{"id":907685,"date":"2025-01-28T10:09:01","date_gmt":"2025-01-28T10:09:01","guid":{"rendered":"https:\/\/www.capgemini.com\/pl-pl\/?page_id=907685"},"modified":"2025-12-05T13:37:40","modified_gmt":"2025-12-05T13:37:40","slug":"techchatter-sezon-3-odcinek-2","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/www.capgemini.com\/pl-pl\/kariera\/twoja-kariera\/role-eksperckie-menedzerskie\/podcast-techchatter\/sezon3-odcinek2\/","title":{"rendered":"Techchatter, sezon 3, odcinek 2"},"content":{"rendered":"\n<div class=\"wp-block-cg-blocks-hero-picture-card undefined  heroPictureCard\"><div class=\"heroPictureCardBgs\"><picture><source srcset=\"https:\/\/www.capgemini.com\/pl-pl\/wp-content\/uploads\/sites\/27\/2025\/01\/Projekt-bez-nazwy.png?w=2880&amp;quality=70 1x, https:\/\/www.capgemini.com\/pl-pl\/wp-content\/uploads\/sites\/27\/2025\/01\/Projekt-bez-nazwy.png?w=2880&amp;quality=70 2x\" media=\"(min-width: 1500px)\"\/><source srcset=\"https:\/\/www.capgemini.com\/pl-pl\/wp-content\/uploads\/sites\/27\/2025\/01\/Projekt-bez-nazwy.png?w=1440&amp;quality=70 1x, https:\/\/www.capgemini.com\/pl-pl\/wp-content\/uploads\/sites\/27\/2025\/01\/Projekt-bez-nazwy.png?w=2880&amp;quality=70 2x\" media=\"(min-width: 992px)\"\/><source srcset=\"https:\/\/www.capgemini.com\/pl-pl\/wp-content\/uploads\/sites\/27\/2025\/01\/Projekt-bez-nazwy.png?w=1024&amp;quality=70 1x, https:\/\/www.capgemini.com\/pl-pl\/wp-content\/uploads\/sites\/27\/2025\/01\/Projekt-bez-nazwy.png?w=1024&amp;quality=70 2x\" media=\"(min-width: 768px)\"\/><source srcset=\"https:\/\/www.capgemini.com\/pl-pl\/wp-content\/uploads\/sites\/27\/2025\/01\/Projekt-bez-nazwy.png?w=768&amp;quality=70 1x, https:\/\/www.capgemini.com\/pl-pl\/wp-content\/uploads\/sites\/27\/2025\/01\/Projekt-bez-nazwy.png?w=768&amp;quality=70 2x\" media=\"(min-width: 0)\"\/><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.capgemini.com\/pl-pl\/wp-content\/uploads\/sites\/27\/2025\/01\/Projekt-bez-nazwy.png\" class=\"desktopImage\" alt=\"Makro obraz. Na zdje,ciu widoczne d\u0142onie dw\u00f3ch os\u00f3b. Jedna trzyma tablet a druga wskazuje na ten teablet.\" style=\"object-fit:cover;object-position:82% 32%\" loading=\"eager\"\/><\/picture><picture><source srcset=\"https:\/\/www.capgemini.com\/pl-pl\/wp-content\/uploads\/sites\/27\/2025\/01\/Projekt-bez-nazwy.png?w=2880&amp;quality=70 1x, https:\/\/www.capgemini.com\/pl-pl\/wp-content\/uploads\/sites\/27\/2025\/01\/Projekt-bez-nazwy.png?w=2880&amp;quality=70 2x\" media=\"(min-width: 1500px)\"\/><source srcset=\"https:\/\/www.capgemini.com\/pl-pl\/wp-content\/uploads\/sites\/27\/2025\/01\/Projekt-bez-nazwy.png?w=1440&amp;quality=70 1x, https:\/\/www.capgemini.com\/pl-pl\/wp-content\/uploads\/sites\/27\/2025\/01\/Projekt-bez-nazwy.png?w=2880&amp;quality=70 2x\" media=\"(min-width: 992px)\"\/><source srcset=\"https:\/\/www.capgemini.com\/pl-pl\/wp-content\/uploads\/sites\/27\/2025\/01\/Projekt-bez-nazwy.png?w=1024&amp;quality=70 1x, https:\/\/www.capgemini.com\/pl-pl\/wp-content\/uploads\/sites\/27\/2025\/01\/Projekt-bez-nazwy.png?w=1024&amp;quality=70 2x\" media=\"(min-width: 768px)\"\/><source srcset=\"https:\/\/www.capgemini.com\/pl-pl\/wp-content\/uploads\/sites\/27\/2025\/01\/Projekt-bez-nazwy.png?w=768&amp;quality=70 1x, https:\/\/www.capgemini.com\/pl-pl\/wp-content\/uploads\/sites\/27\/2025\/01\/Projekt-bez-nazwy.png?w=768&amp;quality=70 2x\" media=\"(min-width: 0)\"\/><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.capgemini.com\/pl-pl\/wp-content\/uploads\/sites\/27\/2025\/01\/Projekt-bez-nazwy.png\" class=\"mobileImage\" alt=\"Makro obraz. Na zdje,ciu widoczne d\u0142onie dw\u00f3ch os\u00f3b. Jedna trzyma tablet a druga wskazuje na ten teablet.\" style=\"object-fit:cover;object-position:82% 32%\" loading=\"eager\"\/><\/picture><\/div><div class=\"heroPictureCardHeaderShape\"><\/div><div class=\"container\"><div class=\"row\"><div class=\"col-md-8 col-lg-6\"><div class=\"heroPictureCardBox\"><div class=\"heroPictureCardBoxTitle\"><h1 data-maxlength=\"144\"><strong><strong>Quantum Computing od kuchni: sekrety i zastosowania<\/strong><\/strong><\/h1><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><div class=\"small-device\"><div class=\"brandLogoWrapper\"> <\/div><\/div><\/div>\n\n\n\n<section class=\"wp-block-cg-blocks-group undefined section section--article-content\"><div class=\"article-main-content\"><div class=\"container\"><div class=\"row\"><div class=\"col-12 col-md-1\"><nav class=\"article-social\"><ul class=\"social-nav\"><li class=\"ip-order-fb\"><a href=\"https:\/\/www.facebook.com\/sharer\/sharer.php?u=https:\/\/www.capgemini.com\/pl-pl\/kariera\/twoja-kariera\/role-eksperckie-menedzerskie\/podcast-techchatter\/sezon2-czwarty-odcinek-specjalny\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\" title=\"opens in a new window\"><i aria-hidden=\"true\" class=\"icon-fb\"><\/i><span class=\"sr-only\">Facebook<\/span><\/a><\/li><li class=\"ip-order-li\"><a href=\"https:\/\/www.linkedin.com\/sharing\/share-offsite\/?url=https:\/\/www.capgemini.com\/pl-pl\/kariera\/twoja-kariera\/role-eksperckie-menedzerskie\/podcast-techchatter\/sezon2-czwarty-odcinek-specjalny\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\" title=\"opens in a new window\"><i aria-hidden=\"true\" class=\"icon-li\"><\/i><span class=\"sr-only\">Linkedin<\/span><\/a><\/li><\/ul><\/nav><\/div><div class=\"col-12 col-md-11 col-lg-10\"><div class=\"article-text article-quote-text\">\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"h-techchatter-sezon-3-odcinek-2\">TechChatter &#8211; sezon 3 &#8211; odcinek 2.<\/h2>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"h-quantum-computing-od-kuchni-sekrety-i-zastosowania\"><strong><strong>Quantum Computing od kuchni: sekrety i zastosowania<\/strong><\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p>Czy komputery kwantowe zrewolucjonizuj\u0105 obliczenia? Jakie wyzwania oraz mo\u017cliwo\u015bci otwieraj\u0105 przed nami w dziedzinach takich jak chemia, kryptografia czy optymalizacja proces\u00f3w? Czy czeka nas era kwantowych urz\u0105dze\u0144 domowych? W tym odcinku rozwiewamy w\u0105tpliwo\u015bci dotycz\u0105cych komputer\u00f3w kwantowych i przedstawiamy t\u0119 technologi\u0119 w przyst\u0119pny spos\u00f3b.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Zapraszamy do s\u0142uchania!<\/h3>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-embed is-type-rich is-provider-spotify wp-block-embed-spotify wp-embed-aspect-21-9 wp-has-aspect-ratio\"><div class=\"wp-block-embed__wrapper\">\n<iframe title=\"Spotify Embed: Quantum Computing od kuchni: sekrety i zastosowania\" style=\"border-radius: 12px\" width=\"100%\" height=\"152\" frameborder=\"0\" allowfullscreen allow=\"autoplay; clipboard-write; encrypted-media; fullscreen; picture-in-picture\" loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/open.spotify.com\/embed\/episode\/2Tto59MLKHSRUSrHZsEZp0?si=Wo1nVUK-SPmKiEWzg3B7qg&#038;nd=1&#038;dlsi=cfd3c90b9aa54755&#038;utm_source=oembed\"><\/iframe>\n<\/div><\/figure>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-buttons is-layout-flex wp-block-buttons-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-button is-style-outline is-style-outline--1\"><a class=\"wp-block-button__link wp-element-button\" href=\"https:\/\/open.spotify.com\/episode\/2Tto59MLKHSRUSrHZsEZp0?si=Wo1nVUK-SPmKiEWzg3B7qg&amp;nd=1&amp;dlsi=cfd3c90b9aa54755\">Spotify<\/a><\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-button is-style-outline is-style-outline--2\"><a class=\"wp-block-button__link wp-element-button\" href=\"https:\/\/podcasts.apple.com\/pl\/podcast\/quantum-computing-od-kuchni-sekrety-i-zastosowania\/id1599140666?i=1000686985953\">Apple Podcast <\/a><\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-button is-style-outline is-style-outline--3\"><a class=\"wp-block-button__link wp-element-button\" href=\"https:\/\/www.capgemini.com\/pl-pl\/wp-content\/uploads\/sites\/27\/2025\/01\/TechChatter-S03E02-final-v1.0.mp3\">Pos\u0142uchaj w przegl\u0105darce <\/a><\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div style=\"height:29px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\" id=\"h-tematy-poruszane-w-odcinku\"><strong>Tematy poruszane w odcinku:<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Czym s\u0105 komputery kwantowe i jak dzia\u0142aj\u0105?<\/li>\n\n\n\n<li>Dlaczego Quantum Computing nie trafi do naszych smartfon\u00f3w?<\/li>\n\n\n\n<li>Przyk\u0142ady praktycznych zastosowa\u0144 komputer\u00f3w kwantowych<\/li>\n\n\n\n<li>Czym na co dzie\u0144 zajmuje si\u0119 programista Quantum Computing?<\/li>\n\n\n\n<li>Czy kwantowe obliczenia to science fiction?<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<section class=\"wp-block-cg-blocks-wrapper-card-text-pic wrapperCardTextPic hero-bg-shape\"><div class=\"container\"><div class=\"content-title\"><h2 class=\"card-text-pic-heading\">Ekspert odcinka:<\/h2><\/div><div class=\"row\"><div class=\"col-md-12\">\n<div class=\"wp-block-cg-blocks-card-text-pic-right\"><div class=\"row card-text-pic rightCard\"><div class=\"col-md-12\"><div class=\"box--section\"><div class=\"box  row-nobleed\"><div class=\"col-lg-8 col-md-12 box-inner\"><h4 class=\"titlewithoutLink\" data-maxlength=\"144\">Marek Kowalik<\/h4><p class=\"box-text\" data-maxlength=\"600\">Data Scientist, Senior Quantum Developer w Capgemini Quantum Lab. Od trzech lat researcher i deweloper algorytm\u00f3w kwantowych w Capgemini Quantum Labie. G\u0142\u00f3wnym obszarem jego pracy s\u0105 symulacje chemii kwantowej wykorzystuj\u0105ce komputery kwantowe. Skupia si\u0119 na skalowaniu wielko\u015bci problem\u00f3w chemicznych symulowanych na komputerach kwantowych przez protoko\u0142y redukowania b\u0142\u0119d\u00f3w i optymalizacj\u0119 algorytm\u00f3w kwantowych.<\/p><\/div><div class=\"col-lg-5 col-md-12 box-img-wrapper\"><picture><source srcset=\"https:\/\/www.capgemini.com\/pl-pl\/wp-content\/uploads\/sites\/27\/2025\/01\/Marek-Kowalik.jpg?w=1000&amp;quality=70 1x, https:\/\/www.capgemini.com\/pl-pl\/wp-content\/uploads\/sites\/27\/2025\/01\/Marek-Kowalik.jpg?w=1000&amp;quality=70 2x\" media=\"(min-width: 1500px)\"\/><source srcset=\"https:\/\/www.capgemini.com\/pl-pl\/wp-content\/uploads\/sites\/27\/2025\/01\/Marek-Kowalik.jpg?w=500&amp;quality=70 1x, https:\/\/www.capgemini.com\/pl-pl\/wp-content\/uploads\/sites\/27\/2025\/01\/Marek-Kowalik.jpg?w=1000&amp;quality=70 2x\" media=\"(min-width: 992px)\"\/><source srcset=\"https:\/\/www.capgemini.com\/pl-pl\/wp-content\/uploads\/sites\/27\/2025\/01\/Marek-Kowalik.jpg?w=768&amp;quality=70 1x, https:\/\/www.capgemini.com\/pl-pl\/wp-content\/uploads\/sites\/27\/2025\/01\/Marek-Kowalik.jpg?w=768&amp;quality=70 2x\" media=\"(min-width: 768px)\"\/><source srcset=\"https:\/\/www.capgemini.com\/pl-pl\/wp-content\/uploads\/sites\/27\/2025\/01\/Marek-Kowalik.jpg?w=556&amp;quality=70 1x, https:\/\/www.capgemini.com\/pl-pl\/wp-content\/uploads\/sites\/27\/2025\/01\/Marek-Kowalik.jpg?w=556&amp;quality=70 2x\" media=\"(min-width: 0)\"\/><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.capgemini.com\/pl-pl\/wp-content\/uploads\/sites\/27\/2025\/01\/Marek-Kowalik.jpg\" class=\"box-img-without-hover\" alt=\"Marek Kowlaik\" style=\"object-fit:cover;object-position:40% 36%\" loading=\"lazy\"\/><\/picture><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div>\n<\/div><\/div><\/div><\/section>\n\n\n\n<section class=\"wp-block-cg-blocks-wrapper-card-text-pic wrapperCardTextPic hero-bg-shape\"><div class=\"container\"><div class=\"content-title\"><h2 class=\"card-text-pic-heading\"><strong>Prowadz\u0105cy podcast:<\/strong><\/h2><\/div><div class=\"row\"><div class=\"col-md-12\">\n<div class=\"wp-block-cg-blocks-card-text-pic-left\"><div class=\"row card-text-pic leftCard\"><div class=\"col-md-12\"><div class=\"box--section\"><div class=\"box row-nobleed\"><div