodzenie, czy tam wakacje, kt\u00f3re mog\u0119 na to po\u015bwi\u0119ci\u0107, ale to te\u017c jest poczucie wk\u0142adu w t\u0105 rzeczywisto\u015b\u0107, zmian\u0119 tego \u015bwiata. I tutaj ju\u017c podsumowuj\u0105c, chcia\u0142bym powiedzie\u0107, \u017ce chcieli\u015bmy z Paw\u0142em przybli\u017cy\u0107 wam troch\u0119 ten \u015bwiat automotive, tego in\u017cynieringu, developmentu oprogramowania i te\u017c chcieli\u015bmy pokaza\u0107, \u017ce bezpiecze\u0144stwo na tej drodze dla tych u\u017cytkownik\u00f3w to jest zawsze punkt numer jeden, o kt\u00f3rym wszyscy pami\u0119taj\u0105, dla ludzi, kt\u00f3rzy bior\u0105 w tym udzia\u0142, p\u00f3\u017aniej te\u017c je\u017cd\u017c\u0105c tymi samochodami. Na pewno bym chcia\u0142 w jaki\u015b spos\u00f3b zach\u0119ci\u0107 was do tego \u015bwiata, do tego \u015bwiata motoryzacji.<br>Ja my\u015bl\u0119, \u017ce ka\u017cdy z nas cho\u0107 troch\u0119 lubi samochody, czy to je\u017adzi\u0107 nimi, czy by\u0107 wo\u017conym, czy w\u0142a\u015bnie z takimi wizjami, jak przed chwil\u0105 powiedzieli\u015bmy sobie z Paw\u0142em tutaj wychodz\u0105c naprzeciw przysz\u0142o\u015bci. Wi\u0119c no nic no, mog\u0119 was tylko zaprosi\u0107 do tego.<br><br><strong>Pawe\u0142 Kmiecik<\/strong><br>Pracy jest ogrom, tak\u017ce na pewno jeszcze b\u0119dzie du\u017co rzeczy do rozwijania i do developmentu tak zwanego szerokiego. Tak\u017ce prosz\u0119 si\u0119 nie ba\u0107 i mam nadziej\u0119, \u017ce w\u0142a\u015bnie uda\u0142o nam si\u0119 troszeczk\u0119 z \u0141ukaszem t\u0105 tak\u0105 ba\u0144k\u0119, kt\u00f3ra by\u0107 mo\u017ce gdzie\u015b naros\u0142a wok\u00f3\u0142 bran\u017cy automotive, \u017ce to jest taki obcy teren troszeczk\u0119 j\u0105 rozbi\u0107 i pokaza\u0107 na czym ona polega i \u017ce nie jest taka straszna. Tak\u017ce dzi\u0119kujemy za uwag\u0119 i pozdrawiamy.<br><br><strong>\u0141ukasz Oko\u0144<\/strong><br>Tak, dzi\u0119kuj\u0119.<br><br><strong>Szymon G\u0142owania<\/strong><br>Aby nie przegapi\u0107 kolejnych odcink\u00f3w zasubskrybuj podcast TechChatter w swojej ulubionej aplikacji. A je\u015bli spodoba\u0142 ci si\u0119 ten odcinek daj zna\u0107 wystawiaj\u0105c oceny na Spotify lub Apple Podcasts. Wszystkie linki do zagadnie\u0144 poruszanych w odcinku znajdziesz w jego opisie.<br><\/p><div class=\"bg-color video-align-right\"><div class=\"container\"><div class=\"row video-align-left\"><div class=\"col-md-12\"><div class=\"video-align-left row box box--4 box--mini\"><div class=\"col-md-3\"><\/div><div class=\"col-md-8 box-img-wrapper\"><div class=\"video-box\"><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><div class=\"content-more\"><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div>\n<\/div><\/div><\/section>\n\n\n\n<p><\/p>\n<\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/section>\n\n\n\n<p><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"","protected":false},"author":453,"featured_media":0,"parent":700947,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"cg_dt_proposed_to":[],"cg_seo_hreflang_relations":"[]","cg_seo_canonical_relation":"","cg_seo_hreflang_x_default_relation":"{\"uuid\":\"07b8432d-f31a-42f7-a872-444fdaf7c2b6\",\"blogId\":\"\",\"domain\":\"\",\"sitePath\":\"\",\"postLink\":\"\",\"postId\":null,\"isSaved\":true,\"isCrossLink\":false,\"hasCrossLink\":false}","cg_dt_approved_content":true,"cg_dt_mandatory_content":false,"cg_dt_notes":"","cg_dg_source_changed":false,"cg_dt_link_disabled":false,"_yoast_wpseo_primary_brand":"","footnotes":"","featured_focal_points":"","partner_card_description":"","gsap_animation":0},"brand":[],"partner_type":[],"service":[],"industry":[],"partners":[],"page-type":[],"content-group":[],"class_list":["post-907884","page","type-page","status-publish","hentry"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO