Volgens minister Plasterk moet de AIVD vanaf 2018 ca. 70 miljoen bezuinigen. Dit is ongeveer een derde van het huidige budget. In het vragenuurtje van de Tweede  Kamer geeft de minister als reactie dat de bezuinigingen bij de AIVD de veiligheid van het land zal raken: “het is niet anders”. Het bericht zorgde voor enige ophef, maar de relatieve rust is voorlopig  weer teruggekeerd. Inmiddels ligt staatssecretaris Weekers al een tijd onder vuur vanwege misbruik van belastingregelingen zoals bijvoorbeeld de fraude door Bulgaren met Toeslagen.

Overheidsorganisaties moeten bezuinigen, prioriteiten stellen en hebben minder personeel. Zodra er echter veiligheidsincidenten of fraudegevallen bekend worden laait de discussie op of deze voorkomen hadden kunnen worden en is het (politieke) risico groot. Kortom, organisaties die de veiligheid beschermen of fraude bestrijden staan onder druk.

Verschillende oplossingen worden geroepen in de pers. De AIVD geeft aan strategische keuzes te moeten maken in de te onderzoeken  risico’s. Staatsecretaris Weekers overweegt aanpassing van de wetgeving om de uitvoering van Toeslagen minder fraudegevoelig te maken ten koste van de klantvriendelijkheid. De Abvakabo mengt zich in de discussie en vraagt om de inzet van meer personeel.  De vraag is echter of alleen het inzetten van meer mensen het risico op fraude en bedreigingen van de veiligheid onder controle brengt. En als incidenten zich voordoen is het publiek zich dan bewust van de keuzes die onder druk van bezuinigingen gemaakt moeten worden?

Het feitenrelaas, dat de staatsecretaris in een brief naar de kamer stuurde, illustreert hoe een onderzoek naar mensenhandel (bij toeval?) stuitte op de Bulgaarse toeslagenfraude.  Had deze fraude ook niet op een andere, (minder toevallige?) wijze ontdekt kunnen (lees: moeten) worden?

Mijns inziens zijn traditionele oplossingen voor het beschermen van veiligheid of het voorkomen van fraude niet meer toereikend. Een informatie- en risicogestuurde aanpak is nodig. In deze aanpak wordt gebruik gemaakt van informatie die beschikbaar is binnen (en buiten) een organisatie. Door inzet van innovatieve ICT worden geautomatiseerde analyses uitgevoerd waardoor de informatiepositie verbeterd en er beter inzicht is in trends en risico’s. Door de inzet van risicoprofielen is het mogelijk om het beschikbare personeel gericht in te zetten op de grootste risico’s. Hierdoor is een organisatie beter in staat keuzes te maken in welke risico’s prioriteit hebben. Tenslotte kan deze aanpak ondersteunen een onderscheid te maken tussen de enkele kwaadwillende en de grote meerderheid van goedwillende burgers. Belangrijk is dat daarbij geschakeld wordt op meerdere facetten: wet- en regelgeving, (keten)processen, informatie en risicoprofielen en de inzet van ICT en personeel.

Laten we de handschoen oppakken en niet berusten in “het is niet anders”, want het kan namelijk wel anders.

Lees meer hierover op www.trendsinveiligheid.nl