class=\"col-lg-5 col-md-12 box-img-wrapper \"><picture><source srcset=\"https:\/\/www.capgemini.com\/pl-pl\/wp-content\/uploads\/sites\/27\/2025\/01\/1736859217774.jpg?w=1000&amp;quality=70 1x, https:\/\/www.capgemini.com\/pl-pl\/wp-content\/uploads\/sites\/27\/2025\/01\/1736859217774.jpg?w=1000&amp;quality=70 2x\" media=\"(min-width: 1500px)\"\/><source srcset=\"https:\/\/www.capgemini.com\/pl-pl\/wp-content\/uploads\/sites\/27\/2025\/01\/1736859217774.jpg?w=500&amp;quality=70 1x, https:\/\/www.capgemini.com\/pl-pl\/wp-content\/uploads\/sites\/27\/2025\/01\/1736859217774.jpg?w=1000&amp;quality=70 2x\" media=\"(min-width: 992px)\"\/><source srcset=\"https:\/\/www.capgemini.com\/pl-pl\/wp-content\/uploads\/sites\/27\/2025\/01\/1736859217774.jpg?w=768&amp;quality=70 1x, https:\/\/www.capgemini.com\/pl-pl\/wp-content\/uploads\/sites\/27\/2025\/01\/1736859217774.jpg?w=768&amp;quality=70 2x\" media=\"(min-width: 768px)\"\/><source srcset=\"https:\/\/www.capgemini.com\/pl-pl\/wp-content\/uploads\/sites\/27\/2025\/01\/1736859217774.jpg?w=556&amp;quality=70 1x, https:\/\/www.capgemini.com\/pl-pl\/wp-content\/uploads\/sites\/27\/2025\/01\/1736859217774.jpg?w=556&amp;quality=70 2x\" media=\"(min-width: 0)\"\/><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.capgemini.com\/pl-pl\/wp-content\/uploads\/sites\/27\/2025\/01\/1736859217774.jpg\" class=\"box-img-without-hover\" alt=\"Szymon G\u0142owania\" style=\"object-fit:cover;object-position:50% 50%\" loading=\"lazy\"\/><\/picture><\/div><div class=\"col-lg-8 col-md-12 box-inner \"><h4 class=\"titlewithoutLink\" data-maxlength=\"144\"><strong>Szymon G\u0142owania<\/strong> <\/h4><p class=\"box-text\" data-maxlength=\"600\">Lider do spraw programowania w Capgemini. Specjalizuje si\u0119 w projektowaniu kokpit\u00f3w mened\u017cerskich oraz automatyzacji proces\u00f3w. Regularnie prowadzi szkolenia, dziel\u0105c si\u0119 swoj\u0105 wiedz\u0105 i umiej\u0119tno\u015bciami. Pasjonuje si\u0119 uczeniem maszynowym, kt\u00f3re rozwija w ramach projektu doktorskiego. W wolnym czasie realizuje swoje pasje, takie jak jazda konna, w\u0119dkarstwo, s\u0142uchanie muzyki oraz gra na instrumentach.<\/p><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div>\n<\/div><\/div><\/div><\/section>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\" id=\"h-linki-do-zagadnien-poruszanych-w-rozmowie\"><strong>Linki do zagadnie\u0144 poruszanych w rozmowie:<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<p>Aktualny stan rozwoju komputer\u00f3w kwantowych: <a href=\"https:\/\/www.computer.org\/publications\/tech-news\/research\/current-state-of-quantum-computing?utm_source=chatgpt.com\">https:\/\/www.computer.org\/publications\/tech-news\/research\/current-state-of-quantum-computing?utm_source=chatgpt.com<\/a><\/p>\n\n\n\n<p>Zastosowania komputer\u00f3w kwantowych w r\u00f3\u017cnych bran\u017cach: <a href=\"https:\/\/www.nextias.com\/blog\/quantum-computing\/?utm_source=chatgpt.com\">https:\/\/www.nextias.com\/blog\/quantum-computing\/?utm_source=chatgpt.com<\/a><\/p>\n\n\n\n<p>R\u00f3\u017cnice mi\u0119dzy komputerami klasycznymi a kwantowymi: <a href=\"https:\/\/www.ovhcloud.com\/pl\/learn\/what-is-quantum-computing\/?utm_source=chatgpt.com\">https:\/\/www.ovhcloud.com\/pl\/learn\/what-is-quantum-computing\/<\/a><\/p>\n\n\n\n<p>Wp\u0142yw komputer\u00f3w kwantowych na kryptografi\u0119 i bezpiecze\u0144stwo danych: <a href=\"https:\/\/decrypt.co\/resources\/from-the-quantum-realm-to-reality-a-beginner-guide-to-the-computer-of-the-future?utm_source=chatgpt.com\">https:\/\/decrypt.co\/resources\/from-the-quantum-realm-to-reality-a-beginner-guide-to-the-computer-of-the-future<\/a><\/p>\n\n\n\n<p>Edukacja i rozw\u00f3j kadr w dziedzinie technologii kwantowych: <a href=\"https:\/\/porozmawiajmyoit.pl\/poit-191-quantum-computing-informatyka-kwantowa\/?utm_source=chatgpt.com\">https:\/\/porozmawiajmyoit.pl\/poit-191-quantum-computing-informatyka-kwantowa\/<\/a><\/p>\n\n\n\n<p>Przysz\u0142o\u015b\u0107 komputer\u00f3w kwantowych i ich wp\u0142yw na spo\u0142ecze\u0144stwo: <a href=\"https:\/\/www.komputerswiat.pl\/artykuly\/redakcyjne\/komputery-kwantowe-zmienia-uklad-sil-na-swiecie-wojny-wygrywaja-matematycy\/t9lrzv9?utm_source=chatgpt.com\">https:\/\/www.komputerswiat.pl\/artykuly\/redakcyjne\/komputery-kwantowe-zmienia-uklad-sil-na-swiecie-wojny-wygrywaja-matematycy\/t9lrzv9<\/a><\/p>\n\n\n\n<p>Inicjatywy i projekty zwi\u0105zane z komputerami kwantowymi w Polsce: <a href=\"https:\/\/odkryjnas.pl\/quantum-computing\/?utm_source=chatgpt.com\">https:\/\/odkryjnas.pl\/quantum-computing\/<\/a><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Podcast Capgemini Polska<\/strong><\/p>\n\n\n\n<section class=\"wp-block-cg-blocks-how-we-do-it section section--howwedoit block-howwedoit\"><div class=\"container\"><div class=\"section-content\">\n<div class=\"wp-block-cg-blocks-card-howwedoit expanders\"><div class=\"box card-regulated-agreements card-howwedoit\"><div class=\"expander-box filter-box tag-active \"><div class=\"expander-title\" tabindex=\"0\" role=\"button\" aria-pressed=\"false\" aria-expanded=\"false\"><h3 class=\"expander-heading-title\">Transkrypcja<\/h3><\/div><div class=\"expander-content\"><p><strong>Marek Kowalik<\/strong><br>Je\u017celi chodzi o przysz\u0142o\u015b\u0107 oblicze\u0144 kwantowych, na pewno du\u017co jeszcze nag\u0142\u00f3wk\u00f3w przed nami z gazet o tym, \u017ce obliczenia kwantowe pokona\u0142y kolejny rekord. Potem oka\u017ce si\u0119, \u017ce jest to bezu\u017cyteczne. Potem oka\u017ce si\u0119, \u017ce jest w tym ziarno prawdy. Na pewno wraz z rozwojem komputer\u00f3w kwantowych, ich mniejszym zaszumieniem, b\u0119dziemy w stanie odblokowywa\u0107 ich zastosowanie w kolejnych obszarach i na wi\u0119ksz\u0105 skal\u0119, ale te\u017c zmniejsza\u0107 ich koszt, zwi\u0119ksza\u0107 ich powszechno\u015b\u0107. Tak\u017ce na pewno przysz\u0142o\u015b\u0107 buduje si\u0119 bardzo optymistycznie.<br>\u00a0<br><strong>Szymon G\u0142owania<\/strong><br>S\u0142uchasz trzeciego sezonu podcastu TechChatter, audycji Capgemini Polska, w kt\u00f3rej zanurzymy si\u0119 w \u015bwiecie technologii. Pos\u0142uchaj rozm\u00f3w naszych ekspertek i ekspert\u00f3w, odkryj projekty realizowane w Polsce i zobacz, jakie innowacje, kt\u00f3re wsp\u00f3\u0142tworzymy, kszta\u0142tuj\u0105 nasz\u0105 przysz\u0142o\u015b\u0107. Przekonajmy si\u0119, \u017ce praca w sektorze IT mo\u017ce by\u0107 naprawd\u0119 pasjonuj\u0105ca. Gotowi? Zaczynamy!<br>\u00a0<br>Cze\u015b\u0107, dzie\u0144 dobry. Dzisiaj w naszym programie mamy przyjemno\u015b\u0107 rozmawia\u0107 z Markiem Kowalikiem, kt\u00f3ry jest specjalist\u0105 od quantum computingu w Capgemini. Postaramy si\u0119 nieco rozwik\u0142a\u0107 czym ten quantum computing jest. Marku, czy komputery kwantowe b\u0119d\u0105 w ka\u017cdym domu?<br>\u00a0<br><strong>Marek Kowalik<\/strong><br>Tak w ka\u017cdym smartfonie i u ka\u017cdego na biurku. Oczywi\u015bcie nie, je\u017celi chodzi o komputery kwantowe. Jak popatrzymy sobie na obecne komputery, albo wymagaj\u0105 one wielkich uk\u0142ad\u00f3w ch\u0142odzenia, swoim rozmiarem bardziej przypominaj\u0105ce pierwsze komputery zajmuj\u0105ce ca\u0142e pomieszczenia, albo wymagaj\u0105ce ca\u0142kiem du\u017cej infrastruktury, tak jak np. komputery kwantowe oparte na siatkach atom\u00f3w. Tutaj potrzeba odpowiedniego pod\u0142\u0105czenia do pr\u0105du, du\u017cej ilo\u015bci laser\u00f3w, ca\u0142ej r\u00f3wnie\u017c ci\u0119\u017ckiej infrastruktury. Nawet abstrahuj\u0105c od tego, jak komputery kwantowe s\u0105 zbudowane, zak\u0142adaj\u0105c, \u017ce komputery kwantowe gdzie\u015b w przysz\u0142o\u015bci da\u0142oby rad\u0119 upchn\u0105\u0107 w jaki\u015b malutki modu\u0142, kt\u00f3ry mo\u017cna by np. doda\u0107 do smartfona, uwa\u017cam, \u017ce nie mia\u0142oby to zbyt du\u017cego sensu, dlatego \u017ce obliczenia kwantowe jako takie s\u0105 bardzo specyficzne w tym co robi\u0105 i te\u017c je\u017celi chodzi o algorytmy albo problemy biznesowe, w kt\u00f3rych mog\u0105 dostarczy\u0107 jak\u0105\u015b warto\u015b\u0107 przez szybsze rozwi\u0105zanie jakiego\u015b algorytmu albo dok\u0142adniejsze, s\u0105 to zawsze specyficzne zastosowania i zazwyczaj na du\u017c\u0105 skal\u0119, czyli mo\u017ce to by\u0107 np.\u00a0 pomoc w przewidywaniu pogody albo wybranie odpowiedniej strategii do inwestowania, odpowiedniego portfolio.<br>I tutaj patrzymy na te algorytmy, kt\u00f3re w przysz\u0142o\u015bci na pe\u0142n\u0105 skal\u0119, obecnie na do\u015b\u0107 ma\u0142ych skalach, chcieliby\u015bmy puszcza\u0107 \u017ce tak powiem raz a porz\u0105dnie, niekoniecznie u\u017cywa\u0107 komputera kwantowego jako jakiego\u015b interfejsu albo jakiego\u015b t\u0142a obliczeniowego w naszych smartfonach.<br>\u00a0<br><strong>Szymon G\u0142owania<\/strong><br>Czyli nie b\u0119dzie to nowy gad\u017cet, kt\u00f3ry dodamy do smartfona i zmie\u015bci nam si\u0119 do kieszeni, bo nie takie jego przeznaczenie. Natomiast nie jest to te\u017c tak bardzo specyficzny prom kosmiczny, kt\u00f3ry jest tylko w jednym miejscu na \u015bwiecie, tylko te rozwi\u0105zania staj\u0105 si\u0119 coraz bardziej popularne.<br>\u00a0<br><strong>Marek Kowalik<\/strong><br>Dok\u0142adnie tak, mo\u017ce powiem te\u017c ciekawostk\u0119, swego czasu jedna z firm produkuj\u0105cych smartfony, chc\u0105c w pewien spos\u00f3b zaznaczy\u0107 innowacje, oferowa\u0142a smartfon, w kt\u00f3rym by\u0142 rzeczywi\u015bcie uk\u0142ad kwantowy, kt\u00f3ry nie by\u0142 komputerem kwantowym, by\u0142 to kwantowy generator liczb losowych, jest to by\u0107 mo\u017ce zagadnienie znane ju\u017c cz\u0119\u015bci s\u0142uchaczy, to w jaki spos\u00f3b w wi\u0119kszo\u015bci przypadk\u00f3w, a przynajmniej w klasycznych obliczeniach, uzyskuje si\u0119 liczb\u0119 losowe, tak naprawd\u0119 losowe nie jest. W pewnym sensie to jest bardzo nierealistyczne za\u0142o\u017cenie, ale da\u0142oby rad\u0119 teoretycznie odtworzy\u0107 to, co si\u0119 dzieje w klasycznym generatorze liczb losowych, \u017ceby zawsze przewidzie\u0107 to, co b\u0119dzie na wyj\u015bciu, natomiast kwantowy generator liczb losowych jest losowy idealnie, w sensie nie da si\u0119 przewidzie\u0107, jakie b\u0119dzie jego wyj\u015bcie i to nie wynika z trudno\u015bci tego, jak przewidzie\u0107 liczb\u0119 losow\u0105, tak jak np. jak zamacha skrzyde\u0142kami motyl, czy spowoduje to tornado w Chicago, jaka jest droga zderze\u0144 cz\u0105steczkami pomi\u0119dzy tymi skrzyd\u0142ami a tornado. Nie, po prostu te zjawiska kwantowe u\u017cywane w kwantowym generatorze liczb losowych s\u0105 losowe z natury. Wi\u0119c to mo\u017ce taka ciekawostka, rzeczywi\u015bcie ten uk\u0142ad by\u0142.<br>\u00a0<br><strong>Szymon G\u0142owania<\/strong><br>Ale ka\u017cdy z nas te liczby losowe tak czy inaczej u\u017cywa, mo\u017ce nie\u015bwiadomie, ale tworzenie tych liczb losowych, tak? Albo z lamp, kt\u00f3re \u015bwiec\u0105 i w okre\u015blony spos\u00f3b puszczaj\u0105 bombelek i te\u017c jest to ci\u0119\u017cko przewidzie\u0107. Spotykamy na co dzie\u0144, nie? S\u0142uchaj\u0105c muzyki, odtwarzaj\u0105c dowolne tre\u015bci w internecie, tak? Te liczby wsz\u0119dzie si\u0119 tam musz\u0105 pojawia\u0107.<br>\u00a0<br><strong>Marek Kowalik<\/strong><br>To prawda, rzeczywi\u015bcie tutaj powstaje pytanie, na ile potrzebujemy idealnie losowego procesu, \u017ceby po\u017conglowa\u0107 sobie piosenkami na playli\u015bcie. Odpowied\u017a jest taka, \u017ce praktycznie nigdy nie potrzebujemy idealnego generatora losowego. Takie proste procesy, chocia\u017cby zobaczy\u0107 na zewn\u0105trz danego dnia, czy s\u0105 chmury za oknem, czy wi\u0119kszo\u015b\u0107 nieba jest bezchmurna, ju\u017c taka losowo\u015b\u0107 nam wystarczy.<br>\u00a0<br><strong>Szymon G\u0142owania<\/strong><br>Wspomnia\u0142e\u015b o generatorze liczb losowych, natomiast chcieliby\u015bmy na pewno si\u0119 dowiedzie\u0107, czym sam komputer kwantowy dla nas jest.