Premium plugin v22.8 (Yoast SEO v22.8) - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>Techchatter, sezon 3, odcinek 3 - Capgemini Poland<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.capgemini.com\/pl-pl\/kariera\/twoja-kariera\/role-eksperckie-menedzerskie\/podcast-techchatter\/sezon3-odcinek3\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Techchatter, sezon 3, odcinek 3\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.capgemini.com\/pl-pl\/kariera\/twoja-kariera\/role-eksperckie-menedzerskie\/podcast-techchatter\/sezon3-odcinek3\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Capgemini Poland\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2025-12-05T13:37:12+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.capgemini.com\/pl-pl\/wp-content\/uploads\/sites\/27\/2025\/02\/zdjecie.png\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"60 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/www.capgemini.com\/pl-pl\/kariera\/twoja-kariera\/role-eksperckie-menedzerskie\/podcast-techchatter\/sezon3-odcinek3\/\",\"url\":\"https:\/\/www.capgemini.com\/pl-pl\/kariera\/twoja-kariera\/role-eksperckie-menedzerskie\/podcast-techchatter\/sezon3-odcinek3\/\",\"name\":\"Techchatter, sezon 3, odcinek 3 - Capgemini Poland\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/www.capgemini.com\/pl-pl\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/www.capgemini.com\/pl-pl\/kariera\/twoja-kariera\/role-eksperckie-menedzerskie\/podcast-techchatter\/sezon3-odcinek3\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/www.capgemini.com\/pl-pl\/kariera\/twoja-kariera\/role-eksperckie-menedzerskie\/podcast-techchatter\/sezon3-odcinek3\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/www.capgemini.com\/pl-pl\/wp-content\/uploads\/sites\/27\/2025\/02\/zdjecie.png\",\"datePublished\":\"2025-02-06T09:55:05+00:00\",\"dateModified\":\"2025-12-05T13:37:12+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/www.capgemini.com\/pl-pl\/kariera\/twoja-kariera\/role-eksperckie-menedzerskie\/podcast-techchatter\/sezon3-odcinek3\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/www.capgemini.com\/pl-pl\/kariera\/twoja-kariera\/role-eksperckie-menedzerskie\/podcast-techchatter\/sezon3-odcinek3\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/www.capgemini.com\/pl-pl\/kariera\/twoja-kariera\/role-eksperckie-menedzerskie\/podcast-techchatter\/sezon3-odcinek3\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/www.capgemini.com\/pl-pl\/wp-content\/uploads\/sites\/27\/2025\/02\/zdjecie.png\",\"contentUrl\":\"https:\/\/www.capgemini.com\/pl-pl\/wp-content\/uploads\/sites\/27\/2025\/02\/zdjecie.png\",\"width\":1920,\"height\":1080,\"caption\":\"auto\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/www.capgemini.com\/pl-pl\/kariera\/twoja-kariera\/role-eksperckie-menedzerskie\/podcast-techchatter\/sezon3-odcinek3\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/www.capgemini.com\/pl-pl\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Kariera\",\"item\":\"https:\/\/www.capgemini.com\/pl-pl\/kariera\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":3,\"name\":\"Podcast techchatter\",\"item\":\"https:\/\/www.capgemini.com\/pl-pl\/kariera\/twoja-kariera\/role-eksperckie-menedzerskie\/podcast-techchatter\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":4,\"name\":\"Techchatter, sezon 3, odcinek 3\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/www.capgemini.com\/pl-pl\/#website\",\"url\":\"https:\/\/www.capgemini.com\/pl-pl\/\",\"name\":\"Capgemini Polska\",\"description\":\"Capgemini\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/www.capgemini.com\/pl-pl\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO Premium plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Techchatter, sezon 3, odcinek 3 - Capgemini Poland","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.capgemini.com\/pl-pl\/kariera\/twoja-kariera\/role-eksperckie-menedzerskie\/podcast-techchatter\/sezon3-odcinek3\/","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"Techchatter, sezon 3, odcinek 3","og_url":"https:\/\/www.capgemini.com\/pl-pl\/kariera\/twoja-kariera\/role-eksperckie-menedzerskie\/podcast-techchatter\/sezon3-odcinek3\/","og_site_name":"Capgemini Poland","article_modified_time":"2025-12-05T13:37:12+00:00","og_image":[{"url":"https:\/\/www.capgemini.com\/pl-pl\/wp-content\/uploads\/sites\/27\/2025\/02\/zdjecie.png"}],"twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Est. reading time":"60 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.capgemini.com\/pl-pl\/kariera\/twoja-kariera\/role-eksperckie-menedzerskie\/podcast-techchatter\/sezon3-odcinek3\/","url":"https:\/\/www.capgemini.com\/pl-pl\/kariera\/twoja-kariera\/role-eksperckie-menedzerskie\/podcast-techchatter\/sezon3-odcinek3\/","name":"Techchatter, sezon 3, odcinek 3 - Capgemini Poland","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.capgemini.com\/pl-pl\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/www.capgemini.com\/pl-pl\/kariera\/twoja-kariera\/role-eksperckie-menedzerskie\/podcast-techchatter\/sezon3-odcinek3\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/www.capgemini.com\/pl-pl\/kariera\/twoja-kariera\/role-eksperckie-menedzerskie\/podcast-techchatter\/sezon3-odcinek3\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.capgemini.com\/pl-pl\/wp-content\/uploads\/sites\/27\/2025\/02\/zdjecie.png","datePublished":"2025-02-06T09:55:05+00:00","dateModified":"2025-12-05T13:37:12+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.capgemini.com\/pl-pl\/kariera\/twoja-kariera\/role-eksperckie-menedzerskie\/podcast-techchatter\/sezon3-odcinek3\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.capgemini.com\/pl-pl\/kariera\/twoja-kariera\/role-eksperckie-menedzerskie\/podcast-techchatter\/sezon3-odcinek3\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/www.capgemini.com\/pl-pl\/kariera\/twoja-kariera\/role-eksperckie-menedzerskie\/podcast-techchatter\/sezon3-odcinek3\/#primaryimage","url":"https:\/\/www.capgemini.com\/pl-pl\/wp-content\/uploads\/sites\/27\/2025\/02\/zdjecie.png","contentUrl":"https:\/\/www.capgemini.com\/pl-pl\/wp-content\/uploads\/sites\/27\/2025\/02\/zdjecie.png","width":1920,"height":1080,"caption":"auto"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.capgemini.com\/pl-pl\/kariera\/twoja-kariera\/role-eksperckie-menedzerskie\/podcast-techchatter\/sezon3-odcinek3\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/www.capgemini.com\/pl-pl\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Kariera","item":"https:\/\/www.capgemini.com\/pl-pl\/kariera\/"},{"@type":"ListItem","position":3,"name":"Podcast techchatter","item":"https:\/\/www.capgemini.com\/pl-pl\/kariera\/twoja-kariera\/role-eksperckie-menedzerskie\/podcast-techchatter\/"},{"@type":"ListItem","position":4,"name":"Techchatter, sezon 3, odcinek 3"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.capgemini.com\/pl-pl\/#website","url":"https:\/\/www.capgemini.com\/pl-pl\/","name":"Capgemini Polska","description":"Capgemini","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.capgemini.com\/pl-pl\/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"pl-PL"}]}},"brand_term":[],"parsely":{"version":"1.1.0","canonical_url":"https:\/\/capgemini.com\/pl-pl\/kariera\/twoja-kariera\/role-eksperckie-menedzerskie\/podcast-techchatter\/sezon3-odcinek3\/","smart_links":{"inbound":0,"outbound":0},"traffic_boost_suggestions_count":0,"meta":{"@context":"https:\/\/schema.org","@type":"WebPage","headline":"Techchatter, sezon 