<br>\u00a0<br><strong>Marek Kowalik<\/strong><br>Mo\u017ce tutaj ma\u0142e rozr\u00f3\u017cnienie, kwantowy generator liczb plusowych jako taki mo\u017ce si\u0119 wpisywa\u0107 w szerok\u0105 rodzin\u0119 technologii kwantowych i g\u0142\u00f3wne rozr\u00f3\u017cnienie technologii kwantowych to wykrywanie kwantowe, po\u0142\u0105czenia kwantowe i obliczenia kwantowe. Je\u017celi chodzi o wykrywanie kwantowe, tutaj jest to ca\u0142a rodzina technologii skupiona wok\u00f3\u0142 pomiar\u00f3w na poziomie kwantowym, na bardzo ma\u0142ych skalach, bardzo ma\u0142ych obiektach. Je\u017celi chodzi o po\u0142\u0105czenia kwantowe, mo\u017cemy tutaj m\u00f3wi\u0107 o kryptografii kwantowej, czyli bezpiecznych po\u0142\u0105czeniach pomi\u0119dzy np. dwoma komputerami, opieraj\u0105cymi si\u0119 g\u0142\u00f3wnie na kanale komunikacyjnym czysto kwantowym. Mo\u017ce to by\u0107 kryptografia post-kwantowa, czyli klasyczne po\u0142\u0105czenia kryptograficzne pomi\u0119dzy dwoma komputerami zaprojektowane w ten spos\u00f3b, \u017ceby komputery kwantowe nie mog\u0142y z\u0142ama\u0107 ich w jaki\u015b \u0142atwy spos\u00f3b.<br>I ostatnim obszarem s\u0105 obliczenia kwantowe. I w\u0142a\u015bnie tutaj staramy si\u0119 spo\u017cytkowa\u0107 komputery kwantowe. Je\u017celi chodzi o same komputery kwantowe, na najbardziej fundamentalnym poziomie dzia\u0142aj\u0105 one w oparciu o kubity a nie bity. W klasycznych komputerach u\u017cywamy bit\u00f3w czyli zestaw\u00f3w 0 i 1 \u017ceby nast\u0119pnie budowa\u0107 na nich jakie\u015b abstrakcje czyli np. 0 i 1 uk\u0142ada\u0107 liczby, potem za pomoc\u0105 klasycznych bramek, tworzy\u0107 algorytmy jak np. dodawanie, mno\u017cenie, a potem dodawa\u0107 kolejne warstwy abstrakcji i ko\u0144czy\u0107 z interfejsem, gdzie gramy sobie w gr\u0119 komputerow\u0105, przegl\u0105damy internet, dzia\u0142amy na sieciach spo\u0142eczno\u015bciowych. Natomiast komputery kwantowe buduj\u0105 na kompletnie innych fundamentach. Zamiast bit\u00f3w mamy kubity, jak ju\u017c wspomnia\u0142em.<br>Pojedynczy kubit mo\u017ce by\u0107 w stanie 0, albo 1, albo w pewnym stanie pomi\u0119dzy, np. 20% prawdopodobie\u0144stwa, \u017ce jest w stanie 0, 80% prawdopodobie\u0144stwa, \u017ce jest w stanie 1. Komputery kwantowe uk\u0142adamy z tych kubit\u00f3w i patrzymy, co mo\u017cna z nich zrobi\u0107. Natomiast nie jest to ca\u0142a historia. Komputery kwantowe maj\u0105ce kubity, kt\u00f3re mog\u0105 by\u0107 w okre\u015blonym procencie w takim stanie, w innym procencie w takim stanie, w pewien spos\u00f3b mog\u0105 by\u0107 zrealizowane na klasycznych komputerach, imitowa\u0107 to zachowanie. Natomiast do komputer\u00f3w kwantowych dochodzi jeszcze tzw. interferencja i spl\u0105tanie. Wyobra\u017amy sobie sytuacj\u0119, \u017ce bierzemy dwie monety, jedn\u0105 bierzemy my, drug\u0105 dajemy naszemu koledze, rozje\u017cd\u017camy si\u0119, jeden jedzie do Warszawy, drugi jedzie do Krakowa, nast\u0119pnie ka\u017cdy z nas rzuca monet\u0105.<br>Ja po rzucie monet\u0105 patrz\u0119, \u017ce wyszed\u0142 mi orze\u0142, dzwoni\u0119 do mojego kolegi z Krakowa i m\u00f3wi\u0119 mu, \u017ce pewnie te\u017c ci wyszed\u0142 orze\u0142. I rzeczywi\u015bcie, zgad\u0142em, powtarzamy to samo tysi\u0105c razy i okazuje si\u0119, \u017ce za ka\u017cdym razem mam racj\u0119. W skr\u00f3cie tak wygl\u0105da spl\u0105tanie, natomiast bardzo wa\u017cn\u0105 rzecz\u0105, o kt\u00f3rej zawsze musimy pami\u0119ta\u0107, jest to, \u017ceby przed rozjechaniem si\u0119 do Warszawy i do Krakowa spl\u0105ta\u0107 monety. Czyli zawsze, je\u017celi chcemy mie\u0107 uk\u0142ad, teraz m\u00f3wi\u0142em o monetach, natomiast na komputerze kwantowym s\u0105 to kubity, zawsze musimy zastosowa\u0107 operacj\u0119, kt\u00f3ra je spl\u0105cze. Czyli \u017ceby mie\u0107 pewno\u015b\u0107, \u017ce na podstawie mojego wyniku zawsze przewidz\u0119 wynik innej monety, nie dzieje si\u0119 to na odleg\u0142o\u015b\u0107, nie dzieje si\u0119 tak, \u017ce jeste\u015bmy tysi\u0105c kilometr\u00f3w od siebie i tutaj spl\u0105tujemy.<br>Zawsze musi by\u0107 to zrealizowane lokalnie. W skr\u00f3cie tyle o spl\u0105taniu. Je\u017celi chodzi o interferencje, tutaj jest to troszk\u0119 bardziej skomplikowany temat, natomiast mo\u017cna go \u0142atwo wyt\u0142umaczy\u0107 analogi\u0105 fal. Kubity fundamentalnie nie tyle maj\u0105 prawdopodobie\u0144stwa bycia zmierzonym w stanie 0 i 1, co pewne amplitudy, tak jak fale na powierzchni wody. Potem z tych amplitud mo\u017cna policzy\u0107 prawdopodobie\u0144stwa w \u0142atwy spos\u00f3b, natomiast algorytmy kwantowe jako takie zmieniaj\u0105 te amplitudy np. z jednego kubitu i drugiego nak\u0142adaj\u0105c jedno na drugie, no i amplitudy mog\u0105 si\u0119 konstruktywnie wspiera\u0107, zmiana jednej amplitudy na podstawie drugiej mo\u017ce zwi\u0119kszy\u0107 prawdopodobie\u0144stwo zmierzenia kubitu w danym stanie, albo dwie amplitudy mog\u0105 na siebie dzia\u0142a\u0107 destruktywnie, czyli zmienia\u0107 prawdopodobie\u0144stwo zmierzenia naszego uk\u0142adu w jakim\u015b tam stanie.<br>W skr\u00f3cie tyle. Bior\u0105c sobie te trzy elementy, bior\u0105c pomys\u0142 na to, w jaki spos\u00f3b zbudowa\u0107 takie urz\u0105dzenie realizuj\u0105ce obliczenia w ten spos\u00f3b, mamy komputer kwantowy. W tym momencie wracaj\u0105 quantum developerzy, tak jak ja na moim stanowisku, no i staramy si\u0119 w\u0142a\u015bnie na tych komputerach kwantowych budowa\u0107 abstrakcje, kt\u00f3re b\u0119d\u0105 w stanie policzy\u0107 co\u015b u\u017cytecznego. W skr\u00f3cie tak wygl\u0105daj\u0105 komputery kwantowe.<br>\u00a0<br><strong>Szymon G\u0142owania<\/strong><br>Czyli jest to po prostu kolejna z ewolucji do tego, jak jeste\u015bmy sobie w stanie zorganizowa\u0107 jakie\u015b aspekty techniczne do tego, \u017ceby pewne elementy robi\u0142o nam si\u0119 \u0142atwiej. Tak jak by\u0142 w pewnym momencie boom na karty graficzne, na kt\u00f3rych du\u017co lepiej wykonywa\u0142o si\u0119 obliczenia i by\u0142o to potrzebne. Chocia\u017c z samej zasady by\u0142y pomy\u015blane po to, \u017ceby ta grafika si\u0119 lepiej wy\u015bwietla\u0142a. Natomiast samo dzia\u0142anie pod spodem pozwala te\u017c na inne zastosowania, tak tutaj pewn\u0105 abstrakcj\u0105 b\u0119dzie komputer kwantowy, kt\u00f3ry po prostu pozwoli nam na \u0142atwiejsz\u0105 optymalizacj\u0119 w innych dziedzinach, tak jak bezpiecze\u0144stwo, badania takie chemiczno-medyczne, gdzie b\u0119dziemy sobie w stanie te obliczenia i te algorytmy odpowiednio wybra\u0107, bo tutaj te algorytmy i podej\u015bcia b\u0119d\u0105 te\u017c odpowiednio musia\u0142y by\u0107 dopasowane.<br>\u00a0<br><strong>Marek Kowalik<\/strong><br>Dok\u0142adnie tak. Jest to bardzo dobra analogia. Karty graficzne s\u0105 u\u017cywane jako pewien komponent w klasycznych komputerach, \u017ceby w\u0142a\u015bnie renderowa\u0107 gry, przy\u015bpiesza\u0107 edycj\u0119 film\u00f3w, g\u0142\u00f3wnie obr\u00f3bk\u0119 grafiki, Pewne zmiany w tym jak karty graficzne s\u0105 produkowane, pewne dostosowanie ich do trening\u00f3w modeli uczenia maszynowego, bardzo przyspiesza nam zar\u00f3wno proces treningu modeli uczenia maszynowego, ich mniejsze zapotrzebowanie energetyczne w procesie tego treningu. No i dok\u0142adnie tak samo mo\u017cemy patrze\u0107 na komputery kwantowe. Fakt jest to o wiele bardziej specyficzne. Komputer kwantowy raczej nie b\u0119dzie modu\u0142em, kt\u00f3ry w\u0142o\u017cymy do klasycznego komputera. Obecnie raczej wygl\u0105da to w ten spos\u00f3b, \u017ce instalujemy komputer kwantowy i naoko\u0142o niego budujemy serwerowni\u0119 albo pod\u0142\u0105czamy go do klastra obliczeniowego.<br>Natomiast faktycznie jest to po prostu pewne miejsce, przez kt\u00f3re przepuszczamy pewien typ oblicze\u0144, \u017ceby zrealizowa\u0107 je szybciej i efektywniej.<br>\u00a0<br><strong>Szymon G\u0142owania<\/strong><br>Troszk\u0119 odczarowali\u015bmy ten komputer kwantowy, czyli nie jest ju\u017c to kolejna z postaci Marvela. Natomiast jak wygl\u0105da tw\u00f3j codzienny dzie\u0144 pracy w\u0142a\u015bnie z tym quantum computingiem?<br>\u00a0<br><strong>Marek Kowalik<\/strong><br>Je\u017celi chodzi o m\u00f3j dzie\u0144 pracy, w 90% nie r\u00f3\u017cni si\u0119 niczym od pracy dewelopera albo szerzej osoby zajmuj\u0105cej si\u0119 researchem nowych zastosowa\u0144. Cz\u0119\u015b\u0107 dnia po\u015bwi\u0119cam na przegl\u0105danie prac naukowych, przegl\u0105danie te\u017c LinkedIna i innych sieci spo\u0142eczno\u015bciowych, w poszukiwaniu news\u00f3w, ciekawostek, nie tylko algorytm\u00f3w, ale r\u00f3wnie\u017c update&#8217;\u00f3w z samych komputer\u00f3w kwantowych, jak poprawia si\u0119 ich jako\u015b\u0107 i jak zwi\u0119ksza si\u0119 ilo\u015b\u0107 dost\u0119pnych kubit\u00f3w. Bardzo du\u017co czasu w ci\u0105gu dnia sp\u0119dzam w kodzie, powiedzia\u0142bym, \u017ce ponad po\u0142ow\u0119. Jest to oczywi\u015bcie zwi\u0105zane z tym, \u017ce obliczenia kwantowe testuje si\u0119 na konkretnych algorytmach, bior\u0105c ich implementacj\u0119, ulepszaj\u0105c je, testuj\u0105c na r\u00f3\u017cne sposoby, patrz\u0105c w jaki spos\u00f3b zachowuj\u0105 si\u0119 na r\u00f3\u017cnych rozmiarach problem\u00f3w, na kt\u00f3rych je puszczamy.<br>Natomiast powiedzia\u0142bym, \u017ce praca dewelopera kwantowego r\u00f3\u017cni si\u0119 od pracy zwyk\u0142ego dewelopera poziomem skomplikowania, dlatego \u017ce do warstwy kwantowej zawsze dochodzi warstwa klasyczna, czyli tak jak kto\u015b ucz\u0105cy model uczenia maszynowego musi pozyska\u0107 dane w jaki\u015b spos\u00f3b, przygotowa\u0107 je, oczy\u015bci\u0107, nast\u0119pnie zmieni\u0107 ich format tak, \u017ceby nadawa\u0142o si\u0119 jako wej\u015bcie do konkretnego modelu, a nast\u0119pnie bior\u0105c wyj\u015bcie z tego modelu uczenia maszynowego, przetwarzaj\u0105c je w jaki\u015b spos\u00f3b, \u017ceby by\u0142o dla nas w jaki\u015b jasny spos\u00f3b interpretowalne. We\u017amy sobie przyk\u0142ad zdj\u0119\u0107, na kt\u00f3rych zaznacza si\u0119 poszczeg\u00f3lne obiekty i podpisuje rower jako rower. Tutaj jest ten aspekt przetworzenia tego zdj\u0119cia jako wej\u015bcie do modelu uczenia maszynowego i wyj\u015bcie, gdzie zaznaczamy konkretny obiekt i go podpisujemy.<br>Tak samo jest z komputerem kwantowym, z tym \u017ce tutaj owszem bierzemy sobie dane, przygotowujemy je na wyj\u015bcie do komputera kwantowego, ale musimy te\u017c zdefiniowa\u0107 ca\u0142\u0105 instrukcj\u0119 tego, co b\u0119dziemy na komputerze kwantowym wykonywa\u0107. Zazwyczaj te instrukcje wychodz\u0105 do\u015b\u0107 d\u0142ugie, z racji tego, \u017ce obecnie komputery kwantowe s\u0105 zaszumione. To, co otrzymujemy na wyj\u015bciu zawiera bardzo du\u017c\u0105 ilo\u015b\u0107 b\u0142\u0119d\u00f3w, staramy si\u0119 z jednej strony odszumi\u0107, przygotowa\u0107 protoko\u0142y, kt\u00f3re pozwol\u0105 nam uzyska\u0107 rezultaty z jak najmniejsz\u0105 ilo\u015bci\u0105 b\u0142\u0119d\u00f3w, ale te\u017c optymalizowa\u0107 te algorytmy, na przyk\u0142ad dekomponowa\u0107 je na mniejsze eksperymenty kwantowe, znacznie mniej b\u0142\u0119d\u00f3w dostaj\u0105 na wyj\u015bciu, potem \u0142\u0105czy\u0107 je klasycznie.<br>Jest tu bardzo du\u017co element\u00f3w do pouk\u0142adania, zar\u00f3wno po stronie oblicze\u0144 klasycznych, przygotowania wej\u015bcia do komputera kwantowego i obr\u00f3bki wynik\u00f3w, jak i samego aspektu puszczania algorytm\u00f3w kwantowych. Co ciekawe, nie tylko przy testowaniu moich algorytm\u00f3w puszczam je na prawdziwych komputerach kwantowych, w wi\u0119kszo\u015bci przypadk\u00f3w testuj\u0119 je na moim laptopie, po prostu puszczam symulacje, u\u017cywam analitycznych symulacji bezb\u0142\u0119dnych, \u017ceby sprawdzi\u0107 jakie powinno by\u0107 wyj\u015bcie z komputera kwantowego, \u017ceby mie\u0107 jakie\u015b warto\u015bci referencyjne. Ale co ciekawe, z racji tego, \u017ce eksperymenty na komputerach kwantowych s\u0105 do\u015b\u0107 kosztowne, w wielu przypadkach zanim puszcz\u0119 eksperyment na prawdziwym komputerze kwantowym, symuluj\u0119 go sobie z b\u0142\u0119dami, czyli istniej\u0105 modele b\u0142\u0119d\u00f3w, modele szumu, jakie wyst\u0119puj\u0105 na komputerach kwantowych i nak\u0142adamy sobie te modele szumu na nasze idealne symulacje na klasycznych komputerach, i patrzymy, czego mo\u017cemy si\u0119 spodziewa\u0107, jakiego poziomu b\u0142\u0119d\u00f3w, jakiego poziomu dok\u0142adno\u015bci wynik\u00f3w.<br>I jest to na pewno po\u0142owa mojego dnia. Oczywi\u015bcie w perspektywie ca\u0142ego projektu, jakiego\u015b d\u0142u\u017cszego okresu s\u0105 okresy, gdzie skupiam si\u0119 tylko na podsumowaniu wynik\u00f3w, nie siedz\u0119 w kodzie praktycznie w og\u00f3le, pisz\u0119 raporty techniczne, prace naukowe. Natomiast bardzo du\u017cym aspektem tej pracy jest networking. I tutaj mam na my\u015bli pewn\u0105 dyskusj\u0119 wynik\u00f3w tego, co si\u0119 dzieje. Jak w ka\u017cdej roli programistycznej warto jest wymieni\u0107 si\u0119 informacjami, co robimy, jak podchodzimy do problemu, jak go rozwi\u0105zujemy. Oczywi\u015bcie ca\u0142y proces dokumentacji, \u017ceby przekazywa\u0107 wiedz\u0119, przekazywa\u0107 to, co zosta\u0142o zrobione w kodzie, jest jedn\u0105 rzecz\u0105. Natomiast tutaj dochodzi jeszcze aspekt tego, \u017ce potrzebujemy przedyskutowa\u0107 to, co zosta\u0142o zrobione w kodzie, jak zosta\u0142o to zaimplementowane, ale te\u017c z perspektywy biznesu, jaki problem rozwi\u0105zali\u015bmy.<br>I teraz powiedzia\u0142em na pocz\u0105tku, \u017ce obliczenia kwantowe rozwi\u0105zuj\u0105 bardzo specyficzne problemy, st\u0105d potrzebujemy do pokazania konkretnego use-case, konkretnego zastosowania eksperta z oblicze\u0144 kwantowych, proponuj\u0105cych jaki\u015b algorytm, proponuj\u0105cych jego ulepszenie, dekompozycj\u0119, wyci\u015bni\u0119cie z niego jak najwi\u0119cej wycisn\u0105\u0107 jak najwi\u0119cej z obecnych komputer\u00f3w kwantowych i eksperta, kt\u00f3ry zna si\u0119 na zastosowaniu. Te dwie strony potrzebuj\u0105 przestrzeni, \u017ceby wymieni\u0107 si\u0119 informacjami. No i na pocz\u0105tku jest to oczywi\u015bcie realizowane na jakich\u015b konferencjach, pewnych strategicznych dyskusjach, zanim stworzymy plan jakiego\u015b projektu. Natomiast ju\u017c z perspektywy projekt\u00f3w, w kt\u00f3rych ja jestem, jestem w\u0142a\u015bnie t\u0105 osob\u0105, tym deweloperem, kt\u00f3ry stara si\u0119 wycisn\u0105\u0107 z komputer\u00f3w kwantowych jak najwi\u0119cej, optymalizuje algorytmy kwantowe, stara si\u0119 realizowa\u0107 je w do\u015b\u0107 efektywny spos\u00f3b.<br>Natomiast reszta os\u00f3b w moich projektach s\u0105 to chemicy kwantowi, dlatego \u017ce ja ostatnimi czasy, w przeci\u0105gu ostatnich dw\u00f3ch lat zajmuj\u0119 si\u0119 tylko i wy\u0142\u0105cznie symulacjami chemicznymi. Powiedzia\u0142bym, ca\u0142a reszta mojego dnia, \u015brednio, tak 30% w ci\u0105gu dnia, to s\u0105 w\u0142a\u015bnie dyskusje na temat tego, co robimy, co to znaczy, w jaki spos\u00f3b upro\u015bci\u0107 pewne rzeczy, kt\u00f3re wchodz\u0105 do komputera kwantowego, z jakich trik\u00f3w mo\u017cemy skorzysta\u0107, \u017ceby jak najwi\u0119cej wyci\u0105gn\u0105\u0107 z komputera kwantowego i jak najmniej oblicze\u0144 przeprowadzi\u0107. Jest tu multum rzeczy wynikaj\u0105cych nie tylko z tego, \u017ce w moim przypadku s\u0105 to symulacje chemiczne. Ka\u017cde zastosowanie ma aspekt wzi\u0119cia problemu biznesowego, przet\u0142umaczenia go na jaki\u015b problem programistyczny, zidentyfikowania, w kt\u00f3rym miejscu jest to w\u0105skie gard\u0142o, problematyczne, kosztowne dla klasycznych oblicze\u0144, znalezienie odpowiedniej implementacji, o ile istnieje, problemu kwantowego algorytmu, kt\u00f3ry by to rozwi\u0105za\u0142, no i samo puszczenie tego algorytmu albo oszacowanie, jakiej jako\u015bci komputer kwantowy jest wymagany i na jak\u0105 skal\u0119, \u017ceby da\u0142o si\u0119 zrobi\u0107 to szybciej i efektywniej, z mniejsz\u0105 ilo\u015bci\u0105 energii ni\u017c na komputerze klasycznym.<br>\u00a0<br><strong>Szymon G\u0142owania<\/strong><br>Czyli smartfona kwantowego nie mamy w naszej kieszeni, ale jeste\u015bmy w stanie sobie na smartfonie zainstalowa\u0107 \u015brodowisko, kt\u00f3re b\u0119dzie udawa\u0142o, \u017ce mamy komputer kwantowy.<br>\u00a0<br><strong>Marek Kowalik<\/strong><br>Dok\u0142adnie tak.<br>\u00a0<br><strong>Szymon G\u0142owania<\/strong><br>Jakby abstrahuj\u0105c od skali, \u017ce to musia\u0142a by\u0107 du\u017co lepsza maszyna. Natomiast tak czy inaczej quantum computing b\u0119dzie dla nas jak\u0105\u015b warstw\u0105, czyli dodatkow\u0105, kt\u00f3ra wskakuje do naszego modelu. I tutaj ten research tak jak wygl\u0105da w twoim jakim\u015b dniu pracy, czy po prostu te\u017c ci\u0105gu, bo te\u017c to rzeczywi\u015bcie na okresy na pewno jest podzielone. No trzeba si\u0119 dogada\u0107, zebra\u0107 t\u0105 wiedz\u0119 i znale\u017a\u0107 t\u0105 luk\u0119. Czyli tym razem b\u0119dziemy dodawali 2 plus 2 czy robili jak\u0105\u015b inn\u0105 kalkulacj\u0119 i wiemy, \u017ce w tej kalkulacji najwi\u0119cej zajmuje odczytanie tego pliku. I to odczytanie tego pliku staramy si\u0119 zrobi\u0107 teraz komputerem kwantowym, \u017ceby zrobi\u0142 to szybciej.<br>Potrzebujemy eksperta takiego jak ty, kt\u00f3ry si\u0119 na tych komputerach zna i kogo\u015b kto jest z wiedz\u0105 dziedzinow\u0105 plus znajomo\u015bci\u0105 mimo wszystko quantum computingu, \u017ceby wiedzie\u0107 jak si\u0119 mi\u0119dzy sob\u0105 dogada\u0107. Czyli potrzebujemy takie rozwi\u0105zanie wtedy dla nas zbudowa\u0107. B\u0119d\u0105c w\u0142a\u015bnie dalej w tym temacie komputer\u00f3w kwantowych, by\u0142y i s\u0105 one dla nas tak\u0105 wielk\u0105 szans\u0105, wielkim prze\u0142omem. Jaka jest Twoja opinia w tym wzgl\u0119dzie? Czy tutaj mamy jakie\u015b mo\u017cliwo\u015bci, gdzie b\u0119d\u0105 \u015bwietne i rzeczywi\u015bcie b\u0119dzie to prze\u0142om? Tak jak m\u00f3wisz, chemia czy z mojej perspektywy w\u0142a\u015bnie jakie\u015b elementy zwi\u0105zane z bezpiecze\u0144stwem czy modelami uczenia maszynowego, jakimi\u015b tego typu elementami.<br>Natomiast czy co\u015b opr\u00f3cz tego i czy rzeczywi\u015bcie w tych zastosowaniach one b\u0119d\u0105 mia\u0142y racj\u0119 bytu?<br>\u00a0<br><strong>Marek Kowalik<\/strong><br>Bardzo dobre pytanie. M\u00f3wi\u0105c o prze\u0142omach w obliczeniach kwantowych, pewnie powszechnie wiadomo, \u017ce obecnie komputery kwantowe s\u0105 zaszumione, nie da si\u0119 na nich zrobi\u0107 za du\u017co. Podam taki przyk\u0142ad. Ostatnio Google zaprezentowa\u0142o 105-kubitowy Chip Willow i twierdzi\u0142o w nim, \u017ce obliczenia, kt\u00f3re zosta\u0142y wykonane na tym komputerze, na klasycznym komputerze zaj\u0119\u0142yby jak\u0105\u015b chor\u0105 ilo\u015b\u0107 czasu, oko\u0142o 1,1 i 25 zer w latach. Problem jest taki, \u017ce to stwierdzenie jest prawdziwe, tylko \u017ce ten test, te obliczenia s\u0105 bezu\u017cyteczne. Na zasadzie bierzemy sobie te 105 kubit\u00f3w, losowo rzucamy na nie bramki kwantowe w r\u00f3\u017cnej konfiguracji, w r\u00f3\u017cnych miejscach, rzucamy tych bramek tysi\u0105ce, dziesi\u0119\u0107 tysi\u0119cy i tak losowo przygotowany program puszczamy na komputerze kwantowym i zbieramy z niego wyniki.<br>Prze\u0142om to jest \u017caden, dlatego \u017ce te obliczenia nie maj\u0105 \u017cadnej warto\u015bci biznesowej ani nawet jakiejkolwiek wymiernej, jak i r\u00f3wnie\u017c nie da si\u0119 por\u00f3wna\u0107 jak dobrze ten wynik zosta\u0142 policzony, dlatego \u017ce nie mamy klasycznego komputera, kt\u00f3ry dostarczy\u0142by warto\u015b\u0107 referencyjn\u0105, czyli ani dok\u0142adno\u015bci do tego por\u00f3wna\u0107 na klasycznym komputerze, ani na innym kwantowym komputerze. Natomiast takie g\u0142osy, takie testy, takie algorytmy pojawiaj\u0105 si\u0119 ju\u017c od dawna. Wci\u0105\u017c wydajemy si\u0119 czeka\u0107 na zastosowania, kt\u00f3re dostarcz\u0105 warto\u015b\u0107 biznesow\u0105, ale okazuje si\u0119, \u017ce takie zastosowania ju\u017c mamy. Ostatnim przyk\u0142adem jest praca opublikowana 14 listopada o obliczeniach kwantowych id\u0105cych w parze z klastrami superobliczeniowymi, dzi\u0119ki kt\u00f3rym mo\u017cemy przeprowadza\u0107 symulacje chemiczne na o wiele wi\u0119ksz\u0105 skal\u0119 ni\u017c jest to mo\u017cliwe klasycznie.<br>I teraz symulacje chemiczne jako takie s\u0105 bardzo, bardzo szerokim tematem. Du\u017co technicznych detali tutaj da si\u0119 dopracowa\u0107 natomiast ja postaram si\u0119 zarysowa\u0107 skal\u0119 m\u00f3wi\u0105c o kubitach, czyli je\u017celi bierzemy sobie nasz laptop zak\u0142adaj\u0105c w nim mamy jakiego\u015b szalonego laptopa z du\u017c\u0105 ilo\u015bci\u0105 ramu z ogromn\u0105 kart\u0105 graficzn\u0105 na spokojnie mo\u017cemy sobie wzi\u0105\u0107 symulacje chemiczne i wysymulowa\u0107 system chemiczny z dok\u0142adno\u015bci\u0105 powiedzmy tak 20, maksymalnie 30 kubit\u00f3w. Gdzie\u015b na tak\u0105 skal\u0119 mo\u017cemy sobie zamodelowa\u0107 cz\u0105steczk\u0119. Je\u017celi chodzi o takie absolutne rekordy dysponuj\u0105c superkomputerem, klastrem obliczeniowym, na najwi\u0119ksz\u0105 skal\u0119 jak\u0105 uda\u0142o si\u0119 wysymulowa\u0107 cz\u0105steczk\u0119, w\u0142a\u015bnie na kwantowym poziomie, no to by\u0142o tak 46 kubit\u00f3w.<br>Natomiast ostatnio w tej pracy, o kt\u00f3rej m\u00f3wi\u0142em, komputer IBM-u w po\u0142\u0105czeniu z superkomputerem Fugaku tam da\u0142o si\u0119 wysymulowa\u0107 cz\u0105steczk\u0119 na poziomie 77 kubit\u00f3w. I teraz je\u017celi chodzi o wydatek energetyczny, ile czasu to zaj\u0119\u0142o, ile to kosztowa\u0142o, nawet nie chc\u0119 my\u015ble\u0107 o bud\u017cecie tego projektu, jest to bardziej pokaz\u00f3wka, \u017ceby pokaza\u0107 jak bardzo to delegowanie pewnych w\u0105skich garde\u0142 na komputery kwantowe si\u0119 op\u0142aca. No ale w\u0142a\u015bnie, wszelkie rekordy zosta\u0142y absolutnie z\u0142amane, ale ogromnym kosztem. I teraz jest to s\u0142odko-kwa\u015bna informacja, s\u0142odka dlatego, \u017ce jest dla nas ogromn\u0105 ulg\u0105 jako deweloper\u00f3w kwantowych, \u017ce to co obiecujemy, to co przewidujemy, to co szacujemy, \u017ce komputery kwantowe b\u0119d\u0105 szybciej, b\u0119d\u0105 lepiej, b\u0119d\u0105 na wi\u0119ksz\u0105 skal\u0119, udaje si\u0119 ju\u017c pokazywa\u0107.<br>Kwa\u015bna informacja jest w\u0142a\u015bnie tym wydatkiem. Kto\u015b mo\u017ce kwestionowa\u0107, dobrze, uda\u0142o si\u0119 wysymulowa\u0107 cz\u0105steczk\u0119 na wi\u0119ksz\u0105 skal\u0119, ale tak, czy da si\u0119 to powt\u00f3rzy\u0107, czy da si\u0119 zrobi\u0107 to na skal\u0119 przemys\u0142ow\u0105? Na zasadzie nie symulujemy jednej cz\u0105steczki, symulujemy np. seri\u0119 lek\u00f3w, \u017ceby zobaczy\u0107, jak si\u0119 zachowuj\u0105, czy cz\u0119\u015b\u0107 z nich odrzuci\u0107, b\u0119dziemy je wprowadzali w testy chemiczne. Oczywi\u015bcie jest pytanie o to, jak ten koszt zrujnowa\u0142by nasz bud\u017cet na odci\u0105\u017cenie bada\u0144 klinicznych. Natomiast dobra informacja jest taka, \u017ce komputery kwantowe systematycznie zwi\u0119kszaj\u0105 swoj\u0105 jako\u015b\u0107 tego, ile b\u0142\u0119d\u00f3w si\u0119 pojawia po drodze. Przez to mo\u017cemy budowa\u0107 algorytmy, kt\u00f3re coraz wi\u0119ksz\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 maj\u0105 puszczon\u0105 na w\u0142a\u015bciwym komputerze kwantowym, a coraz mniej tego wydatku energetycznego, tego czasu jest potrzebnego na superkomputerze.<br>W perspektywie lat mo\u017cna to szacowa\u0107 na podstawie road map\u00f3w publikowanych przez producent\u00f3w komputer\u00f3w kwantowych na zasadzie w 2029 roku, zamiast superkomputera, b\u0119dziemy potrzebowali tylko jakiego\u015b klastra obliczeniowego, 8 kart graficznych i tyle, a w 2032 ju\u017c w og\u00f3le nie b\u0119dzie to potrzebne.