3, odcinek 3","url":"https:\/\/www.capgemini.com\/pl-pl\/kariera\/twoja-kariera\/role-eksperckie-menedzerskie\/podcast-techchatter\/sezon3-odcinek3\/","mainEntityOfPage":{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.capgemini.com\/pl-pl\/kariera\/twoja-kariera\/role-eksperckie-menedzerskie\/podcast-techchatter\/sezon3-odcinek3\/"},"thumbnailUrl":"","image":{"@type":"ImageObject","url":""},"articleSection":"Uncategorized","author":[],"creator":[],"publisher":{"@type":"Organization","name":"Capgemini Poland","logo":""},"keywords":[],"dateCreated":"2025-02-06T09:55:05Z","datePublished":"2025-02-06T09:55:05Z","dateModified":"2025-12-05T13:37:12Z"},"rendered":"<meta name=\"parsely-title\" content=\"Techchatter, sezon 3, odcinek 3\" \/>\n<meta name=\"parsely-link\" content=\"https:\/\/www.capgemini.com\/pl-pl\/kariera\/twoja-kariera\/role-eksperckie-menedzerskie\/podcast-techchatter\/sezon3-odcinek3\/\" \/>\n<meta name=\"parsely-type\" content=\"index\" \/>\n<meta name=\"parsely-pub-date\" content=\"2025-02-06T09:55:05Z\" \/>\n<meta name=\"parsely-section\" content=\"Uncategorized\" \/>","tracker_url":"https:\/\/cdn.parsely.com\/keys\/capgemini.com\/p.js"},"archive_status":false,"featured_image_src":"https:\/\/www.capgemini.com\/pl-pl\/wp-content\/themes\/capgemini2025\/assets\/images\/mockup.png","featured_image_alt":false,"jetpack_sharing_enabled":true,"distributor_meta":false,"distributor_terms":false,"distributor_media":false,"distributor_original_site_name":"Capgemini Poland","distributor_original_site_url":"https:\/\/www.capgemini.com\/pl-pl","push-errors":false,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.capgemini.com\/pl-pl\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/907884","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.capgemini.com\/pl-pl\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.capgemini.com\/pl-pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.capgemini.com\/pl-pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/453"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.capgemini.com\/pl-pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=907884"}],"version-history":[{"count":11,"href":"https:\/\/www.capgemini.com\/pl-pl\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/907884\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":913753,"href":"https:\/\/www.capgemini.com\/pl-pl\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/907884\/revisions\/913753"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.capgemini.com\/pl-pl\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/700947"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.capgemini.com\/pl-pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=907884"}],"wp:term":[{"taxonomy":"brand","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.capgemini.com\/pl-pl\/wp-json\/wp\/v2\/brand?post=907884"},{"taxonomy":"partner_type","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.capgemini.com\/pl-pl\/wp-json\/wp\/v2\/partner_type?post=907884"},{"taxonomy":"service","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.capgemini.com\/pl-pl\/wp-json\/wp\/v2\/service?post=907884"},{"taxonomy":"industry","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.capgemini.com\/pl-pl\/wp-json\/wp\/v2\/industry?post=907884"},{"taxonomy":"partners","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.capgemini.com\/pl-pl\/wp-json\/wp\/v2\/partners?post=907884"},{"taxonomy":"page-type","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.capgemini.com\/pl-pl\/wp-json\/wp\/v2\/page-type?post=907884"},{"taxonomy":"content-group","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.capgemini.com\/pl-pl\/wp-json\/wp\/v2\/content-group?post=907884"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}