<br>\u00a0<br><strong>Szymon G\u0142owania<\/strong><br>A ile kubit\u00f3w?<br>\u00a0<br><strong>Marek Kowalik<\/strong><br>No w\u0142a\u015bnie, dok\u0142adnie. Je\u017celi chodzi o ilo\u015b\u0107 kubit\u00f3w, powiedzia\u0142bym oko\u0142o setki, mo\u017ce troszk\u0119 wi\u0119cej. Natomiast zahaczy\u0142e\u015b, Szymon, o bardzo wa\u017cn\u0105 rzecz, czyli ile kubit\u00f3w jest potrzebnych. I teraz podsumowuj\u0105c m\u00f3j poprzedni w\u0105tek, obliczenia kwantowe w tym przypadku udowodni\u0142y, \u017ce s\u0105 w stanie zrealizowa\u0107 pewien problem na wi\u0119ksz\u0105 skal\u0119. Obecnie przez jako\u015b\u0107 tych komputer\u00f3w kwantowych jest to bardzo kosztowne.<br>Wraz z post\u0119pem jako\u015bci komputer\u00f3w kwantowych b\u0119dziemy w stanie to odci\u0105\u017ca\u0107 coraz bardziej i bardziej. Je\u017celi chodzi o ilo\u015b\u0107 kubit\u00f3w, ile u\u017cywamy do rozwi\u0105zania problemu, tutaj jest bardzo wa\u017cny aspekt. Obecnie mamy komputery kwantowe maj\u0105ce 100 do 1000 kubit\u00f3w r\u00f3\u017cnej jako\u015bci w zale\u017cno\u015bci od konkretnego typu komputera. Natomiast je\u017celi chcemy zaimplementowa\u0107 algorytm, pu\u015bci\u0107 go na prawdziwym komputerze, tak \u017ceby by\u0142 szybszy, bardziej efektywniejszy od klasycznej implementacji, no tutaj my\u015blimy o problemach w\u0142a\u015bnie takich rozmiar\u00f3w, stoku bit\u00f3w i wi\u0119cej. I teraz, niewa\u017cne czy jest to optymalizacja portfolio, gdzie mamy 100 opcji do zainwestowania i zmapujemy to na 100 kubit\u00f3w, czy to jest cz\u0105steczka, kt\u00f3ra ma 50 orbitali na oko\u0142o i mapujemy j\u0105 na 100 kubit\u00f3w, okazuje si\u0119, \u017ce komputer z ilo\u015bci\u0105 100 kubit\u00f3w na tak\u0105 implementacj\u0119 i na prawdziwym komputerze bez jakiego\u015b superkomputera w przysz\u0142o\u015bci, za par\u0119 lat, b\u0119dzie niewystarczaj\u0105ca.<br>B\u0119dziemy potrzebowali komputera kwantowego, kt\u00f3ry ma 10 tysi\u0119cy, 100 tysi\u0119cy albo milion kubit\u00f3w. I teraz dlaczego, jak to dzia\u0142a? Ano dzia\u0142a to w ten spos\u00f3b, \u017ce komputery kwantowe s\u0105 bardzo podatne na b\u0142\u0119dy i te b\u0142\u0119dy da si\u0119 wycina\u0107 implementuj\u0105c jeden kubit tzw. logiczny, czyli o bardzo wysokiej jako\u015bci, ale zakodowany np. w 9, 15 albo 49 fizycznych kubitach, kt\u00f3re znajduj\u0105 si\u0119 na tym komputerze kwantowym. I teraz przypominaj\u0105c t\u0105 prac\u0119 naukow\u0105 od Googla, gdzie zrealizowali jaki\u015b tam test komputera kwantowego na poziomie algorytmu, kt\u00f3ry klasycznie trzeba przez 1 i 25 zer lat symulowa\u0107, \u017ceby w og\u00f3le to rozwi\u0105za\u0107, tam by\u0142 jeden wynik, kt\u00f3ry uciek\u0142 g\u0142\u00f3wnym nag\u0142\u00f3wkom, je\u017celi chodzi o wiadomo\u015bci, a by\u0142 kluczowy.<br>Chodzi\u0142o tam o to, \u017ce wzi\u0119li komputer kwantowy, ichniejszy, wzi\u0119li sobie 9, 25 i 49 kubit\u00f3w i na ka\u017cdym z tej grupy fizycznych kubit\u00f3w zaimplementowali ten protok\u00f3\u0142 odszumiania, \u017ceby zaimplementowa\u0107 tam jeden ten logiczny kubit. I co si\u0119 okaza\u0142o? Na wyj\u015bciu ka\u017cdego z tych logicznych kubit\u00f3w, czy on u\u017cywa\u0142 9, czy 25, czy 49 fizycznych kubit\u00f3w, rezultaty by\u0142y lepsze, ni\u017c u\u017cywaj\u0105c pojedynczego kubitu. I teraz, dlaczego to jest w og\u00f3le kluczowe? Ano dlatego, \u017ce przybli\u017caj\u0105c to w bardzo prosty spos\u00f3b, pojedynczy kubit, co na przyk\u0142ad 5 bramek kwantowych, pope\u0142nia jaki\u015b b\u0142\u0105d, w jaki\u015b widoczny spos\u00f3b zmienia nam rezultaty. I teraz bior\u0105c 25 kubit\u00f3w, 49 kubit\u00f3w, zosta\u0142o na\u0142o\u017cone 150 bramek kwantowych, okre\u015blonych przez ten protok\u00f3\u0142 odszumiania.<br>I po zaaplikowaniu tych 150 albo i wi\u0119cej bramek kwantowych wyj\u015bcie by\u0142o lepsze ni\u017c po zaimplementowaniu jednego kubitu i jednej bramki kwantowej. Jest to bardzo wa\u017cny wynik, bo okazuje si\u0119, \u017ce im wi\u0119cej tych fizycznych kubit\u00f3w dok\u0142adamy, tym lepsze jest wyj\u015bcie komputera kwantowego. I teraz, \u017ceby por\u00f3wna\u0107, jak bardzo niedojrza\u0142\u0105 jeszcze technologi\u0105 s\u0105 obliczenia kwantowe i obliczenia klasyczne. Na klasycznym komputerze prawdopodobie\u0144stwo b\u0142\u0119du, z grubsza szacuj\u0105c i m\u00f3wi\u0105c o jakim\u015b prostym b\u0142\u0119dzie na przyk\u0142ad, macie bit, macie 0 i 1, z jedynki przeskoczy wam na 0. No prawdopodobie\u0144stwo na to to jest 0 przecinek 17 zer i 1. Na komputerze kwantowym prawdopodobie\u0144stwo takiego b\u0142\u0119du to jest 0 przecienek 3 zera i 1 albo 2 zera i 1 w zale\u017cno\u015bci od komputera kwantowego.<br>I teraz, \u017ceby popchn\u0105\u0107 te szanse, zmniejszy\u0107 je radykalnie, oczywi\u015bcie w perspektywie przysz\u0142o\u015bci i ogromnej ilo\u015bci tych fizycznych kubit\u00f3w, \u017ceby zbli\u017cy\u0107 si\u0119 do tych warto\u015bci, szans na b\u0142\u0105d, tak jak w komputerze klasycznym no w\u0142a\u015bnie, potrzebujemy bardzo du\u017cej ilo\u015bci fizycznych kubit\u00f3w, ale te\u017c pewno\u015bci, \u017ce im wi\u0119cej tych fizycznych kubit\u00f3w upchniemy, tym mniejsza jest szansa na b\u0142\u0105d. W\u0142a\u015bnie z implementacji tego pojedynczego, logicznego kubitu Google&#8217;owi uda\u0142o si\u0119 to w ko\u0144cu osi\u0105gn\u0105\u0107. Wcze\u015bniej to by\u0142y nasze teoretyczne przewidywania, wiedzieli\u015bmy, \u017ce komputer kwantowy musi albo tak efektywnie implementowa\u0107 te protoko\u0142y odszumiania, albo by\u0107 takiej jako\u015bci, \u017ceby w ko\u0144cu uda\u0142o si\u0119 to przepchn\u0105\u0107.<br>Google zrobi\u0142o oba i uda\u0142o si\u0119 w ko\u0144cu. Teraz je\u017celi chodzi o te warto\u015bci, one dalej s\u0105 wysokie, czyli nie znam dok\u0142adnych warto\u015bci, ale \u017ceby nakre\u015bli\u0107 skal\u0119, \u017ceby pojedynczy kubit, ten logiczny, ten sk\u0142adaj\u0105cy si\u0119 z ogromnej ilo\u015bci fizycznych kubit\u00f3w, \u017ceby na tej architekturze Google&#8217;a mia\u0142 takie same warto\u015bci jak klasyczny komputer, no to ja si\u0119 domy\u015blam, \u017ce tutaj m\u00f3wimy o jakich\u015b miliardach, o ile nie wi\u0119cej, fizycznych kubit\u00f3w. No wi\u0119c nie do pomy\u015blenia i ogromne ilo\u015bci tych komputer\u00f3w kwantowych musia\u0142yby by\u0107 po\u0142\u0105czone razem, \u017ceby je odszumi\u0107, a m\u00f3wimy tutaj tylko o pojedynczym kubicie, tym logicznym, podczas gdy, jak ju\u017c powiedzia\u0142em, ta skala oblicze\u0144 kwantowych dobrze, \u017ceby bra\u0142a problemy, kt\u00f3re wymagaj\u0105 100 logicznych kubit\u00f3w i tak dalej, no rzeczywi\u015bcie rozmiar tego problemu by\u0142 bardzo problematyczny do symulacji na klasycznym komputerze.<br>\u00a0<br><strong>Szymon G\u0142owania<\/strong><br>Czyli nie musimy mie\u0107 kompleks\u00f3w, kubity te\u017c si\u0119 mog\u0105 myli\u0107. Og\u00f3lnie rzecz bior\u0105c, technologia bardzo przysz\u0142o\u015bciowa, ale na razie jakby\u015bmy sobie byli w stanie wyobrazi\u0107, to jeszcze programujemy na kartce, czyli robimy dziury tam gdzie maj\u0105 by\u0107 zera b\u0105d\u017a jedynki i wk\u0142adamy taki papier, \u017ceby taki program nam zwr\u00f3ci\u0142. Czyli tutaj ta pewno\u015b\u0107 jeszcze potrzebuje troch\u0119 czasu i jeszcze jakiego\u015b impulsu, \u017ceby da\u0107 nam takie realne, ci\u0105g\u0142e zastosowania.<br>\u00a0<br><strong>Marek Kowalik<\/strong><br>Dok\u0142adnie tak, ale powiedzia\u0142e\u015b Szymon bardzo ciekaw\u0105 rzecz, \u017ce programujemy na kartkach, robimy dziurki sygnalizuj\u0105c 0 albo 1. Na dobr\u0105 spraw\u0119, zw\u0142aszcza w pierwszych miesi\u0105cach mojej pracy, a obliczeniami kwantowymi zajmuj\u0119 si\u0119 od 5 lat, czu\u0142em si\u0119 jak programista, w pierwszych latach jak powstawa\u0142y klasyczne komputery. Dlatego, \u017ce \u017ceby zrozumie\u0107 obliczenie kwantowe, trzeba od tego zacz\u0105\u0107. Jakby powiedzia\u0142em ju\u017c, \u017ce budujemy abstrakcje pewnych zastosowa\u0144, natomiast fundamentalnie zawsze zaczyna si\u0119 od tych 0 i 1, czy to w przypadku kubit\u00f3w, tej probabilistycznej mieszanki 0 i 1.<br>\u00a0<br><strong>Szymon G\u0142owania<\/strong><br>Czyli nie mo\u017cemy zrobi\u0107 takiego copy-paste i hello world zawsze zadzia\u0142a, tylko trzeba najpierw t\u0105 wiedz\u0119 zdoby\u0107, fizycznie to, \u017ce tak powiem, przerobi\u0107 r\u0119cznie i zrozumie\u0107.<br>\u00a0<br><strong>Marek Kowalik<\/strong><br>Dok\u0142adnie tak. Chocia\u017c, por\u00f3wnuj\u0105c teraz a pi\u0119\u0107 lat temu, przeskok jest ogromny, jest bardzo du\u017co wysokopoziomowych implementacji, gdzie my tylko na przyk\u0142ad bierzemy algorytm, ustawiamy jego dok\u0142adno\u015b\u0107 i zwracane nam s\u0105: ca\u0142y program kwantowy, zwracana jest ilo\u015b\u0107 kubit\u00f3w, jaka jest potrzebna i tak dalej. Osoby kompletnie nietechniczne mog\u0105 do tego usi\u0105\u015b\u0107 i jednym klikni\u0119ciem zobaczy\u0107 sobie jakie\u015b dema i programy. Z perspektywy programisty obecnie mam o wiele wi\u0119cej narz\u0119dzi i tych wysokopoziomowych struktur, kt\u00f3re jedn\u0105 czy tam dziesi\u0119cioma linijkami kodu za\u0142atwiaj\u0105 to, co 5 lat temu bym musia\u0142 rozpisa\u0107 na 10 skrypt\u00f3w. Jest to na pewno o wiele \u0142atwiejsze. Co ciekawe, jestem pewien, rozw\u00f3j klasycznych komputer\u00f3w i informatyka w tych klasycznych zastosowaniach, tylko obliczenia klasyczne da\u0142y tyle wiedzy na oko\u0142o tego jak tworzy\u0107 oprogramowanie, ca\u0142y rozw\u00f3j j\u0119zyk\u00f3w programowania, struktur danych itd.<br>R\u00f3wnie\u017c my\u015bl\u0105c o tym w jaki spos\u00f3b organizowa\u0107 prac\u0119 programisty w jaki spos\u00f3b dokumentowa\u0107 jego post\u0119py i tak dalej, jest to taki ogrom wiedzy, kt\u00f3ry obliczenia kwantowe tak samo musia\u0142yby zdobywa\u0107 na w\u0142asn\u0105 r\u0119k\u0119, ale przez to, \u017ce obliczenia klasyczne wyprzedzi\u0142y nas o 100 lat, mamy tu ca\u0142\u0105 baz\u0119 wiedzy zbudowan\u0105. Gdyby\u015bmy nie mieli tej ca\u0142ej wiedzy jak pisa\u0107 kod, jak dokumentowa\u0107, jak dzia\u0142aj\u0105 j\u0119zyki programowania, w jaki spos\u00f3b menad\u017cer ma m\u00f3wi\u0107 do programisty \u017ceby za bardzo go nie zdenerwowa\u0107, obliczenia kwantowe zaj\u0119\u0142yby na pewno setki lat, \u017ceby si\u0119 rozwin\u0105\u0107. Tym bardziej, \u017ce obliczenia kwantowe jest o wiele ci\u0119\u017cej wyja\u015bni\u0107 w jaki spos\u00f3b dostarczaj\u0105 warto\u015b\u0107 i tak dalej ni\u017c obliczenia klasyczne bo opr\u00f3cz tego \u017ce wyja\u015bniamy problem i jego implementacj\u0119 musimy wyt\u0142umaczy\u0107 jego r\u00f3\u017cnic\u0119 pomi\u0119dzy klasycznym analogiem a kwantow\u0105 implementacj\u0105.<br>Wi\u0119c je\u017celi chodzi o rozw\u00f3j oblicze\u0144 kwantowych, bardzo du\u017co zawdzi\u0119cza obliczeniom klasycznym i tym jak klasyczne komputery utar\u0142y drog\u0119 techniczn\u0105 i nie tylko.<br>\u00a0<br><strong>Szymon G\u0142owania<\/strong><br>Czyli nie musimy wymy\u015bla\u0107 ko\u0142a na nowo, mo\u017cemy wzi\u0105\u0107 z wozu i da\u0107 do samochodu i te\u017c si\u0119 na pewno przyda, tak? Czyli mamy tutaj du\u017cy background, kt\u00f3ry pozwoli nam na to, \u017ceby lepiej przez to przechodzi\u0107. My\u015bl\u0119, \u017ce warto tutaj jeszcze by\u0142oby wspomnie\u0107 o tym, czym ta bramka kwantowa jest, poza tym, \u017ce potrafi nam zmienia\u0107 te stany i operowa\u0107 na kubitach. Czy co\u015b jeszcze tutaj warto, \u017ceby nasi s\u0142uchacze wiedzieli?<br>\u00a0<br><strong>Marek Kowalik<\/strong><br>Dobrze, zejd\u017amy sobie do poziomu najni\u017cej jak si\u0119 da, do kubit\u00f3w, 0 i 1. Bramka kwantowa jest to bramka logiczna dzia\u0142aj\u0105ca na stanach kwantowych, a ju\u017c m\u00f3wi\u0105c o implementacji, o tym jak dzia\u0142a w algorytmach, to jest co\u015b co jest fizycznie realizowane na prawdziwym komputerze kwantowym. Podam przyk\u0142ad bramki logicznej 1. Bierzemy sobie dwa bity, stan 0 albo 1 jest mo\u017cliwy, no i bramka 1 mo\u017ce zwr\u00f3ci\u0107 nam 0 albo 1 w zale\u017cno\u015bci od tego czy nasze oba bity s\u0105 w stanie 1 no i w ka\u017cdym innym przypadku zwr\u00f3ci 0. Bramka kwantowa dzia\u0142a w bardzo podobny spos\u00f3b &#8211; na wyj\u015bciu daje nam okre\u015blon\u0105 zmian\u0119 stanu kwantowego zamiast stanu w\u0142a\u015bnie bitu czyli 0 albo 1 zwraca nam stan kwantowy czyli ta mieszanka probabilistyczna zera albo jedynki albo w przypadku wi\u0119kszej ilo\u015bci kubit\u00f3w b\u0119dzie to stan dw\u00f3ch albo i wi\u0119cej kubit\u00f3w.<br>I teraz tak, jakie s\u0105 przyk\u0142adowe bramki kwantowe? Jest ich ogrom i \u017ceby zrozumie\u0107 w pe\u0142ni ich dzia\u0142anie, trzeba by tutaj usi\u0105\u015b\u0107 i zobaczy\u0107 od podstaw, rozpocz\u0105\u0107 swoj\u0105 przygod\u0119 z obliczeniami kwantowymi. Co na dobr\u0105 spraw\u0119, my\u015bl\u0119, jest bardzo ciekaw\u0105 rzecz\u0105 i nie tak straszn\u0105, jak si\u0119 wielu osobom wydaje. Natomiast trzeba mie\u0107 par\u0119 dni i par\u0119 godzin spokoju i skupienia, \u017ceby zrozumie\u0107 jakie\u015b podstawy. Ja opowiem teraz o jednej bramce. Ta bramka nazywa si\u0119 &#8220;kontrolowane nie&#8221;, albo z angielskiego &#8220;CNOT&#8221;. Je\u017celi mamy kubit, kt\u00f3ry ma 50% prawdopodobie\u0144stwa bycia w stanie 0 i 50% prawdopodobie\u0144stwa bycia w stanie 1, i we\u017amiemy sobie drugi kubit, kt\u00f3ry jest 100% prawdopodobie\u0144stwa stanu 1, i na\u0142o\u017cymy sobie na te dwa kubity bramk\u0119 CNOT, to oka\u017ce si\u0119, \u017ce na wej\u015bciu, a w zasadzie po zaaplikowaniu tej bramki, te dwa kubity znajd\u0105 si\u0119 w stanie spl\u0105tania.<br>I co ciekawe, je\u017celi pierwszy kubit mia\u0142 prawdopodobie\u0144stwo bycia w stanie 0 albo 1, 50 na 50, w dalszym ci\u0105gu ma to prawdopodobie\u0144stwo, natomiast drugi kubit te\u017c ma prawdopodobie\u0144stwo bycia w stanie 0 albo 1, z tym, \u017ce nie jest to prawdopodobie\u0144stwo niezale\u017cne. To nie jest tak, \u017ce najpierw sobie mierzymy pierwszy kubit, on jest w stanie 0, potem mierzymy drugi, no okej, on jest w stanie 1. Zawsze nasz pomiar to jest pierwszy kubit i drugi kubit w stanie 0 albo pierwszy kubit i drugi kubit w stanie 1. Te stany s\u0105 spl\u0105tane. Na dobr\u0105 spraw\u0119, po aplikacji takiej bramki w tym przypadku wystarczy zmierzy\u0107 jeden kubit, \u017ceby wiedzie\u0107, w jakim stanie jest drugi.<br>I teraz. Na komputerze kwantowym, w zale\u017cno\u015bci od implementacji, ale da si\u0119 to zrobi\u0107 pojedyncz\u0105 operacj\u0105. Mo\u017cemy sobie wyobrazi\u0107 to jako sygna\u0142 z lasera albo w odpowiedni spos\u00f3b pr\u0105d puszczony przez z\u0142\u0105cze. Nie ma to znaczenia. Natomiast wa\u017cne jest to, \u017ce na klasycznym komputerze, \u017ceby wzi\u0105\u0107 te dwa kubity, rozpisa\u0107 ich stan kwantowy, a potem rozpisa\u0107 t\u0105 bramk\u0119 kwantow\u0105, ta bramka kwantowa dzia\u0142a na dwa kubity, wi\u0119c ona ma dwa do pot\u0119gi drugiej, bo dwa kubity, ilo\u015b\u0107 rz\u0119d\u00f3w i kolumn. Czyli to jest macierz 4 na 4. No okej, to jest do zrobienia. Jako\u015b to wysymulujemy na klasycznym komputerze. We\u017amiemy sobie stan kwantowy, przedstawimy go w postaci jakiej\u015b tam listy albo wektora, pomno\u017cymy wektor przez macierz i mamy.<br>Teraz o co chodzi? Bierzemy sobie ten sam przyk\u0142ad, bierzemy trzy kubity i teraz kubit drugi i kubit trzeci s\u0105 w stanie 0 i aplikujemy nasz\u0105 bramk\u0119 CNOT na kubit pierwszy i drugi, a potem na drugi i trzeci. I co si\u0119 okazuje, \u017ceby wysymulowa\u0107 to zachowanie na klasycznym komputerze, te dwie bramki musimy przedstawi\u0107 za pomoc\u0105 macierzy 8&#215;8. No to teraz wyobra\u017acie sobie 10 kubit\u00f3w, nam si\u0119 robi 1000&#215;1000, 1024&#215;1024 i tak dalej. Im wi\u0119cej kubit\u00f3w dodamy, tym wi\u0119ksz\u0105 macierz\u0105, po prostu tablic\u0105 z ogromn\u0105 ilo\u015bci\u0105 element\u00f3w musimy to przedstawi\u0107. I teraz przedstawi\u0142em akurat przyk\u0142ad, kt\u00f3ry w skompresowanej formie da si\u0119 o wiele efektywniej przedstawi\u0107, natomiast w og\u00f3lno\u015bci wszystkie transformacje wywo\u0142ane przez bramki kwantowe no niestety tutaj skaluj\u0105 si\u0119, czyli ka\u017cdy kolejny kubit podwaja albo mno\u017cy razy 4 to, ile wsp\u00f3\u0142czynnik\u00f3w musimy zapisa\u0107, \u017ceby przedstawi\u0107 ten stan kwantowy.<br>Jest to troszk\u0119 problematyczne do symulacji, ale te\u017c jest to ta ca\u0142a obietnica, jak\u0105 sk\u0142adaj\u0105 obliczenia kwantowe, je\u017celi chodzi o pewne w\u0105skie gard\u0142a w obliczeniach klasycznych, \u017ceby je zrealizowa\u0107. Obliczenia kwantowe s\u0105 specyficzne, bramki kwantowe realizuj\u0105 pewne specyficzne operacje, ale je\u017celi mamy klasyczny algorytm i znajdziemy efektywny spos\u00f3b, jak przet\u0142umaczy\u0107, zmapowa\u0107 go na algorytm kwantowy, jeste\u015bmy w domu, bo w tym momencie mo\u017cemy u\u017cy\u0107 tej ogromnej mocy obliczeniowej, specyficznej, bo specyficznej, ale jednak, \u017ceby zrealizowa\u0107 szybciej i efektywniej algorytm, kt\u00f3ry da\u0142o si\u0119 zmapowa\u0107.<br>\u00a0<br><strong>Szymon G\u0142owania<\/strong><br>Wspomnia\u0142e\u015b wcze\u015bniej jak wygl\u0105da tw\u00f3j dzie\u0144 pracy i o tym, \u017ce rozpocz\u0105\u0107 t\u0105 nauk\u0119, rozpocz\u0105\u0107 t\u0105 przygod\u0119 mo\u017cemy ju\u017c zrobi\u0107, bo ten rozw\u00f3j dziedziny si\u0119 naprawd\u0119 bardzo fajnie pog\u0142\u0119bi\u0142. Czy m\u00f3g\u0142by\u015b nam przybli\u017cy\u0107 jak rzeczywi\u015bcie wygl\u0105da\u0142by taki start z quantum computingiem dla nowej osoby?<br>\u00a0<br><strong>Marek Kowalik<\/strong><br>Jasne. Je\u017celi chodzi o entuzjast\u00f3w, osoby zainteresowane, materia\u0142\u00f3w jest ogrom, co cieszy. Bardzo du\u017co warto\u015bciowych materia\u0142\u00f3w jest w dokumentacjach oprogramowa\u0144 do obs\u0142ugi komputer\u00f3w kwantowych. Mam tu na my\u015bli Qiskit albo Pennylane. Jest tam ogrom tutoriali i wprowadze\u0144, te\u017c demonstracji jak dzia\u0142aj\u0105 komputery kwantowe. Kod jest napisany w Pythonie. Jest to bardzo proste do ustawienia, wystarczy zainstalowa\u0107 te biblioteki do Pythona, no i potem pobra\u0107 sobie kod, spr\u00f3bowa\u0107 pu\u015bci\u0107 go, wysymulowa\u0107 na naszym laptopie, wi\u0119c pr\u00f3g wej\u015bcia jest bardzo niski w tym sensie, je\u017celi naszym celem jest podgl\u0105dni\u0119cie kodu, zobaczenie jakiego\u015b algorytmu i jego zastosowania i zobaczenie, wysymulowanie wyj\u015bcia, jest to do zrobienia praktycznie w 15 minut.<br>Natomiast d\u0142u\u017csza droga, \u017ceby w pe\u0142ni zrozumie\u0107 teori\u0119 przetwarzania kwantowych informacji, to s\u0105 tematy na doktoryzowanie si\u0119. Tutaj mo\u017cna sp\u0119dzi\u0107 20-30 lat \u017cycia i wci\u0105\u017c mie\u0107 co\u015b nowego do odkrycia, do powiedzenia. Mimo \u017ce same obliczenia kwantowe jako takie maj\u0105 dopiero oko\u0142o 50 lat, Bardzo du\u017co rzeczy jest jeszcze do odkrycia, w\u0142a\u015bnie przez pryzmat tego, \u017ce komputery kwantowe maj\u0105 dopiero na\u015bcie lat, a w takiej formie przebijaj\u0105cej si\u0119 do mainstreamu powiedzia\u0142bym dopiero par\u0119 lat. Ogrom rzeczy jest jeszcze do odkrycia, nie tylko na gruncie teoretycznym, ale te\u017c je\u017celi chodzi o implementacj\u0119, optymalizacj\u0119 algorytm\u00f3w itd. Od czego zacz\u0105\u0107? Na pewno algebra liniowa, podstawy matematyczne s\u0105 bardzo wa\u017cne, dlatego \u017ce nawet je\u017celi ja jestem w stanie w intuicyjny spos\u00f3b odda\u0107 jak dzia\u0142a algorytm albo pewne zjawisko kwantowe, nic nie zast\u0105pi gruntownego zrozumienia podstaw matematycznych.<br>I \u017ceby my\u015ble\u0107 sobie o jakim\u015b algorytmie jego implementacji i zastosowaniu na d\u0142u\u017csz\u0105 met\u0119 w r\u00f3\u017cnych kontekstach, matematycznie trzeba to jednak zrozumie\u0107, wi\u0119c tutaj algebra liniowa. Na pewno liczby zespolone albo inne niuanse matematyczne, kt\u00f3re si\u0119 pojawi\u0105 w procesie nauki. Tutaj te rzeczy te\u017c trzeba nadrobi\u0107, je\u017celi nie jest si\u0119 z nimi zaznajomionymi. I teraz dobrze, ale kto\u015b na przyk\u0142ad nie ma czasu, \u017ceby godzinami \u015bl\u0119cze\u0107 nad ksi\u0105\u017ckami, czyta\u0107 jakie\u015b opracowanie z oblicze\u0144 kwantowych, bardziej my\u015bli o tym, na jakie studia p\u00f3j\u015b\u0107 albo czy z jego wykszta\u0142ceniem jest sens przekwalifikowywa\u0107 si\u0119 na obliczenia kwantowe. Na jakie studia p\u00f3j\u015b\u0107? Najlepiej na studia z informatyki kwantowej.<br>W Polsce, z tego co pami\u0119tam, takie kierunki s\u0105 w Gda\u0144sku, Szczecinie i Warszawie. A nast\u0119pnie zrobi\u0107 studia z obszar\u00f3w, w kt\u00f3rym si\u0119 specjalizuje. Chemia kwantowa, finanse. Jest to idealne wyj\u015bcie, natomiast nie zawsze si\u0119 da. Do zrozumienia oblicze\u0144 kwantowych trzeba posiedzie\u0107 troszk\u0119 i zrozumie\u0107 obliczenie kwantowe, mie\u0107 te matematyczne podstawy, a dalej te\u017c kszta\u0142ci\u0107 si\u0119 w obszarze, w kt\u00f3rym chcemy stosowa\u0107 obliczenia kwantowe. Je\u017celi kto\u015b ma zapa\u0142 do nauki, cierpliwo\u015b\u0107 do zg\u0142\u0119bienia temat\u00f3w technicznych, nie ma znaczenia, czy ma background z oblicze\u0144 klasycznych, matematyki stosowanej, oblicze\u0144 kwantowych, fizyki teoretycznej czy finans\u00f3w. Je\u017celi to s\u0105 tylko jedne studia, w jednej rzeczy si\u0119 specjalizowa\u0142, my\u015bl\u0119, \u017ce da si\u0119 nadrobi\u0107 t\u0105 drug\u0105 rzecz bez problemu.<br>Patrz\u0105c na mnie, ja studiowa\u0142em in\u017cynieri\u0119 kwantow\u0105 o obliczeniach kwantowych w kontek\u015bcie symulacji chemicznych. Nie mia\u0142em zielonego poj\u0119cia, musia\u0142em si\u0119 tego douczy\u0107, po\u015bwi\u0119ci\u0107 godzin\u0119 nad zrozumieniem pewnych temat\u00f3w, natomiast zawsze jest to do zrobienia i wydaje mi si\u0119, \u017ce w przypadku 99% os\u00f3b pracuj\u0105cych w obliczeniach kwantowych w\u0142a\u015bnie tak to wygl\u0105da\u0142o. Zacz\u0119li od pracy albo nauki w jakim\u015b obszarze oblicze\u0144 kwantowych albo obszarze, w kt\u00f3rym chcieliby stosowa\u0107, a nast\u0119pnie douczyli si\u0119 tego drugiego.<br>\u00a0<br><strong>Szymon G\u0142owania<\/strong><br>Kilka zastosowa\u0144 quantum computingu ju\u017c poznali\u015bmy, ale jednym z takich bardziej niedostrzeganych przez nas jest to bezpiecze\u0144stwo, czyli kryptografia ca\u0142a, kt\u00f3ra te\u017c w internecie jest niezb\u0119dna. Czy w tym wzgl\u0119dzie komputery kwantowe s\u0105 nam w stanie pom\u00f3c?<br>\u00a0<br><strong>Marek Kowalik<\/strong><br>Zaczynaj\u0105c od pierwszej rzeczy, kt\u00f3ra przychodzi do g\u0142owy, jak poruszamy temat oblicze\u0144 kwantowych i kryptografii, wi\u0119kszo\u015b\u0107 temat\u00f3w kr\u0105\u017cy wok\u00f3\u0142 zagro\u017cenia, jakie stwarzaj\u0105 komputery kwantowe. I faktem jest, \u017ce istnieje efektywny algorytm na komputerach kwantowych do tak zwanej faktoryzacji liczb. Implementacja tej rutyny pozwala na z\u0142amanie wi\u0119kszo\u015bci protoko\u0142\u00f3w zabezpiecze\u0144, jakie s\u0105 stosowane w zasadzie wsz\u0119dzie w internecie, szyfrowanie stron bank\u00f3w itd. Nie da si\u0119 obecnie tego przeprowadzi\u0107 na tak\u0105 skal\u0119, \u017ceby zagrozi\u0107 zabezpieczeniem na stronach bank\u00f3w, na stronach rz\u0105d\u00f3w itd. Ma\u0142o tego, ostatnie prace naukowe pokazuj\u0105, \u017ce to co by\u0142o przewidywane 2, 3, 4, lata temu, albo kiedy w\u0142a\u015bnie ten algorytm, zwany algorytmem Grovera, zosta\u0142 skonstruowany.<br>Te przewidywania s\u0105 bardzo optymistyczne, jakiej jako\u015bci komputera kwantowego potrzebujemy, \u017ceby z\u0142ama\u0107 te zabezpieczenia bank\u00f3w. Okazuje si\u0119, \u017ce ten algorytm jest o wiele bardziej problematyczny, \u017ceby przet\u0142umaczy\u0107 go na prawdziwy komputer kwantowy. Potrzebuje o wiele wi\u0119kszej ilo\u015bci bramek, przez to z jednej strony potrzebujemy komputera kwantowego o jako\u015bci, zamiast np. 5 lat do przodu od teraz, no to tak bardziej 10-15 lat do przodu ni\u017c teraz. Opr\u00f3cz tego b\u0119dzie po prostu d\u0142u\u017cej si\u0119 liczy\u0142. I teraz zak\u0142adaj\u0105c scenariusz, \u017ce obecne zabezpieczenia dadz\u0105 si\u0119 z\u0142ama\u0107 komputerem kwantowym za 5, 10, 15 lat, dlaczego o tym w og\u00f3le my\u015ble\u0107? G\u0142osem, kt\u00f3ry pojawia si\u0119 za tym, \u017ceby zmienia\u0107 zabezpieczenia newralgicznych danych ju\u017c teraz, jest to, \u017ce cz\u0119\u015b\u0107 z tych danych b\u0119dzie stwarza\u0142a zagro\u017cenie w niepowo\u0142anych r\u0119kach, nawet je\u017celi zostanie odkodowana za 5 czy 10 lat.<br>To podej\u015bcie nazywa si\u0119 &#8220;ukradnij dane teraz, zdeszyfruj je p\u00f3\u017aniej&#8221;. Nie wiem, czy to dobre t\u0142umaczenie na polski, ale w gruncie rzeczy polega to na tym, \u017ce dane finansowe, poufne dane rz\u0105d\u00f3w s\u0105 w stanie by\u0107 przechwycone, b\u0119d\u0105 bezu\u017cyteczne, bo nie da si\u0119 ich odkodowa\u0107, ale dysponuj\u0105c komputerem kwantowym za 10 lat ju\u017c si\u0119 b\u0119dzie da\u0142o. I teraz pytanie, czy takie dane za te 10 lat b\u0119d\u0105 stwarza\u0142y zagro\u017cenieJ jest to odpowied\u017a do rozwa\u017cenia w przypadku ka\u017cdej instytucji osobno. Natomiast tak, jak powiedzia\u0142em, banki, urz\u0119dy czy ca\u0142e rz\u0105dy, instytucje musz\u0105 by\u0107 \u015bwiadome tego zagro\u017cenia. Nawet je\u017celi nie jest to zagro\u017cenie w perspektywie najbli\u017cszych 5 lat, bardziej 15 lat, w dalszym ci\u0105gu dla pewnych danych mo\u017ce sprawia\u0107 to zagro\u017cenie.<br>\u00a0<br><strong>Szymon G\u0142owania<\/strong><br>Czyli musimy my\u015ble\u0107 z perspektyw\u0105, \u017ce za kilka lat takie dane mog\u0105 zosta\u0107 wykorzystane. No nie ka\u017cdy przelew bankowy, kt\u00f3ry wykonujemy teraz, b\u0119dzie nas, \u017ce tak powiem, bola\u0142, je\u015bli kto\u015b o nim si\u0119 dowie za 5 czy 10 lat, no ale niekt\u00f3re informacje, zw\u0142aszcza o firmach, mog\u0105 rzeczywi\u015bcie zosta\u0107 wykorzystane w niepowo\u0142any spos\u00f3b, wi\u0119c tutaj te\u017c trzeba my\u015ble\u0107 na pewno perspektywicznie.<br>\u00a0<br><strong>Marek Kowalik<\/strong><br>Dok\u0142adnie tak. Teraz jaka jest alternatywa do tego? Z jednej strony te protoko\u0142y mo\u017cemy bardziej komplikowa\u0107, u\u017cywa\u0107 d\u0142u\u017cszych ci\u0105g\u00f3w znak\u00f3w do zaszyfrowania i deszyfrowywania, odci\u0105ga\u0107 w czasie jako\u015b\u0107 komputera kwantowego, kt\u00f3ry pozwoli to z\u0142ama\u0107. Natomiast istnieje ca\u0142a ga\u0142\u0105\u017a technologii kwantowych pod po\u0142\u0105czeniami kwantowymi, zwana kryptografi\u0105 postkwantow\u0105. Czyli jak projektowa\u0107 protoko\u0142y komunikacji, podpis\u00f3w, jak szyfrowa\u0107 dane, maj\u0105c na wzgl\u0119dzie to, \u017ce komputery kwantowe potencjalnie s\u0105 w stanie z\u0142ama\u0107 te zabezpieczenia oparte na problemie faktoryzacji liczb. Ameryka\u0144ski Narodowy Instytut Norm i Technologii wzi\u0105\u0142 si\u0119 za ten temat ustandaryzowania algorytm\u00f3w odpornych na z\u0142amanie ze strony komputer\u00f3w kwantowych. Przez d\u0142ugi okres czasu by\u0142 to otwarty problem, natomiast w ostatnim roku dw\u00f3ch klaryfikuj\u0105 nam si\u0119 tutaj algorytmy, kt\u00f3re s\u0105 w stanie szyfrowa\u0107 dane w bezpieczny spos\u00f3b. Maj\u0105 swoje plusy, minusy, na pewno w pewnym sensie s\u0105 wolniejsze od niekt\u00f3rych implementacji dotychczas stosowanych protoko\u0142\u00f3w, natomiast na pewno s\u0105 bezpieczniejsze. Je\u017celi chodzi o implementacj\u0119 takich algorytm\u00f3w, niekoniecznie tutaj potrzebujemy eksperta kwantowego, \u017ceby si\u0119 tym zaj\u0105\u0142, na pewno o tak\u0105 ekspertyz\u0119 warto si\u0119 pokusi\u0107, \u017ceby zidentyfikowa\u0107 luki w bezpiecze\u0144stwie, przeanalizowa\u0107 obecne zabezpieczenia i pomy\u015ble\u0107 o zastosowaniu tych protoko\u0142\u00f3w postkwantowych. Natomiast implementacje tych protoko\u0142\u00f3w ju\u017c s\u0105 dost\u0119pne przez szereg stron, przez Google. Ich implementacje s\u0105 zrealizowane w r\u00f3\u017cnych j\u0119zykach, w Javie, w Pythonie, tak\u017ce ju\u017c teraz bez zrozumienia zasady dzia\u0142ania tych protoko\u0142\u00f3w mo\u017cna je implementowa\u0107 i stosowa\u0107 na stronach czy aplikacjach, kt\u00f3re budujemy.<br>\u00a0<br><strong>Szymon G\u0142owania<\/strong><br>Co\u015b ju\u017c o quantum computingu wiemy, teraz chcieliby\u015bmy zobaczy\u0107 jak to mo\u017ce wygl\u0105da\u0107 w przysz\u0142o\u015bci. Czy tutaj w tej kwestii b\u0119dzie jaka\u015b kolejna rewolucja? Jeste\u015bmy w stanie co\u015b wymy\u015bli\u0107?<br>\u00a0<br><strong>Marek Kowalik<\/strong><br>Je\u017celi chodzi o przysz\u0142o\u015b\u0107 oblicze\u0144 kwantowych, na pewno du\u017co jeszcze nag\u0142\u00f3wk\u00f3w przed nami z gazet o tym, \u017ce obliczenia kwantowe pokona\u0142y kolejny rekord. Potem oka\u017ce si\u0119, \u017ce jest to bezu\u017cyteczne, potem oka\u017ce si\u0119, \u017ce jest w tym ziarno prawdy. Na pewno tutaj musimy si\u0119 uzbroi\u0107 w cierpliwo\u015b\u0107, tak jak w przypadku ka\u017cdej technologii. Warto jest mie\u0107 z ty\u0142u g\u0142owy, \u017ce ju\u017c obecnie pokazali\u015bmy, \u017ce komputery kwantowe s\u0105 w stanie zwi\u0119ksza\u0107 skal\u0119, na jak\u0105 puszczamy pewne symulacje obliczenia. Przychodzi to z ogromnym kosztem, na pewno wraz z rozwojem komputer\u00f3w kwantowych, ich mniejszym zaszumieniem, b\u0119dziemy w stanie odblokowywa\u0107 ich zastosowanie w kolejnych obszarach i na wi\u0119ksz\u0105 skal\u0119, ale te\u017c zmniejsza\u0107 ich koszt, zwi\u0119ksza\u0107 ich powszechno\u015b\u0107, zastosowanie w r\u00f3\u017cnych obszarach, tak\u017ce na pewno przysz\u0142o\u015b\u0107 buduje si\u0119 bardzo optymistycznie.<br>Pytanie o to, czy te wizje, kt\u00f3re snujemy na temat zastosowa\u0144 oblicze\u0144 kwantowych, czy to w symulacjach chemicznych, w finansach, w uczeniu maszynowym, czy to wszystko jest mrzonk\u0105, pojawiaj\u0105 si\u0119 takie g\u0142osy, \u017ce kurcz\u0119, jest to bardzo podobne do tego, co obliczenia optyczne obiecywa\u0142y, komputery biologiczne, spintronika, te wszystkie trendy si\u0119 pojawia\u0142y i znika\u0142y. Natomiast obliczenia kwantowe z perspektywy osoby technicznej, kto\u015b, kto rozumie te algorytmy, stara si\u0119 je zaaplikowa\u0107. Naturalnie widz\u0119 w nich potencja\u0142. Natomiast my\u015bl\u0119, \u017ce to ile bud\u017cetu jest \u0142adowane w te obliczenia, a nast\u0119pnie patrz\u0105c na to, co zosta\u0142o zrobione z tym bud\u017cetem, jak plany rozwoju komputer\u00f3w kwantowych publikowane przez r\u00f3\u017cnych dostawc\u00f3w komputer\u00f3w kwantowych s\u0105 budowane, a nast\u0119pnie odhaczane, realizowane, konsekwentnie rok za rokiem, buduje to pewien optymizm na to, \u017ce nasze szacunki nie s\u0105 tylko szacunkami z grubsza, opartymi na optymizmie, ale pewnym przepisem, technicznymi decyzjami, kt\u00f3re konsekwentnie s\u0105 realizowane zar\u00f3wno przez osoby buduj\u0105ce komputery kwantowe, jak i osoby projektuj\u0105ce algorytmy kwantowe.<br>Tak\u017ce czas poka\u017ce, gdzie i na jak\u0105 skal\u0119 obliczenie kwantowe stosowa\u0107 b\u0119dziemy, natomiast wed\u0142ug mnie pewne jest, \u017ce komputery kwantowe zostan\u0105 z nami na d\u0142u\u017cej.<br>\u00a0<br><strong>Szymon G\u0142owania<\/strong><br>Przechodz\u0105c do kr\u00f3tkiego podsumowania mam nadziej\u0119, \u017ce uda\u0142o nam si\u0119 troch\u0119 odczarowa\u0107 quantum computing i wyobrazi\u0107 sobie kubit i do czego mo\u017ce nam si\u0119 przyda\u0107. Ja ci serdecznie dzi\u0119kuj\u0119. Czy co\u015b jeszcze na koniec wa\u017cnego opr\u00f3cz w\u0142a\u015bnie tego wyobra\u017cenia jak nasz dzie\u0144 z quantum computingiem mo\u017ce wygl\u0105da\u0107 i \u017ce rzeczywi\u015bcie warto i jest to mo\u017cliwe \u017ceby zacz\u0105\u0107 tak\u0105 przygod\u0119 chcia\u0142by\u015b doda\u0107 na ko\u0144cu?<br>\u00a0<br><strong>Marek Kowalik<\/strong><br>Nie b\u00f3jcie pyta\u0107 si\u0119 o techniczne aspekty oblicze\u0144 kwantowych, dr\u0105\u017cy\u0107 temat, sprawdza\u0107 jak dzia\u0142aj\u0105 r\u00f3\u017cne rzeczy. Obliczenia kwantowe to jest technologia jak ka\u017cda inna. Obliczenia klasyczne te\u017c by\u0142y jak\u0105\u015b nowostk\u0105, czasem czarn\u0105 magi\u0105, a s\u0105 z nami na ka\u017cdym kroku. Obliczenia kwantowe mo\u017ce nie b\u0119d\u0105 z nami na ka\u017cdym kroku. To te\u017c jest technologia, kt\u00f3ra wydaje si\u0119 egzotyczna, ale w zamierzeniu ma dzia\u0142a\u0107, ma pomaga\u0107, wnosi\u0107 jaki\u015b wk\u0142ad, wi\u0119c nie b\u00f3jcie si\u0119 sprawdza\u0107. Sam fakt, \u017ce jeste\u015bcie na tym podca\u015bcie i sp\u0119dzili\u015bcie troch\u0119 czasu s\u0142uchaj\u0105c mnie i moich gaw\u0119d na ten temat, ju\u017c pokazuje dobry kierunek, w kt\u00f3rym idziecie. I mo\u017ce jeszcze taka ostatnia rzecz, nie zawsze warto ufa\u0107 nag\u0142\u00f3wkom gzet\u0119 o obliczeniach kwantowych, zar\u00f3wno tych optymistycznych, jak i zupe\u0142nie pesymistycznych.<br>\u00a0<br><strong>Szymon G\u0142owania<\/strong><br>Dzi\u0119kujemy Marku za ca\u0142y ogrom wiedzy, kt\u00f3rym si\u0119 z nami podzieli\u0142e\u015b. Na pewno ch\u0119tnie przeczytamy co\u015b wi\u0119cej ni\u017c nag\u0142owki o quantum computingu i czekamy na nowe mo\u017cliwo\u015bci, nowe zastosowania, kt\u00f3re usprawni\u0105 jakie\u015b elementy w naszym \u017cyciu.<br>\u00a0<br><strong>Marek Kowalik<\/strong><br>Dzi\u0119kuj\u0119 bardzo za rozmow\u0119.<br>\u00a0<br><strong>Szymon G\u0142owania<\/strong><br>Aby nie przegapi\u0107 kolejnych odcink\u00f3w, zasubskrybuj podcast TechChatter w swojej ulubionej aplikacji. A je\u015bli spodoba\u0142 Ci si\u0119 ten odcinek, daj nam zna\u0107 wystawiaj\u0105c ocen\u0119 na Spotify lub Apple Podcasts. Wszystkie linki do zagadnie\u0144 poruszonych w odcinku znajdziesz w jego opisie.<br>\u00a0<\/p><div class=\"bg-color video-align-right\"><div class=\"container\"><div class=\"row video-align-left\"><div class=\"col-md-12\"><div class=\"video-align-left row box box--4 box--mini\"><div class=\"col-md-3\"><\/div><div class=\"col-md-8 box-img-wrapper\"><div class=\"video-box\"><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><div class=\"content-more\"><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div>\n<\/div><\/div><\/section>\n<\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/section>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"","protected":false},"author":453,"featured_media":0,"parent":700947,"menu_order":1,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"cg_dt_proposed_to":[],"cg_seo_hreflang_relations":"[]","cg_seo_canonical_relation":"","cg_seo_hreflang_x_default_relation":"{\"uuid\":\"c28f9437-94e2-4bb3-82cc-66319a03baa0\",\"blogId\":\"\",\"domain\":\"\",\"sitePath\":\"\",\"postLink\":\"\",\"postId\":null,\"isSaved\":true,\"isCrossLink\":false,\"hasCrossLink\":false}","cg_dt_approved_content":true,"cg_dt_mandatory_content":false,"cg_dt_notes":"","cg_dg_source_changed":false,"cg_dt_link_disabled":false,"_yoast_wpseo_primary_brand":"","footnotes":"","featured_focal_points":"","partner_card_description":"","gsap_animation":0},"brand":[],"partner_type":[],"service":[],"industry":[],"partners":[],"page-type":[],"content-group":[],"class_list":["post-907685","page","type-page","status-publish","hentry"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO Premium plugin v22.8 (Yoast SEO v22.8) - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>Techchatter, sezon 3, odcinek 2 - Capgemini Poland<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.capgemini.com\/pl-pl\/kariera\/twoja-kariera\/role-eksperckie-menedzerskie\/podcast-techchatter\/sezon3-odcinek2\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Techchatter, sezon 3, odcinek 2\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.capgemini.com\/pl-pl\/kariera\/twoja-kariera\/role-eksperckie-menedzerskie\/podcast-techchatter\/sezon3-odcinek2\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Capgemini Poland\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2025-12-05T13:37:40+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.capgemini.com\/pl-pl\/wp-content\/uploads\/sites\/27\/2025\/01\/Projekt-bez-nazwy.png\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/www.capgemini.com\/pl-pl\/kariera\/twoja-kariera\/role-eksperckie-menedzerskie\/podcast-techchatter\/sezon3-odcinek2\/\",\"url\":\"https:\/\/www.capgemini.com\/pl-pl\/kariera\/twoja-kariera\/role-eksperckie-menedzerskie\/podcast-techchatter\/sezon3-odcinek2\/\",\"name\":\"Techchatter, sezon 3, odcinek 2 - Capgemini Poland\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/www.capgemini.com\/pl-pl\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/www.capgemini.com\/pl-pl\/kariera\/twoja-kariera\/role-eksperckie-menedzerskie\/podcast-techchatter\/sezon3-odcinek2\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/www.capgemini.com\/pl-pl\/kariera\/twoja-kariera\/role-eksperckie-menedzerskie\/podcast-techchatter\/sezon3-odcinek2\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/www.capgemini.com\/pl-pl\/wp-content\/uploads\/sites\/27\/2025\/01\/Projekt-bez-nazwy.png\",\"datePublished\":\"2025-01-28T10:09:01+00:00\",\"dateModified\":\"2025-12-05T13:37:40+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/www.capgemini.com\/pl-pl\/kariera\/twoja-kariera\/role-eksperckie-menedzerskie\/podcast-techchatter\/sezon3-odcinek2\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/www.capgemini.com\/pl-pl\/kariera\/twoja-kariera\/role-eksperckie-menedzerskie\/podcast-techchatter\/sezon3-odcinek2\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/www.capgemini.com\/pl-pl\/kariera\/twoja-kariera\/role-eksperckie-menedzerskie\/podcast-techchatter\/sezon3-odcinek2\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/www.capgemini.com\/pl-pl\/wp-content\/uploads\/sites\/27\/2025\/01\/Projekt-bez-nazwy.png\",\"contentUrl\":\"https:\/\/www.capgemini.com\/pl-pl\/wp-content\/uploads\/sites\/27\/2025\/01\/Projekt-bez-nazwy.png\",\"width\":1920,\"height\":1080,\"caption\":\"Makro obraz. Na zdje,ciu widoczne d\u0142onie dw\u00f3ch os\u00f3b. Jedna trzyma tablet a druga wskazuje na ten teablet.\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/www.capgemini.com\/pl-pl\/kariera\/twoja-kariera\/role-eksperckie-menedzerskie\/podcast-techchatter\/sezon3-odcinek2\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/www.capgemini.com\/pl-pl\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Kariera\",\"item\":\"https:\/\/www.capgemini.com\/pl-pl\/kariera\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":3,\"name\":\"Podcast techchatter\",\"item\":\"https:\/\/www.capgemini.com\/pl-pl\/kariera\/twoja-kariera\/role-eksperckie-menedzerskie\/podcast-techchatter\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":4,\"name\":\"Techchatter, sezon 3, odcinek 2\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/www.capgemini.com\/pl-pl\/#website\",\"url\":\"https:\/\/www.capgemini.com\/pl-pl\/\",\"name\":\"Capgemini Polska\",\"description\":\"Capgemini\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/www.capgemini.com\/pl-pl\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO Premium plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Techchatter, sezon 3, odcinek 2 - Capgemini Poland","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.capgemini.com\/pl-pl\/kariera\/twoja-kariera\/role-eksperckie-menedzerskie\/podcast-techchatter\/sezon3-odcinek2\/","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"Techchatter, sezon 3, odcinek 2","og_url":"https:\/\/www.capgemini.com\/pl-pl\/kariera\/twoja-kariera\/role-eksperckie-menedzerskie\/podcast-techchatter\/sezon3-odcinek2\/","og_site_name":"Capgemini Poland","article_modified_time":"2025-12-05T13:37:40+00:00","og_image":[{"url":"https:\/\/www.capgemini.com\/pl-pl\/wp-content\/uploads\/sites\/27\/2025\/01\/Projekt-bez-nazwy.png"}],"twitter_card":"summary_large_image","schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.capgemini.com\/pl-pl\/kariera\/twoja-kariera\/role-eksperckie-menedzerskie\/podcast-techchatter\/sezon3-odcinek2\/","url":"https:\/\/www.capgemini.com\/pl-pl\/kariera\/twoja-kariera\/role-eksperckie-menedzerskie\/podcast-techchatter\/sezon3-odcinek2\/","name":"Techchatter, sezon 3, odcinek 2 - Capgemini Poland","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.capgemini.com\/pl-pl\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/www.capgemini.com\/pl-pl\/kariera\/twoja-kariera\/role-eksperckie-menedzerskie\/podcast-techchatter\/sezon3-odcinek2\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/www.capgemini.com\/pl-pl\/kariera\/twoja-kariera\/role-eksperckie-menedzerskie\/podcast-techchatter\/sezon3-odcinek2\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.capgemini.com\/pl-pl\/wp-content\/uploads\/sites\/27\/2025\/01\/Projekt-bez-nazwy.png","datePublished":"2025-01-28T10:09:01+00:00","dateModified":"2025-12-05T13:37:40+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.capgemini.com\/pl-pl\/kariera\/twoja-kariera\/role-eksperckie-menedzerskie\/podcast-techchatter\/sezon3-odcinek2\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.capgemini.com\/pl-pl\/kariera\/twoja-kariera\/role-eksperckie-menedzerskie\/podcast-techchatter\/sezon3-odcinek2\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/www.capgemini.com\/pl-pl\/kariera\/twoja-kariera\/role-eksperckie-menedzerskie\/podcast-techchatter\/sezon3-odcinek2\/#primaryimage","url":"https:\/\/www.capgemini.com\/pl-pl\/wp-content\/uploads\/sites\/27\/2025\/01\/Projekt-bez-nazwy.png","contentUrl":"https:\/\/www.capgemini.com\/pl-pl\/wp-content\/uploads\/sites\/27\/2025\/01\/Projekt-bez-nazwy.png","width":1920,"height":1080,"caption":"Makro obraz. Na zdje,ciu widoczne d\u0142onie dw\u00f3ch os\u00f3b. Jedna trzyma tablet a druga wskazuje na ten teablet."},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.capgemini.com\/pl-pl\/kariera\/twoja-kariera\/role-eksperckie-menedzerskie\/podcast-techchatter\/sezon3-odcinek2\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/www.capgemini.com\/pl-pl\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Kariera","item":"https:\/\/www.capgemini.com\/pl-pl\/kariera\/"},{"@type":"ListItem","position":3,"name":"Podcast techchatter","item":"https:\/\/www.capgemini.com\/pl-pl\/kariera\/twoja-kariera\/role-eksperckie-menedzerskie\/podcast-techchatter\/"},{"@type":"ListItem","position":4,"name":"Techchatter, sezon 3, odcinek 2"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.capgemini.com\/pl-pl\/#website","url":"https:\/\/www.capgemini.com\/pl-pl\/","name":"Capgemini Polska","description":"Capgemini","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.capgemini.com\/pl-pl\/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"pl-PL"}]}},"brand_term":[],"parsely":{"version":"1.1.0","canonical_url":"https:\/\/capgemini.com\/pl-pl\/kariera\/twoja-kariera\/role-eksperckie-menedzerskie\/podcast-techchatter\/sezon3-odcinek2\/","smart_links":{"inbound":0,"outbound":0},"traffic_boost_suggestions_count":0,"meta":{"@context":"https:\/\/schema.org","@type":"WebPage","headline":"Techchatter, sezon 3, odcinek 2","url":"https:\/\/www.capgemini.com\/pl-pl\/kariera\/twoja-kariera\/role-eksperckie-menedzerskie\/podcast-techchatter\/sezon3-odcinek2\/","mainEntityOfPage":{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.capgemini.com\/pl-pl\/kariera\/twoja-kariera\/role-eksperckie-menedzerskie\/podcast-techchatter\/sezon3-odcinek2\/"},"thumbnailUrl":"","image":{"@type":"ImageObject","url":""},"articleSection":"Uncategorized","author":[],"creator":[],"publisher":{"@type":"Organization","name":"Capgemini Poland","logo":""},"keywords":[],"dateCreated":"2025-01-28T10:09:01Z","datePublished":"2025-01-28T10:09:01Z","dateModified":"2025-12-05T13:37:40Z"},"rendered":"<meta name=\"parsely-title\" content=\"Techchatter, sezon 3, odcinek 2\" \/>\n<meta name=\"parsely-link\" content=\"https:\/\/www.capgemini.com\/pl-pl\/kariera\/twoja-kariera\/role-eksperckie-menedzerskie\/podcast-techchatter\/sezon3-odcinek2\/\" \/>\n<meta name=\"parsely-type\" content=\"index\" \/>\n<meta name=\"parsely-pub-date\" content=\"2025-01-28T10:09:01Z\" \/>\n<meta name=\"parsely-section\" content=\"Uncategorized\" \/>","tracker_url":"https:\/\/cdn.parsely.com\/keys\/capgemini.com\/p.js"},"archive_status":false,"featured_image_src":"https:\/\/www.capgemini.com\/pl-pl\/wp-content\/themes\/capgemini2025\/assets\/images\/mockup.png","featured_image_alt":false,"jetpack_sharing_enabled":true,"distributor_meta":false,"distributor_terms":false,"distributor_media":false,"distributor_original_site_name":"Capgemini Poland","distributor_original_site_url":"https:\/\/www.capgemini.com\/pl-pl","push-errors":false,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.capgemini.com\/pl-pl\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/907685","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.capgemini.com\/pl-pl\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.capgemini.com\/pl-pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.capgemini.com\/pl-pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/453"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.capgemini.com\/pl-pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=907685"}],"version-history":[{"count":10,"href":"https:\/\/www.capgemini.com\/pl-pl\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/907685\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":913754,"href":"https:\/\/www.capgemini.com\/pl-pl\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/907685\/revisions\/913754"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.capgemini.com\/pl-pl\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/700947"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.capgemini.com\/pl-pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=907685"}],"wp:term":[{"taxonomy":"brand","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.capgemini.com\/pl-pl\/wp-json\/wp\/v2\/brand?post=907685"},{"taxonomy":"partner_type","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.capgemini.com\/pl-pl\/wp-json\/wp\/v2\/partner_type?post=907685"},{"taxonomy":"service","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.capgemini.com\/pl-pl\/wp-json\/wp\/v2\/service?post=907685"},{"taxonomy":"industry","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.capgemini.com\/pl-pl\/wp-json\/wp\/v2\/industry?post=907685"},{"taxonomy":"partners","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.capgemini.com\/pl-pl\/wp-json\/wp\/v2\/partners?post=907685"},{"taxonomy":"page-type","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.capgemini.com\/pl-pl\/wp-json\/wp\/v2\/page-type?post=907685"},{"taxonomy":"content-group","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.capgemini.com\/pl-pl\/wp-json\/wp\/v2\/content-group?post=907685"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}